ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం
అనువాదం: 7వ విడత భారత మొబైల్ కాంగ్రెస్ ప్రారంభోత్సవంలో ప్రధానమంత్రి ప్రసంగం
प्रविष्टि तिथि:
27 OCT 2023 3:19PM by PIB Hyderabad
వేదికపై ఆసీనులైన కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని నా సహచరులు, మొబైల్ - టెలికాం పరిశ్రమల ప్రముఖులు, గౌరవ అతిథులు, మహిళలు, పెద్దలారా!
7వ విడత భారత మొబైల్ కాంగ్రెస్లో మీ మధ్య ఉండటం ఒక సంతోషకరమైన విషయం. వేగంగా మారుతున్న ప్రస్తుత 21వ శతాబ్దపు ప్రపంచంలో లక్షలాది మంది భవిష్యత్తును మార్చే శక్తి ఈ కార్యక్రమానికి ఉంది. ఒకప్పుడు మనం భవిష్యత్తు గురించి మాట్లాడినప్పుడు.. తర్వాతి దశాబ్దం లేదా 20-30 సంవత్సరాల తర్వాత, తర్వాతి శతాబ్దం గురించి అన్న అంచనా ఉండేది. కానీ సాంకేతికతలో ప్రతిరోజూ వస్తున్న వేగవంతమైన మార్పుల కారణంగా ప్రస్తుతం మనం 'భవిష్యత్తు ఇప్పుడే ఇక్కడ ఉంది' అని అంటున్నాం. కొద్ది నిమిషాల క్రితం నేను ఇక్కడ ప్రదర్శనలో ఉన్న కొన్ని స్టాళ్లను సందర్శించాను. ఆ ప్రదర్శనలో నేను ఇదే భవిష్యత్తును చూశాను. టెలికాం, సాంకేతిక, అనుసంధానత, 6జీ, ఏఐ, సైబర్ భద్రత, సెమీకండక్టర్లు, డ్రోన్లు, అంతరిక్ష రంగం, సముద్ర అడుగు భాగాల్లో అన్వేషణ, హరిత సాంకేతికత లేదా ఇతర రంగాలు కావచ్చు.. రాబోయే కాలం పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండబోతుంది. దేశ భవిష్యత్తుకు, మన సాంకేతిక విప్లవానికి యువతరం నాయకత్వం వహించటం మనందరికీ సంతోషకరమైన విషయం.
మిత్రులారా,
గత సంవత్సరం 5జీ ప్రారంభించేందుకు మనం ఇక్కడ సమావేశమవటం మీకు గుర్తుండే ఉంటుంది. ఆ చారిత్రక కార్యక్రమం తర్వాత ప్రపంచం మొత్తం భారతదేశాన్ని ఆశ్చర్యంతో చూసింది. చివరకు భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన 5జీ అమలును సాధించింది. కానీ ఆ విజయం తర్వాత కూడా మేం ఆగలేదు. మేం ప్రారంభ దశ నుంచి ప్రతి ఒక్కరికి 5జీ అందించే దశకు తీసుకెళ్లాం. దేశంలోని ప్రతి పౌరుడికి 5జీని తీసుకువెళ్లే పనిని మొదలుపెట్టాం.
మిత్రులారా,
భారత్లో 5జీ ప్రారంభించిన ఒక సంవత్సరంలోపే సుమారు 4లక్షల 5జీ బేస్ స్టేషన్లు ఏర్పాటయ్యాయి. వీటి పరిధిలోకి దేశంలోని 97 శాతం నగరాలు, 80 శాతం కంటే ఎక్కువ జనాభా వచ్చింది. గత సంవత్సరంలో దేశంలోని మొబైల్ బ్రాడ్బ్యాండ్ వేగం సగటున దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగింది. మొబైల్ బ్రాడ్బ్యాండ్ వేగంలో భారత్ ఒకప్పుడు 118వ స్థానంలో ఉండేది. ఈ రోజు మనం 43వ స్థానానికి చేరుకున్నాం. మనం దేశంలో 5జీని వేగంగా విస్తరించడమే కాకుండా 6జీ రంగంలో కూడా నాయకుడిగా మారే దిశగా ముందుకెళ్తున్నాం. 2జీ కాలంలో ఏం జరిగిందో కొత్త తరానికి బహుశా తెలియకపోవచ్చు. కానీ నేను దాని గురించి చెప్పను. మీడియా దానిని పట్టుకుని ఇతర విషయాల గురించి మాట్లాడనీయకపోవచ్చు. 4జీ మన కాలంలో ఎటువంటి లోపం లేకుండా విస్తరించిందని నేను చెబుతాను. ఇప్పుడు 6జీ విషయంలో భారత్ ప్రపంచానికి నాయకత్వం వహిస్తుందని నేను నమ్ముతున్నాను.
మిత్రులారా,
ఇంటర్నెట్ అనుసంధాన, వేగం పెరగటం అనేది ర్యాంకింగ్లు, గణాంకాల సంబంధించినది మాత్రమే కాదు. ఇంటర్నెట్ అనుసంధాన, వేగం పెరగటం వల్ల జీవన సౌలభ్యం పెరుగుతుంది. ఇంటర్నెట్ వేగం పెరిగినప్పుడు విద్యార్థులు ఉపాధ్యాయులతో ఆన్లైన్లో సులభంగా మాట్లాడగలరు. ఇంటర్నెట్ వేగం పెరిగినప్పుడు టెలిమెడిసిన్ కోసం రోగులు వైద్యులను సంప్రదించటంలో ఎటువంటి ఆటంకం ఉండదు. ఇంటర్నెట్ వేగం పెరిగినప్పుడు పర్యాటకులు పర్యాటక ప్రాంతాల గురించి తెలుసుకునేందుకు ఎటువంటి ఇబ్బంది లేకుండా మ్యాప్లను ఉపయోగించొచ్చు. ఇంటర్నెట్ వేగం పెరిగినప్పుడు రైతులు కొత్త వ్యవసాయ పద్ధతులను సులభంగా నేర్చుకొని అర్థం చేసుకోవచ్చు. అనుసంధానత వేగం, లభ్యత అనేవి సామాజికంగా, ఆర్థికంగా కూడా ముఖ్యమైన మార్పులను తీసుకువస్తాయి.
మిత్రులారా,
ప్రతి రంగంలో 'ప్రజాస్వామ్యీకరణకు ఉన్న శక్తిపై' మాకు నమ్మకం ఉంది. భారతదేశంలో అభివృద్ధి ప్రయోజనాలు ప్రతి వర్గానికి, ప్రతి రంగానికి చేరుకునేలా చూసుకునేందుకు మేం వేగంగా పనిచేస్తున్నాం. మన లక్ష్యం ఏంటంటే భారత్లో ప్రతి ఒక్కరూ వనరుల నుంచి లబ్ధి పొందాలి.. గౌరవప్రదమైన జీవితాన్ని గడపాలి.. సాంకేతికత ప్రయోజనాలను ఆస్వాదించాలి. నా వరకు ఇదే సామాజిక న్యాయానికి సంబంధించిన గొప్ప రూపం. ఈ దిశగా వేగంగా కృషి చేస్తున్నాం.
ప్రజలకు మూలధనం, వనరులు, సాంకేతికత అందుబాటులో ఉంచడం అనేది మా ప్రభుత్వానికి అత్యంత ప్రాధాన్యతతో కూడిన అంశం. ముద్ర యోజన కింద పూచీకత్తు లేని రుణాలు కావచ్చు.. స్వచ్ఛ భారత్ కింద పరిశుభ్రమైన మరుగుదొడ్లు కావచ్చు లేదా జామ్ త్రయం ద్వారా ప్రత్యక్ష ప్రయోజన బదిలీలు కావచ్చు.. ఈ కార్యక్రమాలన్నింటిలో ఉమ్మడిగా ఉన్న ఒక విషయం ఉంది. దేశంలోని సాధారణ ప్రజలకు ఒకప్పుడు కష్టతరమైన సాధికారతను ఇవి కల్పిస్తున్నాయి. ఈ విషయంలో టెలికాం సాంకేతికత ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. భారత్ నెట్ ప్రాజెక్ట్ సుమారు 200,000 గ్రామ పంచాయతీలను బ్రాడ్బ్యాండ్తో అనుసంధానించింది.
ఇదే ఆలోచన మా అటల్ టింకరింగ్ ల్యాబ్స్లో కూడా ఉంది. మేం 10,000 ల్యాబ్స్ ద్వారా సుమారు 75 లక్షల మంది పిల్లలను అత్యాధునిక సాంకేతికతతో అనుసంధానించాం. ఈ రోజు విద్యా సంస్థలలో వంద 5జీ యూజ్ కేస్ ల్యాబ్స్ను ప్రారంభించాం. ఇవి కూడా అదే స్థాయిలో పెరుగుతాయని నేను విశ్వసిస్తున్నాను. ఇది కొత్త తరాన్ని అనుసంధానం చేసే ఒక ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. మన యువత ఏ రంగంలోనైనా ఎంత ఎక్కువగా పాలుపంచుకుంటే ఆ రంగంలో అభివృద్ధి- వ్యక్తిగత ఎదుగుదలకు అంత ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది. ఈ ల్యాబ్స్ భారతీయ యువతను పెద్ద కలలు కనేందుకు, ఆ కలలను సాధించగలమని విశ్వసించేందుకు స్ఫూర్తిని ఇస్తాయి. మన యువత సామర్థ్యం, ఉత్సాహం, వ్యవస్థాపక స్ఫూర్తితో మనల్ని ఆశ్చర్యపరుస్తారన్న పూర్తి నమ్మకం నాకు ఉంది. చాలా సార్లు వారు ఒక నిర్దిష్ట సాంకేతికతలో ఆ సాంకేతికతను సృష్టించిన వారు కూడా ఎప్పుడూ ఊహించని విధంగా పనిచేశారు. మన దేశ ప్రజలు ఏ విధంగా ఆలోచిస్తారు.. డ్రోన్లను ఎలా ఉపయోగించవచ్చు అన్న అంశాలకు సంబంధించిన ఒక వీడియోను నేను కొద్ది రోజుల క్రితం చూశాను. రామాయణ ప్రదర్శనలో హనుమంతుడికి ఔషధ మూలికలు అవసరం అయినప్పుడు వాటిని తీసుకొచ్చేందుకు ఆంజనేయ స్వామిని డ్రోన్పై పంపారు. అందుకే మన యువతలో ఆవిష్కరణ సంస్కృతిని పెంపొందించడంలో ఈ కార్యక్రమం ఒక మంచి ముందడుగు.
మిత్రులారా,
గత కొన్ని సంవత్సరాలలో దేశంలోని అంకుర వ్యవస్థ భారత విజయ గాథలో ఒక కీలకమైన భాగంగా మారింది. ఇక్కడ అంకురాలు ఏం చేస్తున్నాయి? చాలా తక్కువ సమయంలోనే మనం యూనికార్న్ల శతాబ్దాన్ని చూశాం. ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే టాప్ మూడు అంకుర వ్యవస్థల్లో ఒకదానిగా మనం ఉన్నాం. 2014లో మనకు కొన్ని వందల అంకురాలు మాత్రమే ఉండేవి. నేను ఎందుకు 2014 గురించి ప్రధానంగా చెబుతున్నానో మీకు తెలిసి ఉండొచ్చు. ఇది ఒక తేదీ కాదు.. కానీ ఒక మార్పును తెలియజేసింది. 2014కి ముందు మనకు కేవలం కొన్ని వందల అంకురాలు మాత్రమే ఉండేవి. కానీ ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య సుమారు 1,00,000కు చేరుకుంది. అంకురాలకు మార్గదర్శకత్వం చేయటాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్ యాస్పైర్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించడం గమనార్హం. ఇది భారత యువతకు ఎంతో సహాయపడుతుందని నేను నమ్ముతున్నాను.
కానీ మిత్రులారా,
‘మనం ఎంత దూరం వచ్చాం… ఎటువంటి పరిస్థితులలో వచ్చాం’ అనేది కూడా ఈ దశలో గుర్తుంచుకోవాలి. 10 నుంచి 12 సంవత్సరాల క్రితం ఉన్న మొబైల్ ఫోన్లను గుర్తు తెచ్చుకోండి. ఆ సమయంలో పాతబడిన ఫోన్లు ప్రతీ క్షణం హ్యాంగ్ అయ్యేవి. అలా ఉండేది కాదా? చెప్పండి. మీరు ఫోన్ తెరను ఎంత స్వైప్ చేసినా లేదా బటన్లను ఎంత నొక్కినా ఏం జరిగేది కాదు… నిజమేనా?. అదే తరహాలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ లేదా ప్రభుత్వం కూడా 'హ్యాంగ్ నమూనాలో' ఉండేది. పరిస్థితి ఎంతగా క్షీణించిందంటే రీస్టార్ట్ చేసినా ప్రభావం ఉండేది కాదు. బ్యాటరీ ఛార్జింగ్ చేసినా ప్రభావం ఉండేది కాదు. బ్యాటరీ మార్చినా కూడా ప్రభావం ఉండేది కాదు. 2014లో ప్రజలు అలాంటి పాత ఫోన్లను వదిలేశారు. మాకు సేవ చేసే అవకాశం ఇచ్చారు. ఈ పరివర్తన ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఆ సమయంలో మనం మొబైల్ ఫోన్లను దిగుమతి చేసుకునేవాళ్లం. ఈ రోజు మనం మొబైల్ ఫోన్లను ఎగుమతి చేస్తున్నాం. అప్పుడు మొబైల్ తయారీలో మనకు అసలు ఉనికే లేదు. కానీ ఇప్పుడు మనం ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద మొబైల్ తయారీదారులం. అప్పుడు ఎలక్ట్రానిక్ తయారీకి స్పష్టమైన దార్శనికత ఉండేది కాదు. ఈ రోజు మనం ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీలో సుమారు రూ. 2 లక్షల కోట్ల విలువైన ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేస్తున్నాం. గూగుల్ పిక్సెల్ ఫోన్లను భారత్లో తయారు చేయనున్నట్లు ఇటీవల ప్రకటించడం మీకు తెలిసే ఉంటుంది. శాంసంగ్ 'ఫోల్డ్ ఫైవ్', యాపిల్ ఐఫోన్ 15 ఇప్పటికే భారత్లో తయారవుతున్నాయి. ఈ రోజు ప్రపంచం మొత్తం 'భారత్లో తయారైన' ఫోన్లను ఉపయోగిస్తున్నారనే వాస్తవం పట్ల మనమందరం గర్వంగా ఉన్నాం.
మిత్రులారా,
ప్రస్తుతం మనం మొబైల్, ఎలక్ట్రానిక్ తయారీలో సాధించిన విజయాన్ని మరింత మెరుగుపరచాల్సిన అవసరం చాలా ఉంది. సాంకేతికత వ్యవస్థలో విజయం సాధించేందుకు భారత్లో దృఢమైన సెమీకండక్టర్ తయారీ రంగాన్ని నిర్మించడం ముఖ్యం. సెమీకండక్టర్ రంగ అభివృద్ధి కోసం ప్రభుత్వం ఇప్పటికే సుమారు ఎనభై వేల కోట్ల రూపాయల పీఎల్ఐ పథకాన్ని అమలు చేసింది. ఈ రోజు ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి సెమీకండక్టర్ కంపెనీలు భారతీయ కంపెనీల సహకారంతో సెమీకండక్టర్ అసెంబ్లీ, టెస్టింగ్ కేంద్రాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టటం ప్రారంభించాయి. భారత సెమీకండక్టర్ మిషన్ కేవలం దేశీయ డిమాండ్ను తీర్చటానికి ఉద్దేశించినదే కాదు.. ప్రపంచ అవసరాలను తీర్చే దార్శనికతను సాధించే దిశగా ముందుకు సాగుతోంది.
మిత్రులారా,
ఒక అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం నుంచి అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మారే ప్రయాణాన్ని వేగవంతం చేయగలిగేది ఏదైనా ఉందంటే అది సాంకేతికత మాత్రమే. మన దేశాభివృద్ధి కోసం సాంకేతికతను ఎంత ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తే అభివృద్ధి చెందిన దేశం వైపు అంత ఎక్కువ వేగంగా ముందుకు సాగుతాం. డిజిటల్ సాంకేతికతలలో కూడా మనం ఇదే గమనించవచ్చు.. ఇక్కడ భారత్ ఏ అభివృద్ధి చెందిన దేశం కంటే వెనుకబడి లేదు. ప్రతి రంగంలో ఇదే మార్పను తీసుకొచ్చేందుకు టెక్నాలజీతో అనుసంధానిస్తున్నాం. వివిధ రంగాలకు అనుగుణంగా ప్లాట్ఫామ్లను మేం తయారు చేస్తున్నాం. లాజిస్టిక్స్ కోసం పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్, ఆరోగ్య సంరక్షణ కోసం జాతీయ ఆరోగ్య మిషన్, వ్యవసాయ రంగం కోసం అగ్రి స్టాక్.. ఇలా అనేక ప్లాట్ఫామ్లను అభివృద్ధి చేశాం. క్వాంటం మిషన్, జాతీయ పరిశోధన ఫౌండేషన్ వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రభుత్వం శాస్త్రీయ పరిశోధనలో గణనీయమైన పెట్టుబడులు పెడుతోంది. మేం స్వదేశీ రూపకల్పన, సాంకేతిక అభివృద్ధిని నిరంతరం ప్రోత్సహిస్తున్నాం. అంతర్జాతీయ టెలికమ్యూనికేషన్ యూనియన్, ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్ సంయుక్తంగా సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యాల కోసం ఆవిష్కరణ, వ్యవస్థాపకతపై ఒక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించటం కూడా సంతోషకరం.
మిత్రులారా,
ఈ పనులన్నింటిలో మీరు దృష్టి పెట్టాల్సిన ఒక ముఖ్యమైన అంశం ఉంది. అదే ‘సైబర్ భద్రత, నెట్వర్క్ మౌలిక సదుపాయాల భద్రతకు ఉన్న ప్రాముఖ్యత’. సైబర్ భద్రత సంక్లిష్టత, అది కలిగి ఉండే సంభావ్య పరిణామాలను మనమందరం అర్థం చేసుకున్నాం. జీ20 సదస్సులో కూడా ఈ భారత్ మండపంలోనే సైబర్ భద్రతకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ ముప్పుల గురించి తీవ్రమైన చర్చ జరిగింది. హార్డ్వేర్, సాఫ్ట్వేర్, అనుసంధానత ఇలా ఏదైనా కావచ్చు.. మొత్తం తయారీ వ్యవస్థలో స్వాలంబన, సైబర్ భద్రత చాలా ముఖ్యమైనది. మన విలువ సంబంధింత వ్యవస్థలోని ప్రతిదీ మన జాతీయ డొమైన్లో ఉన్నప్పుడు వాటిని భద్రంగా ఉంచుకోవటం సులభం అవుతుంది. అందుకే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రజాస్వామ్య సమాజాలను సమస్య సృష్టించేవారి నుంచి మనం ఎలా సురక్షితం చేయగలం అనే దాని గురించి ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్ చర్చించడం చాలా అవసరం.
మిత్రులారా,
చాలా కాలం పాటు సాంకేతికత రంగంలో భారత్ అనేక అవకాశాలను కోల్పోయింది. తదనంతరం మనం అప్పటికే ఉన్న అభివృద్ధి చెందిన సాంకేతికతలలో మన ప్రతిభను ప్రదర్శించాల్సిన పరిస్థితి ఉండేది. మన ఐటీ సేవల పరిశ్రమ మెరుగుపరిచేందుకు, ముందుకు సాగడానికి ప్రయత్నాలు చేసింది. అయితే ఇప్పుడు 21వ శతాబ్దంలో మేధో నాయుకులను తయారుచేసే సమయం భారత్కు ఉంది. ఇక్కడ కూర్చున్న ప్రతి ఒక్కరికీ, వంద ల్యాబ్స్ ప్రారంభోత్సవంలో పాల్గొన్న యువతకు నేను ఒకటి చెప్పాలనుకుంటున్నాను. నేను ఏదైనా చెప్పినప్పుడు దానిని హామీతో సమానంగా పరిగణించండి. అందుకే నేను మేధో నాయకుల గురించి మాట్లాడుతున్నాను. మేధో నాయకులు కొత్త కొలమానాలను సృష్టించగలరు.. వాటిని ప్రపంచం తర్వాత అనుసరిస్తుంది.
మనం కొన్ని విభాగాల్లో మేధో నాయకులుగా మారాం. ఉదాహరణకు యూపీఐని తీసుకొండి. ఇది మన మేధో నాయకత్వం ఫలితమే. ఇది ఈ రోజు డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలలో ప్రపంచానికి నాయకత్వం వహిస్తోంది. కోవిడ్ సమయంలో కూడా తీసుకొచ్చిన కో-విన్ కార్యక్రమం గురించి ఇప్పటికీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చిస్తున్నారు. ఇప్పుడు మనం సాంకేతికతలో కేవలం ఉత్తమ పద్ధతులను స్వీకరించి, అమలుచేసే వారిగానే ఉండకూడదు. సాంకేతికతలో మేధో నాయకలుగా మారేందుకు సమయం ఆసన్నమైంది. భారత్కు యువ జనాభా, శక్తివంతమైన ప్రజాస్వామ్యం అనే బలం ఉంది.
ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్కు హాజరైన వారిని ముఖ్యంగా యువతను ఈ దిశగా ముందుకు రావాలని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను. నేను మీకు మద్దతుగా ఉన్నాను. అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మారేందుకు మనం ముందుకు సాగుతున్న ప్రస్తుత సమయంలో మేధో నాయకులుగా మారే ఈ పరివర్తన.. సాంకేతికత రంగం అంతా భారీ మార్పులను తీసుకురాగలదు.
నాకు పూర్తి విశ్వాసం ఉంది. ఈ నమ్మకం మీ సామర్థ్యాలపై ఆధారపడి ఉంది. నా నమ్మకం మీ బలం, మీ సామర్థ్యాలు, మీ నిబద్ధతపై ఉంది. అందుకే నేను అంటున్నాను.. మనం చేయగలం మనం తప్పకుండా చేయగలం. మరోసారి మీ అందరికీ శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తున్నాను. సాంకేతికతపై ఆసక్తి ఉన్న ఢిల్లీ, పరిసర ప్రాంతాలు, దేవవ్యాప్త యువత భారత్ మండపాన్ని సందర్శించి ప్రదర్శనను చూడాలని నేను కోరుతున్నాను. భవిష్యత్తుతో పాటు జీవితానికి సంబంధించిన విషయాల్లో సాంకేతికత ఏ విధంగా కొత్త శిఖరాలకు చేరుకుంటుందో అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఒక గొప్ప అవకాశం. ఈ సాంకేతిక పురోగతిని చూసేందుకు ప్రభుత్వంలోని అన్ని శాఖలు కూడా సంబంధిత సాంకేతిక బృందాలను ఇక్కడికి పంపాలని నేను కోరుతున్నాను. మరోసారి మీ అందరికీ నా హృదయపూర్వక అభినందనలు.
ధన్యవాదాలు!
గమనిక: ప్రధానమంత్రి హిందీలో మాట్లాడారు.
***
(रिलीज़ आईडी: 2195096)
आगंतुक पटल : 7
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें:
Kannada
,
Tamil
,
English
,
Urdu
,
हिन्दी
,
Marathi
,
Assamese
,
Bengali
,
Manipuri
,
Punjabi
,
Gujarati
,
Odia
,
Malayalam