संरक्षण मंत्रालय
माजी सैनिकांसाठी रोजगाराच्या संधी
Posted On:
28 MAR 2025 6:55PM by PIB Mumbai
नवी दिल्ली, 28 मार्च 2025
देशातील माजी सैनिकांना पुरेसे निवृत्तीवेतन आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी सरकारने सध्या लागू असलेल्या नियमांनुसार योग्य पावले उचलली आहेत.
याव्यतिरिक्त, वन रँक वन पेन्शन (OROP) योजना समान पदावर आणि समान सेवेच्या कालावधीसह निवृत्त होणाऱ्या वर्तमान आणि माजी निवृत्तीवेतनधारकांच्या निवृत्तीवेतनाच्या दरांमधील तफावत भरून काढण्याचा प्रयत्न करत आहे. माजी सैनिकांच्या रोजगाराच्या मागणीनुसार सरकारी संस्था, सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम, कॉर्पोरेट क्षेत्र, खाजगी क्षेत्र, केंद्रीय निमलष्करी दल इत्यादींमध्ये माजी सैनिकांना नोकरीच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी सरकारकडून विविध पुनर्वसन/कौशल्य विकास प्रशिक्षण अभ्यासक्रम, रोजगार आणि स्वयंरोजगार योजना देखील सुरू केल्या जात आहेत.
याशिवाय, केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (CPSU) आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांमध्ये माजी सैनिकांसाठी गट 'क' मध्ये 14.5% आणि गट 'ड' मध्ये 24.5% इतके रिक्त पदे आरक्षित आहेत.
केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांमध्ये माजी सैनिकांसाठी राखीव असलेल्या जागांमध्ये दिव्यांग माजी सैनिक आणि कर्तव्यावर असताना मरण पावलेल्या सैनिकांच्या कुटुंबियांसाठी 4.5% रिक्त पदांचा समावेश आहे.
भारतीय सैन्याच्या अधिकारी निवडीमध्ये माजी सैनिकांच्या विधवा पत्नी आणि युद्धातील जखमींच्या वारसांसाठी/मुलांसाठी रिक्त जागा राखीव आहेत. याव्यतिरिक्त, संरक्षण दलात असताना मृत्युमुखी पडलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या पत्नींना शॉर्ट सर्व्हिस कमिशनमध्ये महिलांसाठी असलेल्या 5 % रिक्त जागा दिल्या जातात. अग्निपथ योजना आणि नियमित संवर्गातील भरतीसाठी घेतल्या जाणाऱ्या ऑनलाइन सामायिक प्रवेश परीक्षेत विधवा/माजी सैनिकांच्या पाल्यांची नोंदणी संबंधित रेजिमेंटल केंद्रांद्वारे केली जाते आणि त्यांना वाढीव गुण दिले जातात.
लष्करी सेवेतील कारणांमुळे सेवेवर असताना मृत्युमुखी पडलेल्या सैनिकांच्या बाबतीत, विशेष कुटुंब निवृत्तीवेतन किंवा उदारीकृत कौटुंबिक निवृत्तीवेतन मंजूर केले आहे. याव्यतिरिक्त, देय असलेली एक्स ग्रॅशिया ( सानुग्रह अनुदान )/ग्रॅच्युइटी देखील मंजूर करण्यात आली आहे. हे सर्व कालबद्ध पद्धतीने करण्यात आले आहे.
देशातील राज्य/केंद्रशासित प्रदेशानुसार एकूण माजी सैनिकांची संख्या खालीलप्रमाणे आहे:
Census Data of ESMs as on 31.12.2023
|
Sl. No.
|
States/UTs
|
Army
|
Navy
|
Air Force
|
Total
|
1.
|
Andhra Pradesh
|
63,574
|
6,665
|
7,673
|
77,912
|
2.
|
Arunachal Pradesh
|
980
|
5
|
1
|
986
|
3.
|
Assam
|
38,316
|
914
|
2,732
|
41,962
|
4.
|
Bihar
|
100,849
|
15,746
|
16,931
|
133,526
|
5.
|
Chhattisgarh
|
6,746
|
334
|
411
|
7,491
|
6.
|
Goa
|
1,113
|
1,030
|
202
|
2,345
|
7.
|
Gujarat
|
27,315
|
1,141
|
5,019
|
33,475
|
8.
|
Haryana
|
154,153
|
9,258
|
12,226
|
175,637
|
9.
|
Himachal Pradesh
|
121,637
|
4,343
|
2,596
|
128,576
|
10.
|
Jharkhand
|
25,680
|
1,666
|
2,747
|
30,093
|
11.
|
Karnataka
|
78,579
|
3,089
|
12,335
|
94,003
|
12.
|
Kerala
|
143,296
|
14,506
|
23,734
|
181,536
|
13.
|
Madhya Pradesh
|
53,344
|
1,566
|
2,118
|
57,028
|
14.
|
Maharashtra
|
167,788
|
15,533
|
13,166
|
196,487
|
15.
|
Manipur
|
8,397
|
150
|
197
|
8,744
|
16.
|
Meghalaya
|
2,830
|
56
|
86
|
2,972
|
17.
|
Mizoram
|
5,394
|
51
|
61
|
5,506
|
18.
|
Nagaland
|
3,221
|
45
|
24
|
3,290
|
19.
|
Odisha
|
40,067
|
4,383
|
7,887
|
52,337
|
20.
|
Punjab
|
335,328
|
9,767
|
14,369
|
359,464
|
21.
|
Rajasthan
|
193,825
|
8,264
|
7,434
|
209,523
|
22.
|
Sikkim
|
1,000
|
63
|
12
|
1,075
|
23.
|
Tamil Nadu
|
104,533
|
4,015
|
11,975
|
120,523
|
24.
|
Telangana
|
19,455
|
1,532
|
7,213
|
28,200
|
25.
|
Tripura
|
2,357
|
43
|
128
|
2,528
|
26.
|
Uttar Pradesh
|
349,880
|
29,534
|
41,731
|
421,145
|
27.
|
Uttarakhand
|
132,576
|
3,470
|
3,315
|
139,361
|
28.
|
West Bengal
|
83,542
|
5,906
|
14,745
|
104,193
|
29.
|
Andaman & Nicobar (UT)
|
803
|
178
|
100
|
1,081
|
30.
|
Chandigarh (UT)
|
6,189
|
458
|
2,513
|
9,160
|
31.
|
Delhi(UT)
|
46,831
|
5,748
|
10,766
|
63,345
|
32.
|
Jammu & Kashmir (UT)
|
74,940
|
789
|
895
|
76,624
|
33.
|
Leh and Ladakh (UT)
|
6,313
|
11
|
30
|
6,354
|
34.
|
Pondicherry (UT)
|
1,864
|
134
|
471
|
2,469
|
|
Total
|
2,402,715
|
150,393
|
225,843
|
2,778,951
|
संरक्षण राज्यमंत्री संजय सेठ यांनी आज लोकसभेत देवेश शाक्य यांनी विचारलेल्या प्रश्नाच्या लिखित उत्तरादाखल ही माहिती दिली.
* * *
S.Kakade/B.Sontakke/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Release ID: 2116369)
|