ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಕಛೇರಿ

75 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 75 ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ


" ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ "

" ಹಣಕಾಸು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ಜಗತ್ತು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ "

" ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವಯಸ್ಕ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಶಾಖೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಜರ್ಮನಿ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ "

" ಐಎಂಎಫ್ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ "

" ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೋಗಿದೆ " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

" ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಇಂದು ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಮತ್ತು ' ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ' ಮತ್ತು 'ಉತ್ತಮ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ ' ಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

" ಜನ್ ಧನ್ ಖಾತೆಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ್ದರೆ, ಫಿನ್ಟೆಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ತಳಹದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

" ಇಂದು ಇಡೀ ದೇಶವು ಜನ್ ಧನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ "

" ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಅದರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಗತಿಪರವಾಗಿದೆ "

Posted On: 16 OCT 2022 12:50PM by PIB Bengaluru

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 75 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ 75 ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು (ಡಿಬಿಯು) ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

ಬಳಿಕ ಸಭಿಕರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು, 75 ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು (ಡಿಬಿಯು) ಮತ್ತಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿವೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. " ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಡಿಬಿಯು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಇಂತಹ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದೆಲ್ಲವೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳದೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. " ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನನ್ನು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಕಲ್ಯಾಣದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು. ಸರ್ಕಾರವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ.
ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಗತಕಾಲದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು, ಈ ಸರ್ಕಾರವು ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ದೂರದ ಕಟ್ಟೆ ಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಬಡವರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಬಡವರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ದಿನಗಳಿಂದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ. ಇದು ಬಡವರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. " ನಾವು ದೈಹಿಕ ದೂರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ನಾವು ಮಾನಸಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದೇವೆ." ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಭಾರತದ ಶೇ.99ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳು 5 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಔಟ್ ಲೆಟ್ ಅಥವಾ ' ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಿತ್ರ'ವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. " ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಜಾಲವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. " ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವಯಸ್ಕ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಶಾಖೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಜರ್ಮನಿ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ " ಎಂದು ಅವರು  ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.

ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಅಪನಂಬಿಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, "ಇಂದು ಇಡೀ ದೇಶವು ಜನ್ ಧನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು. ಈ ಖಾತೆಗಳು ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂನಲ್ಲಿ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. " ಇದು ಮೇಲಾಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬಡವರಿಗೆ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಗುರಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಈ ಖಾತೆಗಳು ಮನೆಗಳು, ಶೌಚಾಲಯಗಳು, ಅನಿಲ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. " ಐಎಂಎಫ್ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. ಇದರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಭಾರತದ ಬಡವರು, ರೈತರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಅವರು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ", ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
"ಯುಪಿಐ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ" ಎಂದು ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ, "ಹಣಕಾಸು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ, ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ಜಗತ್ತು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯುಪಿಐನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಈ ರೀತಿಯ ಮೊದಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ " ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇಂದು 70 ಕೋಟಿ ದೇಶೀಯ ರುಪೇ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ, ಇದು ವಿದೇಶಿ ಆಟಗಾರರ ದಿನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. " ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಬಡವರಿಗೆ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಬಿಟಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಡಿಬಿಟಿ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ 25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮುಂದಿನ ಕಂತನ್ನು ನಾಳೆ ರೈತರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. " ಇಂದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಈ ಡಿಬಿಟಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ಇದನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೋಗಿದೆ", ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನುಡಿದರು.
ಫಿನ್ಟೆಕ್ ಭಾರತದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು ಫಿನ್ಟೆಕ್ ನ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. " ಜನ್ ಧನ್ ಖಾತೆಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ್ದರೆ, ಫಿನ್ಟೆಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ತಳಹದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಬ್ಲಾಕ್ ಚೈನ್ ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು, " ಅದು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಾಗಿರಲಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ," ಎಂದು ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಜತೆಗೆ ಉಳಿತಾಯ, ಭೌತಿಕ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೆಂದು ಅವರು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಶಾಯಿಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಗಮನಸೆಳೆದರು.
ಇಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರವು ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಮತ್ತು ' ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ' ಮತ್ತು ' ಉತ್ತಮ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ ' ಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು . ಇಂದು, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಖಾಸಗಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಪಾರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯು ಹೊಸ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. " ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ನಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ನಮ್ಮ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪ್ರಪಂಚ, ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. " ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ನಮ್ಮ ಎಂಎಸ್ಎಂಇಗಳು ಸಹ ಜಿಇಎಂನಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಟೆಂಡರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವರು ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 2.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಆರ್ಡರ್ ಗಳನ್ನು ಜಿಇಎಂ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಈಗ ಉದ್ಭವಿಸಲಿವೆ", ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
"ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಅದರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಕಳೆದ 8 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವು 2014 ರ ಪೂರ್ವದ 'ಫೋನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಬದಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ನಿರಂತರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು, 2014ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಫೋನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ರಾಜಕೀಯವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಅಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಹಗರಣಗಳ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಅಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ನುಡಿದರು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. "ಎನ್ ಪಿಎಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ತಂದ ನಂತರ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮರಳಿ ತರಲಾಯಿತು. ನಾವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಮರುಬಂಡವಾಳೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಸುಸ್ತಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು, ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಾಗ ಐಬಿಸಿ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎನ್ ಪಿಎ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. " ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ವಿಲೀನದಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ನೀತಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ದೇಶವು ಅವುಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಇಂದು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿವೆ ", ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಫಿನ್ಟೆಕ್ ನ ನವೀನ ಬಳಕೆಯಂತಹ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಈಗ ಹೊಸ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇದೆ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೂ ಅದೇ ಅನುಕೂಲತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಗೆ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.
ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರು, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಲೀಕರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟಿನತ್ತ ಸಾಗುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ದೇಶದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಲು 100 ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. " ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಿದೆ " ಎಂದು ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಹೇಳಿದರು.
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಶ್ರೀಮತಿ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಮತ್ತು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಗವರ್ನರ್ ಶ್ರೀ ಶಕ್ತಿಕಾಂತ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು, ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು, ಸಂಸದರು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಾಯಕರು, ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.

ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ 75 ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು (ಡಿಬಿಯು) ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.
2022-23ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ 75 ವರ್ಷಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 75 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 75 ಡಿಬಿಯುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನ ಲಾಭಗಳು ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಡಿಬಿಯುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 11 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, 12 ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಣಕಾಸು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಡಿಬಿಯುಗಳು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು, ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್-ಚೆಕ್, ಪಾಸ್ ಬುಕ್ ಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು, ನಿಧಿಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ, ಸಾಲದ ಅರ್ಜಿಗಳು, ಚೆಕ್ ಗಳಿಗೆ ಸ್ಟಾಪ್-ಪೇಮೆಂಟ್ ಸೂಚನೆಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ / ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಖಾತೆಯ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್, ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದು, ಬಿಲ್ ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದು, ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಿಬಿಯುಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ, ಅನುಕೂಲಕರ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ವರ್ಧಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಣಕಾಸು ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಡಿಬಿಯುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ಆಯೋಜಕರು / ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆಂಟ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲಾದ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಇರಬೇಕು.

 

 

*****

 



(Release ID: 1868438) Visitor Counter : 375