ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬਈ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੌਰਭ ਲੋਢਾ ਨੂੰ ਸਾਲ 2020 ਲਈ ਨੈਨੋ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਯੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ  ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ (ਡੀਐਸਟੀ) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਿਲੀਕਾਨ ਅਤੇ ਨੈਨੋਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋ-ਆਯਾਮੀ ਵੈਨ ਡੇਰ ਵਾਲਜ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਉੱਘੇ  ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ: ਲੋਢਾ  ਦਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ  ਕੰਮ  ਤਕਨੀਕੀ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ   ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ  ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਉਪਕਰਣ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਪਲਾਈਡ ਮੈਟੀਰੀਅਲਜ਼ ਇੰਕ. ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ , ਜੋ ਕਿ ਸਿਲੀਕਾਨ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਈਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ  ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਵਰਕ ਹਾਰਸ ਉਪਕਰਣ,  ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਦੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੂੰ ਬਾਲਦਾ ਹੈ. ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਥਰਮਲ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਤੱਕ ਧਾਤ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ  ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਦੇ  ਲੀਕ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਕਾਬੂ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਣ।

ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਡਿਵਾਈਸਾਂ,  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਸਰਵਰਜ਼, ਡੈਸਕਟਾੱਪ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਨ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਅਸਫਲਤਾ ਦਰਾਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ. ਲੋਢਾ  ਦਾ ਕੰਮ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਡਿਵਾਈਸ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ  ਇਸ ਨੂੰ ਅਡਵਾਂਸਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਲਈ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹ੍ਵਾਂ ਦੇ ਖੋਜ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਕੱਢਣ  ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੰਪਿਉਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਡਵਾਂਸਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰੋ. ਲੋਢਾ ਦੇ  ਗਰੁੱਪ ਗ੍ਰੇਫਿਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲੱਭੀਆਂ ਗਈਆਂ "ਫਲੈਟ" ਦੋ-ਆਯਾਮੀ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਇਸ  ਵੈਨ ਡੇਰ ਵਾਲਸ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਅਲਟਰਾ-ਪਤਲੀ (ਇਕ ਐੱਨਐੱਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੋਟਾਈ) ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਉਸ  ਨੂੰ ਉੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਲਚਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਾਧਾਰਣ ਆਪਟੀਕਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸ਼ਕਤੀ-ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਆਵ੍ -ਥਿੰਗਜ਼ (ਆਈਓਟੀ) ਸੈਂਸਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲਚਕਦਾਰ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣ ਯੋਗ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸਸ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋ-ਪਾਸੜ  ਸੁਭਾਅ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਅਤੇ ਓਪੋਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਫੋਟੋਡੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਪ੍ਰੋ. ਲੋਢਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵੋਲਟੇਜ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਢੰਗ ਆਪਟੀਕਲ ਬਦਲਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ। ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਅਤੇ ਹੱਲ ਉੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਦੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੋਢਾ ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬਈ ਅਤੇ ਪਰੂਡ  ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਐਸਏ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹੇ ਹਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਲੀਕਾਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਅਤੇ ਗੈਲੀਅਮ ਆਕਸਾਈਡ ਵਰਗੇ ਵਿਆਪਕ ਬੈਂਡਗੈਪ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪਾਵਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਟਰਾਂਸਿਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਇਹ ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਉੱਚ ਵੋਲਟੇਜ ਦੇ ਪਾਵਰ ਗਰਿੱਡਾਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟ੍ਰੇਨਾਂ, ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਣਨੀਤਕ ਰੱਖਿਆ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਪਕਰਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਣ।  ਵਾਈਡ ਬੈਂਡਗੈਪ ਪਾਵਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤਰੱਕੀ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।  ਪ੍ਰੋ. ਲੋਢਾ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ।

(ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰੋ: ਸੌਰਭ ਲੋਢਾ (saurabh.lodha[at]gmail[dot]com) ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ)

****

ਕੇਜੀਐੱਸ/(ਡੀਐੱਸਟੀ)