पत्र सूचना कार्यालय

 (স্পষ্টীকৰণ : উত্তৰসমূহ কেৱল তথ্য আৰু নিৰ্দেশনাৰ বাবেহে আৰু ইয়াৰ কোনো আইনী বৈধতা নাই। সম্পূৰ্ণ বিৱৰণৰ বাবে অনুগ্ৰহ কৰি এই সন্দৰ্ভত জাৰি কৰা অধিসূচনা, বিজ্ঞপ্তি আদি চাওক।)

• সাগৰীয় শাক-পাচলিৰ নিষ্কাশন ভিত্তিক জৈৱ উদ্দীপকসমূহৰ শ্ৰেণী বিভাজন কি?

৫৭ নং জি.এছ.টি. পৰিষদে স্পষ্ট কৰি দিছে যে সাৰ (অজৈৱিক, জৈৱিক বা মিশ্ৰিত) (নিয়ন্ত্ৰণ) আদেশ, ১৯৮৫ৰ সূচী VIৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা সাগৰীয় শাক-পাচলিৰ নিষ্কাশন ভিত্তিক জৈৱ উদ্দীপকক ৩১০১ শিৰোনামৰ অধীনত সাৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হ’ব (অধিসূচনা নং ৯/২০২৫-কেন্দ্ৰীয় কৰ (ৰেট)ৰ সূচী I-ৰ এছ নং ২৩৭ অনুসৰি। তাৰিখ ১৭.০৯.২০২৫)। জি.এছ.টি. পৰিষদে পুৰণি গোচৰসমূহ "য'তে যেনেকৈ আছে" ভিত্তিত নিয়মীয়াকৰণৰ পৰামৰ্শও আগবঢ়াইছে।

• সকলো সাগৰীয় শাক-পাচলিৰ নিষ্কাশন ভিত্তিক সামগ্ৰীক ১৭.০৯.২০২৫ তাৰিখৰ অধিসূচনা নং ৯/২০২৫-কেন্দ্ৰীয় কৰ (হাৰ)ৰ সূচী-Iৰ এছ নং ২৩৭ৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পাৰিনে?

নোৱাৰি। সকলো সাগৰীয় শাক-পাচলিৰ নিষ্কাশন ভিত্তিক সামগ্ৰীক ১৭.০৯.২০২৫ তাৰিখৰ অধিসূচনা নং ৯/২০২৫-কেন্দ্ৰীয় কৰ (হাৰ)ৰ সূচী-Iৰ এছ নং ২৩৭ৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। সাৰ নিয়ন্ত্ৰণ আদেশ, ১৯৮৫ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা সাগৰীয় শাক-পাচলিৰ নিষ্কাশন ভিত্তিক জৈৱ-উদ্দীপককহে উক্ত প্ৰৱেশৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পাৰি।

• উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰক (পি.জি.আৰ.)যুক্ত সাগৰীয় শাক-পাচলিৰ নিষ্কাশন ভিত্তিক সামগ্ৰীসমূহ ১৭.০৯.২০২৫ তাৰিখৰ অধিসূচনা নং ৯/২০২৫-কেন্দ্ৰীয় কৰ (হাৰ)ৰ সূচী-I ৰ এছ নং ২৩৭ৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হ’বনে?

উদ্ভিদ বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰক (পি.জি.আৰ.) যুক্ত সাগৰীয় শাক-পাচলিৰ নিষ্কাশন ভিত্তিক সামগ্ৰীসমূহক সাৰ (অজৈৱিক, জৈৱিক বা মিশ্ৰিত) (নিয়ন্ত্ৰণ) আদেশ, ১৯৮৫ৰ অধীনত জৈৱ উদ্দীপক বুলি গণ্য কৰা নহয়। সেই অনুসৰি, ১৭.০৯.২০২৫ তাৰিখৰ অধিসূচনা নং ৯/২০২৫-কেন্দ্ৰীয় কৰ (হাৰ)ৰ সূচী-I ৰ এছ নং ২৩৭ৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত নহ'ব।

·  জি.এছ.টি. হাৰৰ অধিসূচনাত খেলনাৰ সৈতে জড়িত প্ৰৱেশ সন্দৰ্ভত জি.এছ.টি. পৰিষদৰ পৰামৰ্শ কি?

পৰিষদে স্পষ্ট কৰে যে জি.এছ.টি. হাৰৰ অধিসূচনাত খেলনাৰ সৈতে জড়িত প্ৰৱেশ (সূচী নং ৪৯৭ আৰু অধিসূচনা নং ০৯/২০২৫-কেন্দ্ৰীয় কৰ (হাৰ)ৰ প্ৰৱেশ নং ৬১৬, তাৰিখ ১৭.০৯.২০২৫)ত শুল্ক বিভাগৰ অধ্যায় শিৰোনাম ৯৫০৩ত উল্লেখ কৰা আন সকলো শ্ৰেণীৰ খেলনাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে শুল্ক আইন, যেনে পুতলা, প্ৰহেলিকা আৰু অন্যান্য খেলনা; আৰু অধিসূচনাত উল্লেখ কৰা ট্ৰাইচাইকেল, পেডেল গাড়ী আৰু স্কুটাৰত সীমাবদ্ধ নহয়।

• ব্যৱসায়ৰ কালছোৱাত ব্যৱহৃত মেৰামতি আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ সেৱা, অতিৰিক্ত অংশ আদিৰ ওপৰত আই.টি.চি.ৰ সুবিধা ল’লে ব্যৱহৃত গাড়ীৰ ব্যৱসায়ীসকলে জি.এছ.টি. মাৰ্জিন আঁচনিৰ অধীনত জি.এছ.টি.ৰ ৰেহাইমূলক হাৰ লাভ কৰাত বাধা দিয়া হৈছেনে?

নাই। ব্যৱহৃত গাড়ী যোগানৰ বাবে জি.এছ.টি. মাৰ্জিন আঁচনিৰ অধীনত ৰেহাইমূলক জি.এছ.টি. হাৰ (অধিসূচনা নং ৮/২০১৮-কেন্দ্ৰীয় কৰ (হাৰ), অধিসূচনা নং ৯/২০১৮-সংহত কৰ (হাৰ) আৰু অধিসূচনা নং ১/২০১৮-ক্ষতিপূৰণ চেছ (হাৰ), এই সকলোবোৰ ২৫.০১.২০১৮ তাৰিখৰ) আই.টি.চি. হ’লেও লাভ কৰিব পাৰিব ব্যৱসায়ৰ উন্নতিৰ বাবে ব্যৱহৃত ইনপুট সামগ্ৰী আৰু ইনপুট সেৱাৰ ওপৰত লাভৱান হৈছে। কিন্তু যদি কোনো ছেকেণ্ড হেণ্ড গাড়ী ব্যৱসায়ীয়ে মাৰ্জিন আঁচনিৰ অধীনত ৰেহাইমূলক জি.এছ.টি. ৰেটৰ সুবিধা ল’ব বিচাৰে তেন্তে সেই বাহন ক্ৰয়ৰ সময়ত দিয়া কৰত আই টি চি দাবী কৰিব নোৱাৰিব।

• ছাবলিমেচন কাগজৰ শ্ৰেণী বিভাজন কি?

ছাবলিমেচন কাগজৰ সঠিক শ্ৰেণী বিভাজন সন্দৰ্ভত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ইয়াক উপ-শিৰোনামা ৪৮১০ ২২ৰ অধীনত ৰাখিব লাগে নে শিৰোনাম ৪৮০৯ৰ অধীনত ৰাখিব লাগে। জি.এছ.টি. পৰিষদে ৫৭ সংখ্যক বৈঠকত স্পষ্ট কৰি দিছে যে ছাবলিমেচন কাগজখন শিৰোনাম ৪৮০৯ (১৭.০৯.২০২৫ত জাৰি কৰা অধিসূচনা নং ৯/২০২৫-চিটিআৰৰ সূচী ২ৰ ক্ৰমিক নং ১৭৬, তাৰিখ ১৭৬)ৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হ’ব)। ইয়াৰ উপৰি জি.এছ.টি. পৰিষদে পুৰণি বিবাদ সমাধানৰ বাবে পূৰ্বৰ সময়ৰ গোচৰসমূহ "যেনেকৈ আছে" ভিত্তিত নিয়মীয়া কৰাৰ পৰামৰ্শও আগবঢ়াইছে।

• ৰিট্ৰেডেড ট্ৰেক্টৰৰ টায়াৰৰ বাবে জি.এছ.টি.ৰ নিয়ম কি?

নতুন ট্ৰেক্টৰৰ টায়াৰৰ জি.এছ.টি.ৰ হাৰ সমান কৰি ৰিট্ৰেডেড ট্ৰেক্টৰৰ টায়াৰৰ জি.এছ.টি. নিয়মৰ অমিল শুধৰণি কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছে পৰিষদে।

• প্লাষ্টিকৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, টায়াৰৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেলৰ সন্দৰ্ভত ৫৭ নং জি.এছ.টি. পৰিষদে কি পৰামৰ্শ দিছে?

৫৭ নং জি.এছ.টি. পৰিষদে এজন পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিৰ পৰা আন এজন পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিক যোগান ধৰাৰ সময়ত প্লাষ্টিক, টায়াৰ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেল যোগানৰ ক্ষেত্ৰত ২% হাৰত টি.ডি.এছ. প্ৰয়োগ কৰাৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছে। পৰিষদে এনে আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপৰ যোগানৰ ক্ষেত্ৰত আৰ.চি.এম. (ৰিভাৰ্ছ চাৰ্জ মেকানিজম) প্ৰয়োগ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিছে যেতিয়া যোগানকাৰী পঞ্জীয়ন নহয় আৰু গ্ৰাহক পঞ্জীয়ন কৰা হয়; যদিহে যোগানকাৰীয়ে থ্ৰেছহ'ল্ড সীমা অতিক্ৰম কৰিলে পঞ্জীয়ন লাভ কৰে, আৰু আৰ.চি.এম.ৰ অধীনত কৰ পৰিশোধ কৰিবলগীয়া গ্ৰাহকে যোগানকাৰী প্ৰযোজ্য সীমাৰ তলত থাকিলেও কৰ দিব লাগিব।

• প্লাষ্টিকৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, টায়াৰৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিকছৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেলৰ বাবে কি বৰ্তমানৰ ব্যৱস্থাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দিয়া হৈছে?

এই ব্যৱস্থাটো ধাতুৰ স্ক্ৰেপৰ বাবে ইতিমধ্যে স্থাপন কৰা টি.ডি.এছ. আৰু আৰ.চি.এম.ৰ কাঠামোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছে, যিটো ৫৪ সংখ্যক জি.এছ.টি. পৰিষদৰ বৈঠকৰ পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। সেই কাঠামোৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিয়ে আন এজন পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিক ধাতুৰ স্ক্ৰেপ যোগান ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত চি.জি.এছ.টি. আইন, ২০১৭ৰ ধাৰা ৫১ৰ অধীনত ২% হাৰত প্ৰদান কৰিব লাগিব, আৰু পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তি এজনক পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিক ধাতুৰ স্ক্ৰেপ যোগান ধৰাৰ ওপৰত আৰ.চি.এম. ভিত্তিত ৰিচিভাৰে কৰ প্ৰদান কৰিব লাগিব।

• প্লাষ্টিকৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, টায়াৰৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেলৰ ওপৰত ২% টি.ডি.এছ. কেতিয়া প্ৰযোজ্য?

যেতিয়া কোনো পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিয়ে ওপৰত উল্লেখ কৰা আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ (যেনে প্লাষ্টিক, টায়াৰ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেল) আন এজন পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিক যোগান ধৰে, তেতিয়া ২% হাৰত টি.ডি.এছ. প্ৰযোজ্য হয়। গ্ৰাহকে (ক্ৰেতাই) যোগানকাৰীক দিয়া ধনৰ পৰা ২% হাৰত কৰ কৰ্তন কৰি চৰকাৰৰ ওচৰত জমা দিব লাগিব।

• প্লাষ্টিক, টায়াৰ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেলৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপৰ ক্ষেত্ৰত ৰিভাৰ্ছ চাৰ্জ মেকানিজম (আৰ.চি.এম.) কেতিয়া প্ৰযোজ্য হয়?

যেতিয়া কোনো অপঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিয়ে ওপৰত উল্লেখ কৰা আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিক যোগান ধৰে তেতিয়া আৰ.চি.এম. প্ৰযোজ্য। এনে ক্ষেত্ৰত যোগানৰ ওপৰত জি.এছ.টি. দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰাহক অৰ্থাৎ পঞ্জীয়নভুক্ত ক্ৰেতাৰ ওপৰত পৰে।

• প্লাষ্টিক, টায়াৰ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেলৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপৰ যোগানৰ বাবে কোনো যোগানকাৰীয়ে জি.এছ.টি.ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰাটো প্ৰয়োজনীয় নেকি?

এজন যোগানকাৰীয়ে জি.এছ.টি.ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰিব লাগিব যেতিয়া মুঠ টাৰ্ণঅভাৰে চি.জি.এছ.টি. আইন, ২০১৭ৰ ধাৰা ২২ৰ অধীনত নিৰ্ধাৰিত থ্ৰেছহ’ল্ড সীমা অতিক্ৰম কৰে।এবাৰ থ্ৰেছহ’ল্ড অতিক্ৰম কৰিলে যোগানকাৰীয়ে পঞ্জীয়ন লাভ কৰিব লাগিব, আৰু পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তিসকলক পৰৱৰ্তী যোগানৰ ক্ষেত্ৰত টি.ডি.এছ.ৰ নিয়ম প্ৰযোজ্য হ’ব।

• যদি প্লাষ্টিক, টায়াৰ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেলৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপৰ যোগানকাৰী নিৰ্ধাৰিত সীমাৰ তলত থাকে আৰু পঞ্জীয়ন নোহোৱা হয়, তেন্তে গ্ৰাহকে এতিয়াও আৰ.চি.এম.ৰ অধীনত কৰ দিব লাগিবনে?

লাগিব। পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তি এজন গ্ৰাহকে পঞ্জীয়নহীন ব্যক্তিৰ পৰা লাভ কৰা যোগানৰ ওপৰত আৰ.চি.এম.ৰ অধীনত জি.এছ.টি. দিব লাগিব, যদিও পঞ্জীয়নবিহীন যোগানকাৰী পঞ্জীয়নৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত সীমাৰ তলত থাকে।

• এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত প্লাষ্টিক, টায়াৰ, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ, আৰু ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেলৰ আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপৰ গ্ৰাহকৰ (ক্ৰেতাৰ) অনুসৰণৰ বাধ্যবাধকতা কি কি?

এজন গ্ৰাহক (ক্ৰেতা) যি এজন পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যক্তি, তেওঁ নিম্নোক্ত বিষয়সমূহ কৰিব লাগিব:

• পঞ্জীয়নভুক্ত যোগানকাৰীৰ পৰা এনে নিৰ্দিষ্ট আৱৰ্জনা আৰু স্ক্ৰেপ ক্ৰয় কৰাৰ সময়ত ২% টি.ডি.এছ. কৰ্তন কৰা আৰু প্ৰপত্ৰ জি.এছ.টি.আৰ-৭ত টি.ডি.এছ. ৰিটাৰ্ণ দাখিল কৰা;

• নিৰ্ধাৰিত নিয়ম অনুসৰি যোগানকাৰীক টি.ডি.এছ. প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা;

·  পঞ্জীয়নবিহীন যোগানকাৰীৰ পৰা এই সামগ্ৰীসমূহ ক্ৰয় কৰিলে আৰ.চি.এম.ৰ অধীনত জি.এছ.টি. দিব আৰু আপোনাৰ ৰিটাৰ্ণত একেখিনি ৰিপৰ্ট দিব।

• চাইলিয়াম বীজ (চাইলিয়াম) সন্দৰ্ভত ৫৭ নং জি.এছ.টি. পৰিষদৰ পৰামৰ্শ কি?

স্পষ্টতা আনিবলৈ আৰু বিভ্ৰান্তি আঁতৰাবলৈ ৫৭ নং জি.এছ.টি. পৰিষদে চাইলিয়ামৰ বীজ (চাইলিয়াম)ৰ বাবে এটা সুকীয়া প্ৰৱেশ সৃষ্টি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিছে—সেয়া সতেজ হওক, ঠাণ্ডা হওক, ফ্ৰীজ হওক বা শুকান হওক। এই প্ৰৱেশ ১৭.০৯.২০২৫ তাৰিখৰ অধিসূচনা নং ১০/২০২৫-কেন্দ্ৰীয় কৰ (হাৰ)ত কৰা হ’ব, য’ত জি.এছ.টি.ৰ হাৰ ‘শূন্য’ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।

 (উপৰোক্ত পৰিৱৰ্তনসমূহ প্ৰাসংগিক অধিসূচনা, বিজ্ঞপ্তি আদি জাৰি কৰাৰ জৰিয়তে কাৰ্যকৰী কৰা হ’ব, যিবোৰ চিবিআইচিৰ ৱেবছাইট (taxinformation.cbic.gov.in)ত আপলোড কৰা হ’ব।)

******

KD/RR