पत्र सूचना कार्यालय

కీల‌కాంశాలు
- హోమియోపతి స్థాపకుడు డాక్టర్ హానెమాన్ జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 10న ప్రపంచ హోమియోపతి దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.

- "స్థిరమైన ఆరోగ్యం కోసం హోమియోపతి" అనేది ప్రపంచ హోమియోపతి దినోత్సవం 2026 ఇతివృత్తం.

- ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద హోమియోపతి నిపుణులు కలిగిన దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి.

- 1810లో జర్మన్ మిషనరీలు మందులను పంపిణీ చేయడం ప్రారంభించినప్పుడు హోమియోపతి మొదటిసారిగా భారతదేశంలోకి ప్రవేశించింది.

- భారతదేశంలో 3.45 లక్షల మంది నమోదిత హోమియోపతి వైద్యులు, 8,593 హోమియోపతి డిస్పెన్సరీలు, 277 హోమియోపతి విద్యా సంస్థలు, 34 పరిశోధనా కేంద్రాలు ఉన్నాయి.

అభివృద్ధి చెందుతున్న వారసత్వం
జ‌ర్మ‌న్ వైద్యుడు శామ్యూల్ హానెమాన్(1755-1843) 18వ శతాబ్దం చివరలో హోమియోపతిని స్థాపించారు. ఆయన రాసిన అగ్రగణ్య గ్రంథం 'ఆర్గనాన్ ఆఫ్ మెడిసిన్' ప్రపంచవ్యాప్తంగా హోమియోపతి అభ్యాసానికి మార్గదర్శకంగా కొనసాగుతోంది. ఏప్రిల్ 10న ఆయన జన్మదినాన్ని ప్రపంచ హోమియోపతి దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.

హోమియోపతి అనేది గ్రీకు పదాలైన 'హోమోయిస్'(సారూప్యత), 'పాథోస్'(బాధ) నుంచి ఉద్భవించింది. ఇది రోగి అనుభవించే లక్షణాల వంటి ప్రభావాలను కలిగించే నివారణలను ఉపయోగించి వ్యాధులకు చికిత్స చేసే వైద్య విధానం. ఈ విధానాన్ని హోమియోపతి స్థాపకుడు శామ్యూల్ హానెమాన్ 1796లో లాంఛనప్రాయంగా రూపొందించారు. ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 10న ఆయన జన్మదినాన్ని ప్రపంచ హోమియోపతి దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. ఈ ఏడాది ఇతివృత్తం "స్థిరమైన ఆరోగ్యం కోసం హోమియోపతి".

శామ్యూల్ హానెమాన్ హోమియోప‌తి ప్రాథమిక సిద్ధాంతాలను స్థాపించారు. అందులో మొదటిది "లైక్ క్యూర్స్ లైక్" (సారూప్యత చికిత్స). ఇది ఆరోగ్యవంతుడైన వ్యక్తిలో వ్యాధి లక్షణాలను ఉత్పత్తి చేయగల పదార్థాలు జాగ్రత్తగా తయారుచేసిన రూపాల్లో అనారోగ్యంతో ఉన్న వ్యక్తిలో అవే లక్షణాలను నయం చేయగలవని చెబుతుంది. రెండో సిద్ధాంతం "కనీస మోతాదు నియమం"గా పిలుస్తారు. ఇది దుష్ప్రభావాలను త‌గ్గించి శరీర‌ స్వయం నివారణ యంత్రాంగాలను ప్రేరేపించడానికి గాఢ‌త‌ను తీవ్రంగా త‌గ్గించి చేసిన మందుల వాడకాన్ని నొక్కి చెబుతుంది.

హోమియోపతి మందులు మొక్కలు, ఖనిజాలు, జంతు పదార్థాల వంటి సహజ వనరుల నుంచి గాఢ‌త త‌గ్గించ‌డం, సకషన్ ద్వారా తయారు చేస్తారు. ఇవి మాత్రలు, గ్లోబ్యూల్స్, ద్రవాల రూపంలో ఇస్తారు. ఇందులోని ముఖ్య లక్షణం వ్యక్తిగత విధానం. ఇక్కడ చికిత్స కేవలం వ్యాధిపై మాత్రమే కాకుండా రోగి మొత్తం శారీరక, మానసిక స్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

భారతదేశంలో హోమియోపతి విస్తృతంగా ఆచరించే విధానంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఇది నివారణ సంరక్షణ, దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల నిర్వహణ, సంపూర్ణ శ్రేయస్సుకు దోహదం చేస్తోంది.

ప్రపంచ హోమియోపతి దినోత్సవం 2026: ముఖ్యాంశాలు
- దేశవ్యాప్త వేడుకలు: ఏప్రిల్ 10న దేశవ్యాప్తంగా కార్యకలాపాలను నిర్వహించాలని నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ హోమియోపతి రాష్ట్ర కౌన్సిల్‌లు, సంస్థలు, వైద్యులకు పిలుపునిచ్చింది.

- విద్యాపరమైన కార్యక్రమాలు: సెమినార్‌లు, క్లినికల్ చర్చలు, పోటీలు విద్యార్థులు, వైద్యుల మధ్య జ్ఞాన మార్పిడిని, వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.

- ప్రజల అవగాహన: ఉచిత ఆరోగ్య పరీక్షలు, అవగాహన శిబిరాలు, కమ్యూనిటీ కార్యకలాపాలు నివారణ, సంపూర్ణ సంరక్షణలో హోమియోపతి పాత్రను చాటిచెప్తాయి.

- సృజనాత్మక భాగస్వామ్యం: వ్యాస రచన, పోస్టర్ తయారీ, చిన్న వీడియోల వంటి పోటీలు ప్రజలు, విద్యార్థుల విస్తృత భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.

సంప్రదాయం నుంచి విధానపరమైన ప్రాధాన్యత వరకు
దాదాపు రెండున్నర లక్షల మంది నమోదిత హోమియోపతి వైద్యులతో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద హోమియోపతి సిబ్బంది కలిగిన దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి. గత శతాబ్ద కాలంలో ఈ విధానం మనుగడ సాగించడమే కాకుండా దేశంలోని గొప్ప సహజ, నివారణ ఆరోగ్య సంరక్షణ సంప్రదాయాలతో సామరస్యపూర్వకంగా కలిసిపోయింది.

ఈ నిరంతర ఆమోదానికి ఇటీవలి కాలంలో బలమైన సంస్థాగత మద్దతు లభించింది. 2014లో ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ఏర్పాటు ఒక కీలక మార్పును సూచించింది. ఇది పరిశోధన, ప్రామాణీకరణ, ప్రపంచవ్యాప్త విస్తరణలో నిర్మాణాత్మక జోక్యాల ద్వారా హోమియోపతిపై కొత్త విధానపరమైన దృష్టిని తీసుకువచ్చింది. ఈ ప్రయత్నాలు హోమియోపతిని సంప్రదాయబద్ధంగా ఆచరించే చికిత్స నుంచి భారతదేశ ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థలో చక్కగా గుర్తించిన, విధాన-ఆధారిత భాగంగా మార్చడానికి సహాయపడ్డాయి.

భారతదేశంలో హోమియోపతి చరిత్ర
19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో హోమియోపతి భారతదేశంలో పరిచయ‌మైంది. ఇది దాని క్రమబద్ధమైన విస్తరణకు నాంది పలికింది. సుమారు 1810లో శామ్యూల్ హానెమాన్ శిష్యుడైన జాన్ మార్టిన్ హోనిగ్‌బెర్గర్ భారతదేశంలో ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించారు. 1839లో ఆయన మహారాజా రంజిత్ సింగ్‌కు విజయవంతంగా చికిత్స చేయడం వల్ల ఉన్నత వర్గాలలో, సామాన్య ప్రజలలో దీనికి ఆమోదం గణనీయంగా పెరిగింది.

ముఖ్య మైలురాళ్లు:
- 1847: తొలి హోమియోప‌తి ఆసుప‌త్రుల్లో తమిళనాడులోని తంజావూరులో ప్రారంభించిన ఆసుప‌త్రి ఒకటి.

- బెంగాల్‌లో ప్రాక్టీషనర్, పరోపకారి రాజేంద్ర లాల్ దత్తా ద్వారా బలమైన ప్రచారం ల‌భించింది.

- ప్రముఖ వైద్యుడు మహేంద్ర లాల్ సర్కార్ ఆమోదం వల్ల విశ్వసనీయత పెరిగింది.

- కలకత్తా, బెనారస్, అలహాబాద్‌లలో డిస్పెన్సరీల విస్తరణ.

స్వాతంత్య్రానంతర పరిణామాలు:
స్వాతంత్య్రానంతర కాలంలో భారత ప్రభుత్వం హోమియోపతిని సంస్థాగతీకరించడానికి చర్యలు తీసుకుంది:
- 1973: సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హోమియోపతి ఏర్పాటు.
- 1978: సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఇన్ హోమియోపతి ఏర్పాటు.
ఈ కార్యక్రమాలు ఈ రంగంలో నియంత్రణ, విద్య, పరిశోధనలను బలోపేతం చేశాయి.

భారతదేశంలో హోమియోపతి మౌలిక సదుపాయాలు
ఇటీవలి కాలంలో హోమియోపతి సాక్ష్యం ఆధారంగా ధ్రువీకరణకు ప్రాధాన్యత పెరుగుతోంది. భారతదేశంలో సుమారు 34 అంకితమైన హోమియోపతి పరిశోధనా కేంద్రాలు ఉన్నాయి. ఇవి క్రమబద్ధమైన పరిశోధనకు బలమైన పునాదిని వేస్తున్నాయి. ఈ ప్రయత్నాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ హోమియోపతి, సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఇన్ హోమియోపతి వంటి సంస్థలు క్లినికల్ పరిశోధన, ఔషధ ప్రామాణీకరణ, అంతర-విభాగ అధ్యయనాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో కీలకపాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

ప్రభుత్వ మద్దతు ఉన్న వేదికలు, ముఖ్యంగా ప్రపంచ హోమియోపతి దినోత్సవం సందర్భంగా నిర్వహించేవి డేటా-ఆధారిత ఫలితాలపై ఎక్కువ దృష్టి సారిస్తున్నాయి. ఇది బలమైన శాస్త్రీయ నిశ్చితార్థం వైపు మారుతున్న సంకేతాన్ని ఇస్తుంది.

సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఇన్ హోమియోపతి(సీసీఆర్‌హెచ్‌):
న్యూఢిల్లీ కేంద్రంగా పనిచేసే సీసీఆర్‌హెచ్‌ క్లినికల్ ప్రాక్టీస్‌ను బలోపేతం చేయడానికి, హోమియోపతికి ప్రపంచవ్యాప్త ఆమోదాన్ని పొందేందుకు శాస్త్రీయ, నైతిక పరిశోధనలను ప్రోత్సహిస్తుంది. హోమియోపతిలో శాస్త్రీయ పరిశోధన భారతదేశం అంతటా 33 సంస్థలు/యూనిట్ల వ్య‌వ‌స్థ‌ ద్వారా జ‌రుగుతోంది.

సీసీఆర్‌హెచ్‌ ముఖ్య కార్యకలాపాలు:
- డ్రగ్ ప్రూవింగ్, ధ్రువీకరణ, ప్రామాణీకరణ.
- క్లినికల్ పరిశోధన, ధ్రువీకరణ, డాక్యుమెంటేషన్, ప్రచురణ.
- పరిశోధన సహకారాలు, గ్రాంట్-ఇన్-ఎయిడ్ మద్దతు.

ప్రజారోగ్య కార్యక్రమాలు:
- ఆరోగ్యవంతమైన పిల్ల‌ల‌ కోసం హోమియోపతి
- కార్డియోవాస్కులర్ వ్యాధులు, స్ట్రోక్(ఎన్‌పీసీడీసీఎస్‌)తో అనుసంధానం
- స్వస్థ్య రక్షణ కార్యక్రమం
- మాత‌, శిశు సంరక్షణ కోసం జాతీయ హోమియోపతి ప్రచారం

నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ హోమియోపతి(ఎన్‌సీహెచ్‌):
నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ హోమియోపతి చట్టం-2020 ప్రకారం 2021 జూలై 5 నుంచి ఎన్‌సీహెచ్‌ అమలులోకి వచ్చింది. దీనితో 1973 చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్, సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హోమియోపతి రద్దు అయ్యాయి.

ఎన్‌సీహెచ్‌ ముఖ్య విధులు:
- హోమియోపతి విద్య, సంస్థలను నియంత్రిస్తుంది.
- పాఠ్యాంశాలు, విద్యా ప్రమాణాలను నిర్ణయిస్తుంది.
- వైద్యుల జాతీయ రిజిస్టర్‌ను నిర్వహిస్తుంది.
- వృత్తిపరమైన నైతికత, ప్రాక్టీస్ నాణ్యతను నిర్ధారిస్తుంది.
- ఆరోగ్య సంరక్షణ అవసరాలను అంచనా వేయడం, ప్రణాళిక రూపొందించడం.
- రాష్ట్ర కౌన్సిల్‌లు, బోర్డులతో సమన్వయం.

భారతీయ వైద్య విధానాల సంస్థాగత బలోపేతం, ప్రామాణీకరణ ఒక బలమైన నియంత్రణ, నాణ్యత చ‌ట్రాన్ని సృష్టించింది. ఇది ఈ రంగంలో విద్యా మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు మద్దతు ఇచ్చింది.

2013-14 నుంచి 2024-25 వరకు హోమియోపతి కళాశాలలు, సీట్ల సంఖ్యలో స్థిరమైన వృద్ధి ఈ నియంత్రణ సంస్కరణల ప్రభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఫార్మాకోపియా కమిషన్ ఫర్ ఇండియన్ మెడిసిన్, హోమియోపతి(పీసీఐఎం&హెచ్‌)
ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేసే పీసీఐఎం&హెచ్‌ భారతీయ వైద్య విధానాలు, హోమియోపతి కోసం ఫార్మాకోపియాలు, ఫార్ములరీలను అభివృద్ధి చేయడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. ఇది ఈ మందుల నాణ్యత, భద్రత, ప్రామాణీకరణను నిర్ధారించడానికి సెంట్రల్ డ్రగ్ టెస్టింగ్-కమ్-అప్పీలేట్ లాబొరేటరీగా పనిచేస్తుంది.
ఇది ప్రారంభంలో 18 ఆగస్టు 2010న సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్-1860 కింద పీసీఐఎంగా స్థాపిత‌మైంది. హోమియోపతిని కూడా దీని పరిధిలోకి చేర్చడంతో ఇది 2014 మార్చి 20న పీసీఐఎం&హెచ్‌గా మారింది.

హోమియోపతికి మద్దతు ఇచ్చే ఆయుష్ విధానాలు, పథకాలు
విద్య, పరిశోధన, క్లినికల్ సేవలు మరియు ప్రజారోగ్య అనుసంధానంలో హోమియోపతిని బలోపేతం చేయడానికి భారత ప్రభుత్వం ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా వరుస పథకాలను అమలు చేసింది. ఈ కార్యక్రమాలు ప్రాప్తిని పెంచడం, సాక్ష్యం ఆధారిత‌ అభ్యాసాన్ని ప్రోత్సహించడం, వృత్తిపరమైన, సంస్థాగత సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. తద్వారా హోమియోపతి సురక్షితమైన, ప్రభావవంతమైన, శాస్త్రీయంగా ధ్రువీకరించిన భాగంగా మిగిలి ఉండేలా చూస్తాయి.

ముఖ్య పథకాలు, కార్యక్రమాలు:

నేషనల్ ఆయుష్ మిషన్(ఎన్ఏఎం)
ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాలలో సేవలు, మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం ద్వారా హోమియోపతి, ఇతర సంప్రదాయ విధానాలను ప్రధాన స్రవంతి ఆరోగ్య సంరక్షణలో విలీనం చేసే ఒక ప్రతిష్టాత్మక కార్యక్రమం.
- ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు(పీహెచ్‌సీ), కమ్యూనిటీ ఆరోగ్య కేంద్రాలలో(సీహెచ్‌సీ) హోమియోపతి సేవల సహ-స్థానం.
- ఆసుపత్రులు, డిస్పెన్సరీలు, విద్యా సంస్థలకు ఆర్థిక సహాయం.
- జాతీయ ఆరోగ్య కార్యక్రమాలతో అనుసంధానం.
- దేశవ్యాప్తంగా 1,84,235కు పైగా ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

ఆయుర్ స్వాస్థ్య
హోమియోపతి సంస్థల నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, ఉన్నత పరిశోధనలు, క్లినికల్ నైపుణ్యాన్ని ప్రోత్సహించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.
- పరిశోధన, క్లినికల్ శిక్షణ కోసం సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఏర్పాటు.
- సంస్థాగత బలోపేతం, సామర్థ్య పెంపుదల.
- సాక్ష్యం ఆధారంగా ప్రజారోగ్య జోక్యాలు, ప్ర‌చార కార్య‌క్ర‌మాలు.

ఆయుర్ జ్ఞాన్
వైద్యుల వృత్తిపరమైన అభివృద్ధి, పరిశోధన-ఆధారిత అభ్యాసం కోసం సామర్థ్యాన్ని పెంచే కార్యక్రమం. ఇది నిపుణులు వృత్తిపరమైన ధోరణిని పొందేలా, ఉపాధ్యాయులు, వైద్యుల జ్ఞానాన్ని నవీకరించేలా, హోమియోపతి పరిణామాలను వ్యాప్తి చేయడానికి సమాచార సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించేలా ప్రోత్సహిస్తుంది.
- నిరంతర విద్య, వర్క్‌షాప్‌లు, సెమినార్‌ల నిర్వ‌హ‌ణ‌
- అధ్యాప‌క సామ‌ర్థ్యం అభివృద్ధి, నైపుణ్యం పెంపుదల
- పరిశోధన ఫలితాల డాక్యుమెంటేషన్, వ్యాప్తి

ఎక్స్‌ట్రా మురల్ రీసెర్చ్(ఈఎంఆర్‌) ప‌థ‌కం
జాతీయ ఆరోగ్య ప్రాధాన్యతలతో కూడిన నిధుల పరిశోధన ద్వారా హోమియోపతి శాస్త్రీయ ధ్రువీకరణను ప్రోత్సహించే ఒక ప్రతిష్టాత్మక కార్య‌క్ర‌మం.
- 2-3 సంవత్సరాల పాటు రూ.70 లక్షల వరకు ఆర్థిక సహాయం.
- క్లినికల్, ఫార్మాస్యూటికల్, ప్రజారోగ్య పరిశోధనలకు వ‌ర్తిస్తుంది.
- అంటువ్యాధులు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు, సమగ్ర విధానాలపై దృష్టి.
- ప్రచురణలు, పేటెంట్లు, జ్ఞాన వ్యాప్తికి మద్దతు ఇస్తుంది.

ఆయుష్ ఔషధి గుణవత్త ఏవం ఉత్పాదన్ సంవర్ధన్ యోజన(ఏఓజీయూఎస్‌వై)
డ్రగ్స్ & కాస్మెటిక్స్ చ‌ట్టం-1940 కింద భారతదేశంలో ఆయుర్వేదం, సిద్ధ, యునాని, హోమియోపతి(ఏఎస్‌యూ&హెచ్‌) మందుల నాణ్యతను నియంత్రించడం, పెంపొందించడం దీని లక్ష్యం.

ముఖ్య లక్ష్యాలు:
- సంప్రదాయ మందుల తయారీ సామర్థ్యాలను, ఎగుమతులను పెంచడం
- నాణ్యమైన ఉత్పత్తి, పరీక్ష కోసం మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతికత నవీకరణకు మద్దతు
- భద్రత, నాణ్యత నియంత్రణ కోసం నియంత్రణ చ‌ట్రాల‌లను బలోపేతం చేయడం
- ఆయుష్ డ్రగ్ ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడానికి సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడం.

లబ్ధిదారులు, మద్దతు:
- తయారీదారులు: పరికరాలు, డ‌బ్ల్యూహెచ్‌వో-జీఎంపీ సమ్మతి, సామర్థ్య విస్తరణ కోసం గ్రాంట్లు
- పరీక్షా ల్యాబ్‌లు: విశ్లేషణాత్మక పరికరాలు, నాణ్యత నియంత్రణ కోసం నిధులు
- ఫార్మసీలు: మౌలిక సదుపాయాల మద్దతు, ప్రామాణీకరణ, నియంత్రణ సమ్మతి

7,000–7,500 కంటే ఎక్కువ జాతుల ఔషధ మొక్కలు ఆయుష్ ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థలకు అవసరమైన ముడి పదార్థాన్ని అందిస్తాయి. భారతదేశంలో ఆయుర్వేదం, యోగా, యునాని, సిద్ధ, హోమియోపతి విస్తృతంగా ఆచరిస్తారు. కాబట్టి నాణ్యమైన ఔషధ మొక్కల వనరుల డిమాండ్ పెరిగింది. ఈ విషయంలో మెడిసినల్ ప్లాంట్స్ ఇనిషియేటివ్స్(ఎన్ఎంపీబీ) హోమియోపతి మందుల కోసం ఔషధ మొక్కల స్థిరమైన సంరక్షణ, సాగు, సరఫరాను నిర్ధారిస్తాయి. నాణ్యమైన ముడి పదార్థాల లభ్యతను బలోపేతం చేయడం ద్వారా ఇది ఆరోగ్య సంరక్షణ పంపిణీ, రైతుల జీవనోపాధి రెండింటికీ మద్దతు ఇస్తుంది. నాణ్యమైన ఔషధ పదార్థాల సరఫరా ఆయుష్ వ్యవస్థలకు వెన్నెముక. అయితే వాటి ప్రభావవంతమైన ఉపయోగం నిరంతర అవగాహనపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఇన్ఫర్మేషన్, ఎడ్యుకేషన్ అండ్ కమ్యూనికేషన్(ఐఈసీ) చొరవ హోమియోపతి గురించి అవగాహనను, విస్తరణను పెంచుతుంది. ఇది హోమియోపతి వ్యయ-ప్రభావాన్ని, ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహిస్తుంది. పరిశోధన ఫలితాలను వ్యాప్తి చేయడం, ఆరోగ్య ప్రచారాలు, సెమినార్లను నిర్వహించడం, ప్ర‌జా భాగ‌స్వామ్య కార్య‌క్ర‌మాల‌ను చేపట్టడం ద్వారా ఇది సాధ్య‌మ‌వుతోంది.

దీనితో పాటు నిపుణుల మార్పిడి, విద్యాప‌ర‌మైన‌ సహకారాల ద్వారా అంత‌ర్జాతీయ‌ గుర్తింపును పెంచే ఆయుష్‌లోని అంతర్జాతీయ సహకార ప్రోత్సాహం కలిసి ఆయుష్ వ్యవస్థల దేశీయ పునాదిని, అంతర్జాతీయ ఉనికిని బలోపేతం చేస్తాయి.

అంటువ్యాధుల సన్నద్ధత, స్పందనలో హోమియోపతి
నివారణ, ప్రోత్సాహక, అనుబంధ వ్యూహాలను ఉపయోగిస్తూ అంటువ్యాధుల సన్నద్ధతలో హోమియోపతి ఒక పరిపూరకరమైన సాధనంగా ఉద్భవించింది. సీసీఆర్‌హెచ్‌ భారతదేశం అంతటా తన 33 సంస్థల ద్వారా అంటువ్యాధులకు సంబంధించిన పరిశోధనలు, వైద్య సహాయాన్ని నిర్వహిస్తోంది.

ప్రపంచ స్థాయిలో హోమియోపతి విజయగాథలు
అంటువ్యాధుల నిర్వహణ కోసం హోమియోపతి జోక్యాలను అమలు చేయడంలో భారతదేశంలో, అంతర్జాతీయంగా సీసీఆర్‌హెచ్‌ కీలక పాత్ర పోషించింది.

ముఖ్య ఉదాహరణలు:
- భారతదేశం - జపనీస్ ఎన్సెఫాలిటిస్/ఏఈఎస్‌(యూపీ): 96 గ్రామాల్లోని 3 లక్షల మందికి పైగా ప్రజలకు 'బెల్లాడోన్నా 200' పంపిణీ చేయడం వల్ల ఏఈఎస్‌ కేసులను నివారించడానికి, ఫలితాలను మెరుగుపరచడానికి సహాయపడింది.
- భారతదేశం - చికెన్‌గున్యా నివారణ(కేరళ, 2007): 19,750 మంది ప్రజలు 'బ్రయోనియా ఆల్బా 30సీ' స్వీకరించారు. దీని ఫలితంగా వ్యాధి సంభవం గణనీయంగా తగ్గింది.
- క్యూబా - డెంగ్యూ నిర్వహణ: హోమియోపతి నివారణలతో చికిత్స పొందిన 25,000 మంది రోగులలో గణనీయమైన క్లినికల్ మెరుగుదల కనిపించింది. ఆసుపత్రిలో ఉండే సమయం తగ్గింది.
- మల్టీ-డిసీజ్ ఎపిడెమిక్ క్యాంపులు(భారత్‌): డెంగ్యూ, మలేరియా, టైఫాయిడ్, మీజిల్స్, మెనింజైటిస్, కండ్లకలక కోసం 'జీనస్ ఎపిడెమికస్' నివారణలను ఉపయోగించి సీసీఆర్‌హెచ్‌ జోక్యాలు చేసింది.
- కోవిడ్-19 స్పందన(భారత్‌): ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ మద్దతుతో 136 కేంద్రాలలో సుమారు 5 లక్షల మందికి 'ఆర్సెనికం ఆల్బమ్ 30సీ' నివారణగా ఉపయోగించారు.

ముగింపు: పరివర్తనను కలిసే సంప్రదాయం
భారతదేశంలో హోమియోపతి ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రయాణాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇక్కడ కాలాతీత సూత్రాలు సమకాలీన పురోగతితో సజావుగా సరిపోతాయి. సంపూర్ణ నివారణ గొప్ప సంప్రదాయంలో వేళ్ళూనుకున్న ఈ విధానం, శాస్త్రీయ పరిశోధన, బలమైన నియంత్రణ, విస్తరిస్తున్న విద్యా సామర్థ్యం ద్వారా అర్థవంతమైన పరివర్తనకు గురవుతోంది. సంప్రదాయం, ఆధునీకరణల కలయిక నేటి ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగంలో దీని విశ్వసనీయతను, ప్రాముఖ్యతను పెంచింది.

సీసీఆర్‌హెచ్‌, ఎన్‌సీహెచ్‌ వంటి సంస్థలు సాక్ష్యాధారిత అభ్యాసం, ప్రామాణీకరణ, వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించడం ద్వారా ఈ పరివర్తనకు నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి. అదే సమయంలో ప్రజారోగ్య కార్యక్రమాలు, అంటువ్యాధుల స్పందనలో హోమియోపతిని విలీనం చేయడం నేటి ఆరోగ్య సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో దాని అభివృద్ధి చెందుతున్న పాత్రను చాటుతోంది.

ముందుకు సాగుతున్న ఈ క్రమంలో భారతదేశంలో హోమియోపతి మరింత సమ్మిళిత, అందుబాటులో ఉండే, సమగ్ర ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థకు తోడ్పడటానికి సిద్ధంగా ఉంది.

***