पत्र सूचना कार्यालय

কিষাণ সাৰথি প্লেটফৰ্ম

প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে একত্ৰিত, সবল আৰু শক্তিশালী কৃষি পৰিৱেশ তন্ত্ৰ

প্ৰযুক্তি, বিশেষজ্ঞতা আৰু কৃষকৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাজত সংযোগ স্থাপন

কিষাণ সাৰথি, জুলাই ২০২১ চনত আৰম্ভ কৰা, ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ একত্ৰিত ডিজিটেল কৃষি-পৰামৰ্শ প্লেটফৰ্ম। ই কৃষকসকলক সময়োপযোগী, প্ৰামাণিক আৰু বহুভাষিক পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰে। কৃষকসকলে আঁচনি, বতৰ আপডেট আৰু বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শৰ সুবিধাও লাভ কৰে। ই ইলেক্ট্ৰনিকছ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয় আৰু কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ৰ এক যৌথ উদ্যোগ। ভাৰতীয় কৃষি পৰিসংখ্যা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কৰ্পোৰেচনে এই প্লেটফৰ্ম ৰূপায়ণ কৰে।

প্লেটফৰ্মটোৱে ইণ্টাৰেক্টিভ ইনফৰ্মেচন ডিছেমিনেচন ছিষ্টেম (IIDS) ব্যৱহাৰ কৰে। IIDS-এ কৃষক আৰু বিশেষজ্ঞসকলৰ মাজত দ্বিমুখী যোগাযোগ সক্ষম কৰে। ই পৰীক্ষাগাৰৰ পৰা ভূমিলৈ কৃষি জ্ঞান স্থানান্তৰত সহায় কৰে।

কিষাণ সাৰথি এপে কৃষকসকলক তলত উল্লেখ কৰাসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে:

• ৭৩০+ কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ (KVKs)
• ১০০+ ICAR প্ৰতিষ্ঠান
• ৬৫+ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়

এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ একত্ৰীকৰণে এক শক্তিশালী ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি পৰামৰ্শ ব্যৱস্থা সৃষ্টি কৰে। ই সমগ্ৰ ভাৰতৰ কৃষকসকলক নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু স্থানীয়ভাৱে উপযোগী সহায় আগবঢ়োৱাত সহায় কৰে।

পৰম্পৰাগতভাৱে কৃষকসকলে পৰামৰ্শ সেৱা, বতৰৰ পূৰ্বানুমান আৰু আঁচনি সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ বাবে একাধিক মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিষাণ সাৰথিয়ে এই প্ৰত্যাহ্বানৰ সমাধান কৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহ একত্ৰিত কৰে আৰু প্ৰয়োজনীয় সেৱাসমূহৰ দ্ৰুত, সহজ আৰু অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য প্ৰৱেশ নিশ্চিত কৰে।

মূল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহ হ’ল:

• কিষাণ কল চেণ্টাৰ
• কমন ছাৰ্ভিচ চেণ্টাৰ
• ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ
• MyScheme
• BHASHINI

এই ৰাষ্ট্ৰীয় প্লেটফৰ্মসমূহৰ একত্ৰীকৰণে গুৰুত্বপূৰ্ণ কৃষি সেৱাসমূহক একক ডিজিটেল আন্তঃপৃষ্ঠলৈ লৈ আহিছে।

ভাৰতৰ কৃষকসকলৰ মাজত স্মাৰ্টফোন ব্যৱহাৰ, ইণ্টাৰনেট সংযোগ আৰু ডিজিটেল জ্ঞানৰ স্তৰ ভিন্ন। একাধিক প্ৰৱেশ মাধ্যম প্ৰদান কৰি কিষাণ সাৰথিয়ে নিশ্চিত কৰে যে কোনো কৃষকেই সময়োপযোগী পৰামৰ্শৰ পৰা বঞ্চিত নহয়।

কৃষকসকলে কিষাণ সাৰথিৰ জৰিয়তে তলৰ সুবিধাসমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে:

• কিষাণ কল চেণ্টাৰ
• কমন ছাৰ্ভিচ চেণ্টাৰ
• ৱেব পৰ্টেল
• WhatsApp
• মোবাইল এপ

কিষাণ সাৰথিয়ে কৃষকসকলক কেনেদৰে সহায় কৰে?

• কিষাণ সাৰথিয়ে কৃষকসকলক কৃষি বিশেষজ্ঞৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰে।
• কৃষকসকলে বতৰ আপডেট, বজাৰ মূল্য আৰু অন্যান্য বিষয়ত অঞ্চলভিত্তিক, বাস্তৱ সময়ৰ পৰামৰ্শ লাভ কৰিব পাৰে।
• কিষাণ সাৰথি প্লেটফৰ্মে কৃষকসকলক তেওঁলোকৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰয়োজন অনুসৰি উপযুক্ত চৰকাৰী আঁচনি বিচাৰি উলিয়াবলৈ সহায় কৰে। তেওঁলোকে PM-KISAN আদিৰ দৰে বিভিন্ন চৰকাৰী আঁচনিৰ স্থিতিৰ বিষয়েও তথ্য লাভ কৰিব পাৰে।
• ই ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ আঁচনি আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ আঁচনি দুয়োটাকে সামৰি লয়। ২৫ জুন ২০২৬ পৰ্যন্ত এই পৰ্টেলত প্ৰৱেশৰ বাবে ৬১০খন আঁচনি উপলব্ধ আছে, যাৰ ভিতৰত ১০২খন কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ আঁচনি।
• সকলো মুখ্য শস্য যেনে ধান্য, মাহজাতীয় শস্য, তেলবীজ, উদ্যান শস্য, বাগিচা শস্য আৰু পশুখাদ্য শস্যৰ বাবে পৰামৰ্শ উপলব্ধ। পশুপালন, হাঁহ-কুকুৰা পালন, মীন পালন আৰু আন সহযোগী খণ্ডসমূহৰ বাবেও পৰামৰ্শ উপলব্ধ।
• কৃষকসকলে KVK বিশেষজ্ঞসকললৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি নিজৰ স্থানীয় ভাষাত পৰামৰ্শ লাভ কৰিব পাৰে।
• কৃষকসকলে প্ৰশিক্ষণ অধিৱেশন আৰু ভিডিঅ’ পৰামৰ্শত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
• কৃষকসকলে সহজে মণ্ডীৰ মূল্য আৰু মুখ্য শস্যসমূহৰ জিলা ভিত্তিক বজাৰ মূল্য লাভ কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে নিৰ্বাচিত শস্যৰ বজাৰ প্ৰৱণতাও চাব পাৰে।

কিষাণ সাৰথি প্লেটফৰ্মৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য আৰু আগবঢ়োৱা সেৱাসমূহ

কিষাণ সাৰথি প্লেটফৰ্মে ব্যৱহাৰকাৰীসকলক তলত দিয়া সুবিধাসমূহ আগবঢ়ায়:

• কৃষক আৰু খেতিৰ প্ৰফাইলৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ব্যক্তিগতকৃত পৰামৰ্শ
• ১৩টা আঞ্চলিক ভাষাত বিশেষজ্ঞৰ সৈতে লাইভ যোগাযোগ
• কৃষকৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি কল সুবিধা আৰু কনফাৰেন্সিং সুবিধা
• কৃষকৰ জ্ঞান ভাণ্ডাৰত প্ৰৱেশ
• কৃষকৰ স্থান আৰু ক্ষেত্ৰ অনুসৰি পুছ এলাৰ্ট বাৰ্তা
• টোল-ফ্ৰী মোবাইল নম্বৰ আৰু ৱেবৰ জৰিয়তে সহজ পঞ্জীয়ন

IIDS: কিষাণ সাৰথিৰ প্ৰযুক্তিৰ আধাৰ

কিষাণ সাৰথি ইণ্টাৰেক্টিভ ইনফৰ্মেচন ডিছেমিনেচন ছিষ্টেম (IIDS)-ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত। IIDS হৈছে এক দ্বিমুখী যোগাযোগ প্লেটফৰ্ম। ই কৃষক আৰু বিশেষজ্ঞসকলৰ মাজত সহজ যোগাযোগ সক্ষম কৰে। যোগাযোগ ভইচ কল, ভিডিঅ’ কল, টেক্সট, ছবি আৰু ভিডিঅ’ আদান-প্ৰদানৰ জৰিয়তে হ’ব পাৰে।

IIDS-ৰ মূল কাৰ্যসমূহ:

• • কৃষকে নিৰ্বাচিত সেৱাৰ বাবে সদস্যভুক্ত হ’ব পাৰে
  • কৃষকে ব্যক্তিগতকৃত পৰামৰ্শ লাভ কৰে
  • কৃষকে যিকোনো সময়তে সদস্যতা সলনি কৰিব পাৰে
  • বিশেষজ্ঞসকলে কৃষকৰ ইতিহাস আৰু পূৰ্বৰ যোগাযোগসমূহ চাব পাৰে
  • কৃষকৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি পৰামৰ্শ প্ৰস্তুত কৰা হয়

IIDS-ৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• • কৃষকৰ কল কেন্দ্ৰীয় ছাৰ্ভাৰত গ্ৰহণ কৰা হয়
  • প্ৰশ্নসমূহ উপযুক্ত বিশেষজ্ঞলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়
  • ভৱিষ্যৎ প্ৰসংগৰ বাবে প্ৰশ্নৰ ইতিহাস সংৰক্ষণ কৰা হয়
  • বিশেষজ্ঞসকলে জ্ঞান ভাণ্ডাৰত প্ৰৱেশ লাভ কৰে
  • ব্যৱস্থাই Know Your Farmer (KYF) পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে
  • ইয়াৰ ফলত পৰামৰ্শৰ সঠিকতা আৰু প্ৰাসংগিকতা বৃদ্ধি পায়

কিষাণ সাৰথিৰ প্ৰসাৰ আৰু হিতাধিকাৰীৰ কভাৰেজ

• ২৫ জুন ২০২৬ পৰ্যন্ত কিষাণ সাৰথি সেৱা ৩৬খন ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল, ৭৬৮খন জিলা আৰু ৬.৬৩ লাখ গাঁৱত উপলব্ধ।
• কিষাণ সাৰথিৰ সৈতে ৪,৭৬৭জন ICAR বিজ্ঞানী আৰু ১১৩টা ICAR প্ৰতিষ্ঠান সংযুক্ত হৈ আছে।
• প্লেটফৰ্মটোত ২.৯৫ কোটি পঞ্জীয়নভুক্ত কৃষক আছে, যাৰ ভিতৰত ৫৬.১৬ লাখ মহিলা হিতাধিকাৰী।
• ২.৮৯ কোটি কৃষকে নিকটৱৰ্তী KVK পৰিদৰ্শন কৰি পঞ্জীয়ন কৰিছে। ৫.৩৫ লাখে কিষাণ কল চেণ্টাৰৰ জৰিয়তে, ২১,৫১৭জনে মোবাইল এপৰ জৰিয়তে, ২,৪১৬জনে ৱেব পৰ্টেলৰ জৰিয়তে আৰু ৩৯,১৯৩জনে কমন ছাৰ্ভিচ চেণ্টাৰৰ জৰিয়তে যোগদান কৰিছে।
• প্লেটফৰ্মটোৱে এতিয়ালৈকে ১৯.২১ লাখ প্ৰশ্নৰ সমাধান কৰিছে।
• কিষাণ সাৰথিয়ে এতিয়ালৈকে ৩৪খন ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ৩৫১টা সামগ্ৰী সামৰি ২১,৯০০টা পৰামৰ্শ জাৰি কৰিছে।

অন্যান্য কৃষি অংশীদাৰসকলৰ বাবে লাভালাভ

কিষাণ সাৰথিয়ে এক সংযুক্ত কৃষি পৰিৱেশ তন্ত্ৰ সৃষ্টি কৰে যিয়ে বিশেষজ্ঞ, প্ৰতিষ্ঠান আৰু নীতি নিৰ্ধাৰকসকলৰ দৰে অন্যান্য কৃষি অংশীদাৰসকলক লাভান্বিত কৰে।

• ICAR প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিশ্ববিদ্যালয়

গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানসমূহে অধিক প্ৰসাৰ আৰু বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শৰ বিস্তৃত প্ৰচাৰৰ সুবিধা লাভ কৰে। প্লেটফৰ্মটোৱে জ্ঞান ভাগ-বতৰা উন্নত কৰে আৰু গৱেষণাৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগ বৃদ্ধি কৰে।

• KVK আৰু কৃষি বিশেষজ্ঞসকল

কিষাণ সাৰথিয়ে দ্ৰুত কৃষক সংযোগ আৰু অধিক কাৰ্যকৰী পৰামৰ্শ প্ৰদান সক্ষম কৰে। ই প্ৰশ্ন সমাধান উন্নত কৰে আৰু পৰীক্ষাগাৰৰ পৰা পথাৰলৈ প্ৰযুক্তি স্থানান্তৰ শক্তিশালী কৰে।

• নীতি নিৰ্ধাৰক আৰু প্ৰশাসকসকল

প্লেটফৰ্মটোৱে বাস্তৱ সময়ৰ ক্ষেত্ৰভিত্তিক তথ্য, ডেশ্বব’ৰ্ড আৰু বিশ্লেষণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। ই তথ্যভিত্তিক নীতি পৰিকল্পনাত সহায় কৰে আৰু কৃষি সম্প্ৰসাৰণ ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰে।

ডিজিটেল কৃষিৰ ভৱিষ্যত আগুৱাই নিয়া

কিষাণ সাৰথি ভাৰতৰ কৃষি সম্প্ৰসাৰণ ব্যৱস্থাৰ ডিজিটেল ৰূপান্তৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ। প্লেটফৰ্মটোৱে কৃষক, গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, সম্প্ৰসাৰণ সংস্থা আৰু নীতি নিৰ্ধাৰকসকলৰ মাজত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰে আৰু অধিক সংযুক্ত তথা সঁহাৰিশীল কৃষি পৰিৱেশ তন্ত্ৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ বহুভাষিক আন্তঃপৃষ্ঠ, একাধিক প্ৰৱেশ মাধ্যম আৰু দ্বিমুখী যোগাযোগ ব্যৱস্থাই দেশজুৰি প্ৰয়োজনভিত্তিক কৃষি তথ্য প্ৰদান শক্তিশালী কৰিছে।

ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনি আৰু কৃষকৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ সৈতে কিষাণ সাৰথিয়ে জ্ঞান বিস্তাৰ শক্তিশালী কৰে আৰু খেতি পৰ্যায়ত তথ্যভিত্তিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ সক্ষম কৰে। প্ৰযুক্তি-সক্ষম পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিষ্ঠানগত একত্ৰীকৰণৰ জৰিয়তে এই প্লেটফৰ্মে অধিক স্থিতিস্থাপক, উৎপাদনশীল আৰু ডিজিটেলভাৱে সৱল কৃষি খণ্ড গঢ়াত অৱদান আগবঢ়াইছে।

তথ্যসূত্ৰসমূহ

ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়

https://kisansarathi.in/

https://ks-aams-web.digitalindiacorporation.in/about-us

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1736155&reg=48&lang=2

পৰিসংখ্যা আৰু কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2132330&reg=48&lang=2

কিষাণ সাৰথি মঞ্চ

*****

পিআইবি গৱেষণ

(तथ्य सामग्री आईडी: 150649) आगंतुक पटल : 3