Technology
ಭಾರತದ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತನೆ
प्रविष्टि तिथि:
18 NOV 2026 10:42 AM
156 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಗುರಿಯತ್ತ ಪಯಣ
ಪವನ ಶಕ್ತಿ: ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ
ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಇಂಧನ ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ಭಾರತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಗಾಳಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಲನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗುತ್ತಿದೆ.
30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 299.25 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ 59.20 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸರಿಸುಮಾರು 19.8% ರಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2014 ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರ ನಡುವೆ, ಸ್ಥಾಪಿತ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 21 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ನಿಂದ 59.20 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 2.8 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿರಂತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲು, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಭಾರತದ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚಿತ್ರಣ
ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಪವನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ವಲಯವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಪವನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
- ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದ 120 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಂದಾಜು ಒಟ್ಟು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 695.5 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು 150 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 1,163.9 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಆಗಿದೆ.
- 150 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾದ ಬಹುಪಾಲು ಪವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಎಂಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ: ರಾಜಸ್ಥಾನ: 284.2 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್; ಗುಜರಾತ್: 180.8 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್; ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: 173.9 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್; ಕರ್ನಾಟಕ: 169.3 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್; ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ: 123.3 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್; ತಮಿಳುನಾಡು: 95.1 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್; ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ: 55.4 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್; ತೆಲಂಗಾಣ: 54.7 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್.
- ಪವನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ತಾಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವತಿಯಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 900ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪವನ-ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
- 50 ಮೀ, 80 ಮೀ, 100 ಮೀ, 120 ಮೀ ಮತ್ತು 150 ಮೀ ಹಬ್ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಪವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಪವನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೆಲೆಯು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 100 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು 2036ರ ವೇಳೆಗೆ 156 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಪವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ
- ಸ್ಥಾಪಿತ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 4ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
- ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ದ್ವಿಗುಣಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
- ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 28 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ.
- ಭಾರತವು 2025-26ರಲ್ಲಿ 6.05 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ; ಇದು 2016-17ರಲ್ಲಿದ್ದ 5.4 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ.
- ಸುಮಾರು 45% ರಷ್ಟು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಡಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಸೌರಶಕ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2014ರಲ್ಲಿ 10 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಇದ್ದದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 24 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಈ ವಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 70-80% ರಷ್ಟು ದೇಶೀಯಕರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.
- ಬ್ಲೇಡ್ಗಳು, ಟವರ್ಗಳು, ಗೇರ್ಬಾಕ್ಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
- ಭಾರತವು 2025–26ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 106.7 ಬಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ಗಳಷ್ಟು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಅದರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಪವನ ಶಕ್ತಿಯು ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಉನ್ನತೀಕರಣ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನಿಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಪಾತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು
ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು, ಕಡಲಾಚೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್ ಆಧುನೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಬೆಂಬಲವಿದೆ.
- ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಕರಾವಳಿಯಾಚೆಗಿನ ತಲಾ 500 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು 1,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ₹6,853 ಕೋಟಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಅಂತರ ನಿಧಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಮಾರ್ಚ್ 2017ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಾಹಕ ಯೋಜನೆಯು ಲಭ್ಯವಿತ್ತು.
- ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 500 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಅಭಿವರ್ಧಕರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಖಚಿತತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
- ನಿಯಂತ್ರಕ, ಭೂಮಿ, ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಜನವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಖರೀದಿ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾದ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಯಾರಕರ ಅನುಮೋದಿತ ಪಟ್ಟಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಳಂಬ ಪಾವತಿ ಮೇಲ್ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ.
- ಗ್ರಿಡ್ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ನಿರಂತರ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಆದ್ಯತೆಗಳು:
- ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
- ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ವಲಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು.
- ಸಂಗ್ರಹಣೆ-ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿಗಳ ಮೂಲಕ ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ನಿರಂತರ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು.
- ಗ್ರಿಡ್ ಅನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದು.
- ಇಡೀ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು
ವಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತವು ಯುಕೆ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯೋಜನೆ, ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಗ್ರಿಡ್ ಏಕೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ನೀತಿ ವಿನ್ಯಾಸ, ಹಣಕಾಸು ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆಗೂ ಇವು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಭಾರತ–ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್:
- ವಿಷನ್ 2035 ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾರತ–ಯುಕೆ ಇಂಧನ ಸಂವಾದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ–ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಭಾರತ-ಬೆಲ್ಜಿಯಂ:
- ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ 2026ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ಶಕ್ತಿ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ-ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್:
- ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಭಾರತವು 2019ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ನ ಇಂಧನ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಚಿವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.
- ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮೇ 2025ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
- ಈಗ ಈ ಸಹಕಾರವು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾದರಿ ರಚನೆ, ಬದಲಾಗುವ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ತಜ್ಞರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಸ್ವಚ್ಛ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ. ದೇಶದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಡಲತೀರದ ಮತ್ತು ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ವೇಗದ ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಬಲವಾದ ಪ್ರಸರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸುಧಾರಿತ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹೊಸ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ರಫ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತಾ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚಾಲಕನನ್ನಾಗಿಯೂ ರೂಪಿಸಬಹುದು.
References
Ministry of New and Renewable Energy
Click here for pdf file.
*******
(तथ्य सामग्री आईडी: 151199)
आगंतुक पटल : 11
Provide suggestions / comments