पत्र सूचना कार्यालय

137 క్యాన్సర్ ఔషధాల వ్యాపార మార్జిన్ గరిష్ఠ చిల్లర ధరలో 30%కే పరిమితం

నాణ్యమైన క్యాన్సర్ చికిత్సను అందుబాటు ధరల్లో అందించడం భారత ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యం. పేటెంట్ పొందిన వాటితో సహా 137 నాన్-షెడ్యూల్డ్ క్యాన్సర్ ఔషధాల వ్యాపార మార్జిన్‌ను గరిష్ఠ చిల్లర ధర (ఎంఆర్‌పీ)లో 30 శాతానికి పరిమితం చేస్తూ జాతీయ ఔషధ ధరల ప్రాధికార సంస్థ (ఎన్‌పీపీఏ) 17 అక్టోబర్ 2026న ఉత్తర్వు జారీ చేసింది. సవరించిన ధరలు 9 నవంబర్ 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి. 4 నవంబర్ 2026 నాటికి 70 కంపెనీలు 120 ఔషధాల సవరించిన ఎంఆర్‌పీలను నివేదించాయి. అత్యధిక తగ్గింపు 96.45% కాగా, అంచనా ఆదా రూ. 3,357.49 కోట్లు. ఎంఆర్‌పీల్లో సగటు తగ్గింపు 20% నుంచి 70% వరకు ఉంది.

క్యాన్సర్ ఔషధాల ధరల్లో సగటున 20% నుంచి 70% వరకు తగ్గుదల

భారత్‌లో క్యాన్సర్ చికిత్స ఖర్చును తగ్గించేందుకు ఔషధ సరఫరా గొలుసులో ధరకు జోడించే అధిక మార్జిన్లపై ప్రభుత్వం పరిమితి విధించింది. దేశవ్యాప్తంగా చిల్లర మందుల దుకాణాలు, ఆసుపత్రుల ఫార్మసీలకూ ఈ పరిమితి వర్తిస్తుంది.

- ఎంఆర్‌పీలు సగటున 20% నుంచి 70% వరకు తగ్గినట్లు కంపెనీలు నివేదించాయి. 4 నవంబర్ 2026 నాటికి నమోదైన అత్యధిక తగ్గింపు 96.45%.

- ఎంఆర్‌పీల తగ్గింపుతో 4 నవంబర్ 2026 నాటికి అంచనా ఆదా రూ. 3,357.49 కోట్లు. పాత ధరకు, సవరించిన ధరకు మధ్య తేడాను 2025 ఏప్రిల్ నుంచి 2026 మార్చి వరకు విక్రయించిన ఔషధాల పరిమాణానికి వర్తింపజేసి ఈ మొత్తాన్ని లెక్కించారు.

- క్యాన్సర్ ఔషధాల కొనుగోలు ధరకు, గరిష్ఠ చిల్లర ధరకు (ఎంఆర్‌పీ) మధ్య వ్యత్యాసంపై రాష్ట్రాల అధికారులు, రోగులు, పౌర సమాజం వ్యక్తం చేసిన ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఈ పరిమితి విధించారు.

- వినియోగదారులు ఎన్‌పీపీఏ వెబ్‌సైట్‌లో, అధికారిక ఫార్మా సహీ దామ్ మొబైల్ యాప్‌లో ధరలను సరిచూసుకోవచ్చు.

- మార్చి 2026లో పంపిణీదారులకు వర్తించిన ధర ఆధారంగా కొత్త ధరలను లెక్కించారు.

వ్యాపార మార్జిన్ అంటే ఏమిటి?

తయారీదారు స్టాకిస్టు/పంపిణీదారు నుంచి వసూలు చేసే ధరకు, వస్తు సేవల పన్ను (జీఎస్‌టీ) మినహాయించి రోగి చెల్లించే గరిష్ఠ చిల్లర ధరకు (ఎంఆర్‌పీ) మధ్య తేడానే వ్యాపార మార్జిన్. ఈ మార్జిన్ ఎక్కువగా ఉంటే సరఫరాలోని వివిధ దశల్లో లాభం కోసం ధరకు పెద్ద మొత్తాలను జోడిస్తారు. దీంతో రోగి చెల్లించే తుది ధర భారీగా పెరుగుతుంది. ఇప్పటికే ఖరీదైన క్యాన్సర్ ఔషధాల కోసం తయారీదారు విక్రయించే ధర కంటే రోగి చాలా ఎక్కువ చెల్లించాల్సి వస్తుంది.

మార్చి 2026లో పంపిణీదారులకు వర్తించిన సగటు ధర ఆధారంగా ప్రతి ఔషధానికీ కొత్త గరిష్ఠ చిల్లర ధరను నిర్ణయించాలని ఉత్తర్వు నిర్దేశించింది. ఆ ధరలో వ్యాపార మార్జిన్ 30% మించకూడదు. జీఎస్‌టీని ఆ ధరకు అదనంగా కలుపుతారు.

ఔషధాల ధరలను ఎలా నియంత్రిస్తారు?

- ప్రాణాలను కాపాడే అవసరమైన ఔషధాలను రోగులకు అందుబాటు ధరల్లో అందించేందుకు ప్రభుత్వం డ్రగ్స్ (ప్రైసెస్ కంట్రోల్) ఆర్డర్ (డీపీసీఓ), 2013 కింద ఔషధాల ధరలను నియంత్రిస్తుంది.

- ఎసెన్షియల్ కమోడిటీస్ యాక్ట్ ప్రభుత్వానికి ఈ అధికారాన్ని ఇస్తుంది. ఔషధాల ధరలను నియంత్రించడం, అధిక లాభాలను అరికట్టడం, అవసరమైన చికిత్సలు అందుబాటు ధరల్లో ఉండేలా చూడటం దీని లక్ష్యం.

- డీపీసీఓ, 2013 ప్రకారం ఔషధాలు రెండు వర్గాల్లో ఉంటాయి:

  - షెడ్యూల్డ్ ఔషధాలు: డీపీసీఓ, 2013లోని మొదటి షెడ్యూల్‌లో ఉన్న ఔషధాలు. అవసరమైన ఔషధాల జాతీయ జాబితా (ఎన్‌ఎల్‌ఈఎం), 2022నే ఈ మొదటి షెడ్యూల్‌గా పరిగణిస్తారు. వీటిలో ప్రతి ఔషధానికీ ప్రభుత్వం గరిష్ఠ ధరను నిర్ణయిస్తుంది. ఎన్‌ఎల్‌ఈఎం 2022లోని 388 ఔషధాల్లో 63 క్యాన్సర్ చికిత్సకు సంబంధించినవి.

  - నాన్-షెడ్యూల్డ్ ఔషధాలు: డీపీసీఓ, 2013లోని మొదటి షెడ్యూల్‌లో లేని ఔషధాలు. షెడ్యూల్డ్ ఔషధాలకు గరిష్ఠ ధర నిర్ణయిస్తారు. నాన్-షెడ్యూల్డ్ ఔషధాల ధరలను పర్యవేక్షిస్తారు: డీపీసీఓ, 2013లోని పేరా 20 ప్రకారం తయారీదారు 12 నెలల్లో ఎంఆర్‌పీని 10% మించి పెంచకూడదు. అంతకంటే ఎక్కువ పెంచితే, తర్వాతి 12 నెలలపాటు పెంపు 10%కి పరిమితమయ్యేలా ధరను తగ్గించాలి.

- షెడ్యూల్‌లో లేని ఔషధాల అధిక ధరల సమస్యను పరిష్కరించేందుకు ప్రభుత్వం 2019లో 42 నాన్-షెడ్యూల్డ్ క్యాన్సర్ ఔషధాలపై వ్యాపార మార్జిన్ హేతుబద్ధీకరణ (టీఎంఆర్) విధానాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేసింది. దీంతో రోగుల ఖర్చు తగ్గింది.

- ఆ ప్రయోగం ఫలితాలతో పాటు అధిక మార్జిన్లు, చిల్లర దుకాణాలు, ఆసుపత్రుల్లో ధరల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని చూపిన మార్కెట్ గణాంకాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, డీపీసీఓ, 2013లోని పేరా 19 కింద ప్రజా ప్రయోజనం కోసం తనకున్న ప్రత్యేక అధికారాలను ప్రభుత్వం ఉపయోగించింది. ఆరోగ్య సేవల డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటు చేసిన నిపుణుల కమిటీ సిఫార్సు మేరకు, 17 అక్టోబర్ 2026 నాటి ఉత్తర్వుతో పేటెంట్ పొందిన వాటితో సహా 137 నాన్-షెడ్యూల్డ్ క్యాన్సర్ ఔషధాలను ఎన్‌పీపీఏ వ్యాపార మార్జిన్ హేతుబద్ధీకరణ పరిధిలోకి తీసుకొచ్చింది.

అవసరమైన ఔషధాల జాతీయ జాబితా అంటే ఏమిటి?

భారత్‌కు అవసరమైన, అధిక ప్రాధాన్యం గల ఔషధాల అధికారిక జాబితానే అవసరమైన ఔషధాల జాతీయ జాబితా (ఎన్‌ఎల్‌ఈఎం). ప్రభుత్వ “సబ్‌కో దవాయి, సస్తీ దవాయి” (అందరికీ మందులు, అందుబాటు ధరల్లో మందులు) లక్ష్యానికి అనుగుణంగా, తాజాగా సవరించిన ఎన్‌ఎల్‌ఈఎం 2022ను కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి డా. మన్‌సుఖ్ మాండవీయ 13 సెప్టెంబర్ 2022న విడుదల చేశారు.

చరిత్ర: ఈ జాబితాను తొలిసారిగా 1996లో రూపొందించారు. 2003, 2011, 2015, 2022లో సవరించారు.

ఎవరు రూపొందించారు: ఔషధాలపై జాతీయ స్థాయీ కమిటీ (ఎస్‌ఎన్‌సీఎం) అనే నిపుణుల బృందం ఈ జాబితాను రూపొందించింది. ఇందుకోసం వైద్యులు, శాస్త్రవేత్తలు, పరిశ్రమ నిపుణులతో చర్చించింది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) ప్రమాణాలను పరిశీలించింది.

జాబితా ప్రాధాన్యం

- తక్కువ ఖర్చు: కుటుంబాలు సొంతంగా భరించే వైద్య ఖర్చులను తగ్గించేందుకు తోడ్పడుతుంది.

- నాణ్యమైన వైద్యం: ఔషధాలు సురక్షితంగా, ప్రభావవంతంగా, నాణ్యంగా ఉండేలా చూస్తుంది.

- మెరుగైన ప్రణాళిక: ప్రభుత్వ ఔషధ కొనుగోళ్లు, ఆసుపత్రుల బడ్జెట్లు, ఆరోగ్య బీమా, వైద్య విద్యార్థుల శిక్షణకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.

ఉత్తర్వుకు చట్టబద్ధ ఆధారం: డీపీసీఓ, 2013లోని పేరా 19

- ప్రభుత్వానికి ప్రత్యేక అధికారాలు: అసాధారణ పరిస్థితుల్లో సాధారణ నిబంధనలకు మించి ప్రజా ప్రయోజనం కోసం ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవచ్చు.

- ధరలను నిర్ణయించడం లేదా మార్చడం: అవసరమని భావించిన కాలం వరకు ఏ ఔషధానికైనా గరిష్ఠ ధర (ధర పరిమితి) లేదా చిల్లర ధరను నిర్ణయించే అధికారం ప్రభుత్వానికి ఉంది.

- ఇప్పటికే నిర్ణయించిన ధరను మార్చడం: టోకు ధరల సూచీ ఆధారంగా జరిగే సాధారణ వార్షిక సవరణ కోసం వేచి చూడకుండానే, ప్రభుత్వం అప్పటికే నిర్ణయించిన ధరను నేరుగా పెంచవచ్చు లేదా తగ్గించవచ్చు.

కొత్త ఉత్తర్వు క్యాన్సర్ ఔషధాల వ్యాపార మార్జిన్‌ను ఎలా పరిమితం చేస్తుంది?

- గరిష్ఠ చిల్లర ధరలో 30 శాతానికే వ్యాపార మార్జిన్ పరిమితం: తయారీదారు పంపిణీదారు నుంచి వసూలు చేసే ధరకు, రోగి చెల్లించే ధరకు మధ్య జోడించే వ్యాపార మార్జిన్ 30% మించకూడదు.

- అన్ని రూపాలకూ వర్తింపు: మోతాదు, రూపం (మాత్రలు, ఇంజెక్షన్లు వంటివి) ఏదైనా సరే, కింద పేర్కొన్న క్యాన్సర్ ఔషధాలన్నింటికీ ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది. విడిగా విక్రయించినా, ఇతర ఔషధాలతో కలిపిన రూపంలో విక్రయించినా ఇది వర్తిస్తుంది.

- మార్చి 2026 ధరలే ఆధారం: లెక్కింపునకు మార్చి 2026లో పంపిణీదారుకు వర్తించిన ధరను (స్టాకిస్టు/పంపిణీదారు చెల్లించే ధర) ఆధారంగా తీసుకోవాలి.

కొత్త గరిష్ఠ చిల్లర ధరను (ఎంఆర్‌పీ) ఎలా లెక్కిస్తారు?

రోగి నుంచి వసూలు చేయగల గరిష్ఠ చిల్లర ధరను లెక్కించేందుకు ఉత్తర్వు నిర్దేశించిన సూత్రం:

ఉత్తర్వు పరిధిలోని క్యాన్సర్ ఔషధాలు

మూలం: రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ, 17 అక్టోబర్ 2026 నాటి ఎన్‌పీపీఏ ఉత్తర్వు ఎస్.ఓ. 5690(ఈ)

రోగులకు, కంపెనీలకు ఏం మారుతుంది?

- మార్చి 2026లో పంపిణీదారులకు వర్తించిన సగటు ధరల ఆధారంగా తయారీదారులు తమ ఔషధాల గరిష్ఠ చిల్లర ధరలను తిరిగి లెక్కించాలి. రోగుల సహాయ కార్యక్రమాల కింద ఉచితంగా ఇచ్చే ఔషధాలు, ప్రభుత్వానికి నేరుగా చేసే విక్రయాలను ఈ లెక్కలో పరిగణించరు.

- తగ్గించిన ధరలు 9 నవంబర్ 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి. కొత్త ధర పరిమితి కంటే ఇప్పటికే తక్కువ ధరకు లభించే ఔషధాల ధరలను పెంచకూడదు.

- కంపెనీలు సవరించిన ధరలను ఎన్‌పీపీఏకు తెలియజేయాలి. ధరల తగ్గింపును పత్రికల్లో ప్రకటించాలి, తమ వెబ్‌సైట్లలో ఉంచాలి, చిల్లర వ్యాపారులు, ఆసుపత్రులన్నింటికీ తెలియజేయాలి.

- ఎన్‌పీపీఏ ఈ ఔషధాల సవరించిన ధరలను తన వెబ్‌సైట్‌లో ఉంచింది. కంపెనీలు సవరించిన ధరలను సమర్పించినప్పుడల్లా జాబితాను నవీకరిస్తోంది.

- 4 నవంబర్ 2026 నాటికి 70 కంపెనీలు 120 ఔషధాలకు చెందిన 1,136 స్టాక్ కీపింగ్ యూనిట్ల (ఎస్‌కేయూలు) సవరించిన ఎంఆర్‌పీలను నివేదించాయి.

- కంపెనీలు అనుమతి లేకుండా ఔషధ ఉత్పత్తిని తగ్గించకూడదు. ఏదైనా ఔషధం ఉత్పత్తిని పూర్తిగా నిలిపివేయాలంటే 6 నెలల ముందే సమాచారం ఇవ్వాలి.

- ఆసుపత్రులు, మందుల దుకాణాలు కొత్త ధరలను స్పష్టంగా ప్రదర్శించాలి. ధరలు తగ్గించని కంపెనీలు అదనంగా వసూలు చేసిన మొత్తాన్ని వడ్డీతో సహా జమ చేయాలి.

క్యాన్సర్ సంరక్షణకు ప్రభుత్వం అందిస్తున్న ఇతర సహాయం

ప్రజలకు క్యాన్సర్ పరీక్షలు, చికిత్స, ఔషధాలు అందుబాటు ధరల్లో లభించేలా ప్రభుత్వం పలు ఆరోగ్య కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది.

ఏబీ-పీఎంజేఏవై: క్యాన్సర్ సహా ఆసుపత్రుల్లో నగదు రహిత చికిత్స

- ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రధాన్ మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజన (ఏబీ-పీఎంజేఏవై) ద్వారా సమాజంలోని అత్యంత పేద 40% వర్గానికి చెందిన కుటుంబాలకు, 70 ఏళ్లు నిండిన వృద్ధులందరికీ భారత ప్రభుత్వం వైద్య కవరేజీ అందిస్తోంది. ఈ పథకం కింద ఒక్కో కుటుంబానికి ఏటా రూ. 5 లక్షల కవరేజీ లభిస్తుంది.

- 30 జూన్ 2026 నాటికి ఈ పథకం కింద రూ. 1.92 లక్షల కోట్ల విలువైన 12.69 కోట్ల ఆసుపత్రి చేరికలకు ఆమోదం ఇచ్చారు.

- పథకంలో గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో 27 ప్రత్యేక వైద్య విభాగాలకు చెందిన 1,961 వైద్య ప్రక్రియలకు నగదు రహిత చికిత్స లభిస్తుంది. వీటిలో మెడికల్ ఆంకాలజీ, సర్జికల్ ఆంకాలజీ, రేడియేషన్ ఆంకాలజీ ఉన్నాయి.

- 4 నవంబర్ 2026 నాటికి ఈ పథకం కింద మెడికల్ ఆంకాలజీ చికిత్స కోసం సుమారు రూ. 2,926 కోట్ల విలువైన 19.5 లక్షల ఆసుపత్రి చేరికలకు ఆమోదం ఇచ్చారు.

ఎన్‌పీ-ఎన్‌సీడీ: పరీక్షల నుంచి చికిత్స వరకు క్యాన్సర్ సేవలు

* నేషనల్ హెల్త్ మిషన్‌లో భాగమైన నేషనల్ ప్రోగ్రామ్ ఫర్ ది ప్రివెన్షన్ అండ్ కంట్రోల్ ఆఫ్ నాన్-కమ్యూనికబుల్ డిసీజెస్ (ఎన్‌పీ-ఎన్‌సీడీ) ద్వారా ప్రభుత్వం క్యాన్సర్ సహా అంటుకోని వ్యాధుల నియంత్రణకు మౌలిక సదుపాయాలను, వైద్య సిబ్బంది సామర్థ్యాన్ని పెంచుతోంది. ముందస్తు పరీక్షలు, తొలిదశలో వ్యాధి నిర్ధారణ, అవసరమైన వైద్య కేంద్రాలకు రోగులను పంపడం, చికిత్స, ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరిచే కార్యక్రమాలను బలోపేతం చేస్తోంది.

* ఎన్‌పీ-ఎన్‌సీడీ కింద:

- క్యాన్సర్ రోగుల కోసం 770 జిల్లా ఎన్‌సీడీ క్లినిక్‌లు, సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో 6,410 ఎన్‌సీడీ క్లినిక్‌లు, 524 డే కేర్ క్యాన్సర్ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేశారు.

* క్యాన్సర్ చికిత్స మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేసేందుకు స్ట్రెంగ్తెనింగ్ ఆఫ్ టెర్షియరీ కేర్ క్యాన్సర్ ఫెసిలిటీస్ స్కీమ్ కింద రాష్ట్ర క్యాన్సర్ సంస్థలు (ఎస్‌సీఐలు), ఉన్నత స్థాయి క్యాన్సర్ చికిత్స కేంద్రాల (టీసీసీసీలు) ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వం సాయం అందిస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా నాణ్యమైన క్యాన్సర్ చికిత్స అందరికీ సమానంగా అందుబాటులోకి వచ్చేలా ఎన్‌పీ-ఎన్‌సీడీ కింద డే కేర్ క్యాన్సర్ కేంద్రాల (డీసీసీసీలు) ఏర్పాటుకూ తోడ్పడుతోంది.

- ఉన్నత స్థాయి క్యాన్సర్ చికిత్సను బలోపేతం చేసేందుకు దేశవ్యాప్తంగా 19 రాష్ట్ర క్యాన్సర్ సంస్థలు (ఎస్‌సీఐలు), 20 ఉన్నత స్థాయి క్యాన్సర్ చికిత్స కేంద్రాల (టీసీసీసీలు) ఏర్పాటుకు ఆమోదం ఇచ్చారు.

* క్యాన్సర్ చికిత్స అందించేందుకు టాటా మెమోరియల్ సెంటర్ (టీఎంసీ) వారణాసి, విశాఖపట్నం, న్యూ చండీగఢ్, గువాహటి, సంగ్రూర్, ముజఫర్‌పూర్‌లో ఆరు ఆసుపత్రులను ఏర్పాటు చేసింది.

* వ్యాధి నిర్ధారణ, వైద్య చికిత్స, శస్త్రచికిత్స సదుపాయాలు సహా క్యాన్సర్ సేవలను కొత్తగా ఏర్పాటైన 22 ఎయిమ్స్ సంస్థలన్నింటికీ విస్తరించారు.

* ఝజ్జర్‌లోని నేషనల్ క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (ఎన్‌సీఐ), కోల్‌కతాలోని చిత్తరంజన్ నేషనల్ క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (సీఎన్‌సీఐ) రెండో ప్రాంగణంలో అధునాతన వ్యాధి నిర్ధారణ, చికిత్స సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

* ఈ కార్యక్రమం జనాభా ప్రాతిపదికన ముందస్తు పరీక్షలు నిర్వహించడానికి, క్యాన్సర్ ముప్పును పెంచే కారణాలపై అవగాహన కల్పించడానికి తోడ్పడుతోంది. భారత వైద్య పరిశోధన మండలి (ఐసీఎంఆర్) నిర్వహించే నేషనల్ క్యాన్సర్ రిజిస్ట్రీ ప్రోగ్రామ్ (ఎన్‌సీఆర్‌పీ) ద్వారా క్యాన్సర్ కేసుల పర్యవేక్షణను పటిష్ఠం చేయడానికీ సహకరిస్తోంది.

ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో సాధారణ క్యాన్సర్లను గుర్తించే పరీక్షలు

* దేశవ్యాప్తంగా ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగా పనిచేస్తున్న ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు ఆయా ప్రాంతాల ప్రజలకు క్యాన్సర్ ముందస్తు పరీక్షలను కూడా అందిస్తున్నాయి.

* 12 ఆగస్టు 2026 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా 1.86 లక్షలకు పైగా ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు (ఏఏఎంలు) పనిచేస్తున్నాయి. ఇతర ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలతో పాటు 30 ఏళ్లు దాటిన వారికి సాధారణంగా కనిపించే నోటి, రొమ్ము, గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్లను గుర్తించే పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నాయి.

* గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్తలు (ఆశా కార్యకర్తలు), సహాయక నర్సు మిడ్‌వైఫ్‌లు (ఏఎన్‌ఎంలు) వంటి శిక్షణ పొందిన క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది ద్వారా నివారణ, నియంత్రణ, ముందస్తు పరీక్షల సేవలు అందిస్తున్నారు.

* జూలై 2026 నాటికి నిర్వహించిన పరీక్షలు:

- నోటి క్యాన్సర్: 36.11 కోట్లు

- రొమ్ము క్యాన్సర్: 16.94 కోట్లు

- గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్: 9.31 కోట్లు

గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్ నివారణకు ఉచిత హెచ్‌పీవీ టీకా

- దేశంలోని మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లోని సుమారు 1.2 కోట్ల మంది అర్హులైన 14 ఏళ్ల బాలికల కోసం నేషన్‌వైడ్ హ్యూమన్ పాపిలోమావైరస్ (హెచ్‌పీవీ) వ్యాక్సినేషన్ క్యాంపెయిన్‌ను 28 ఫిబ్రవరి 2026న ప్రారంభించారు.

- 2026 ఫిబ్రవరిలో ఈ కార్యక్రమం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి 11 సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి దేశంలో 80 లక్షలకు పైగా హెచ్‌పీవీ టీకా డోసులను ఉచితంగా ఇచ్చారు.

తక్కువ ధర మందుల విక్రయ కేంద్రాలు: జన్ ఔషధి, అమృత్

- క్యాన్సర్ ఔషధాలు సహా అవసరమైన మందులను సామాన్య ప్రజలకు అందుబాటు ధరల్లో అందించేందుకు ప్రభుత్వం పలు పథకాలను అమలు చేస్తోంది.

- ఈ పథకాలు క్యాన్సర్ ఔషధాలు, స్టెంట్లు, ఇంప్లాంట్లను అందుబాటు ధరల్లో పొందేందుకు వీలు కల్పిస్తున్నాయి. దీంతో ప్రజలు సొంతంగా భరించే వైద్య ఖర్చులు తగ్గుతున్నాయి, దీర్ఘకాలిక చికిత్సను క్రమం తప్పకుండా కొనసాగించేందుకు వీలవుతోంది.

ప్రధాన్ మంత్రి భారతీయ జన్ ఔష‌ధి పరియోజన (పీఎంబీజేపీ)

- క్యాన్సర్ సహా అన్ని ప్రధాన చికిత్స విభాగాలకు అవసరమైన 2,110 ఔషధాలు, శస్త్రచికిత్స సామగ్రి, వైద్య వినియోగ సామగ్రి, పరికరాల విభాగంలో 315 ఉత్పత్తులు పీఎంబీజేపీ పరిధిలో ఉన్నాయి.

- 30 జూన్ 2026 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా 20,149 జన్ ఔషధి కేంద్రాలు ఉన్నాయి.

- 2021-22 నుంచి 2025-26 వరకు ఐదు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో పీఎంబీజేపీ కింద దేశవ్యాప్తంగా జన్ ఔషధి కేంద్రాల ద్వారా రూ. 7,873.85 కోట్ల విక్రయాలు జరిగాయి. దీంతో 31 మార్చి 2026 నాటికి ప్రజలకు సుమారు రూ. 37,200 కోట్లు ఆదా అయ్యాయి.

అఫోర్డబుల్ మెడిసిన్స్ అండ్ రిలయబుల్ ఇంప్లాంట్స్ ఫర్ ట్రీట్‌మెంట్ ఫార్మసీలు

- అమృత్ (అఫోర్డబుల్ మెడిసిన్స్ అండ్ రిలయబుల్ ఇంప్లాంట్స్ ఫర్ ట్రీట్‌మెంట్) కార్యక్రమం క్యాన్సర్, గుండె జబ్బులు, ఇతర తీవ్రమైన వ్యాధులకు అవసరమైన ఔషధాలను అందుబాటు ధరల్లో అందించడం లక్ష్యంగా పనిచేస్తోంది.

- ఈ కార్యక్రమం కింద 6,500కు పైగా ఔషధాలు, ఇంప్లాంట్లు, శస్త్రచికిత్స ఉత్పత్తులు, ఇతర వైద్య సామగ్రిని గరిష్ఠ చిల్లర ధర (ఎంఆర్‌పీ)పై సగటున 50% వరకు రాయితీతో అందిస్తున్నారు.

- 24 రాష్ట్రాలు, నాలుగు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో 285 అమృత్ విక్రయ కేంద్రాలు పనిచేస్తున్నాయి.

- ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి అమృత్ ద్వారా 8.13 కోట్లకు పైగా రోగులకు సేవలు అందించారు.

- 24 సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి ఈ విక్రయ కేంద్రాల ద్వారా గరిష్ఠ చిల్లర ధర ప్రకారం సుమారు రూ. 22,323 కోట్ల విలువైన ఔషధాలు, వైద్య ఉత్పత్తులను పంపిణీ చేశారు. దీంతో రోగులకు సుమారు రూ. 10,969 కోట్లు ఆదా అయ్యాయి, వారు సొంతంగా భరించే వైద్య ఖర్చులు తగ్గాయి.

క్యాన్సర్ చికిత్సకు టెలిక‌న్స‌ల్టేష‌న్స్‌

ముఖ్యంగా మారుమూల ప్రాంతాలు, వైద్య సేవలు తగినంతగా అందని ప్రాంతాల్లో నిపుణుల సలహాలు అందుబాటులోకి తెచ్చేందుకు ఈసంజీవని వేదిక ద్వారా దూరవైద్య సేవలు అందిస్తున్నారు. వీటిలో క్యాన్సర్ వైద్య సేవలు కూడా ఉన్నాయి.

* 21 అక్టోబర్ 2026 నాటికి క్యాన్సర్ సహా అన్ని రకాల వైద్య సేవల కోసం 50 కోట్లకు పైగా రోగులు ఈ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు.

అందుబాటు ధరల్లో క్యాన్సర్ చికిత్స ప్రజలకు చేరువ

క్యాన్సర్ సంరక్షణలో ప్రతి దశలో ప్రభుత్వం ఇప్పటికే అందిస్తున్న సాయానికి వ్యాపార మార్జిన్ పరిమితి తోడవుతుంది: ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాల్లో ముందస్తు పరీక్షలు, బాలికలకు ఉచిత హెచ్‌పీవీ టీకా, ఏబీ-పీఎంజేఏవై కింద ఆసుపత్రుల్లో నగదు రహిత చికిత్స, జన్ ఔషధి కేంద్రాలు, అమృత్ ఫార్మసీల్లో తక్కువ ధరకు ఔషధాలు. ఈ చర్యలతో మరిన్ని కుటుంబాలకు వారు నివసించే ప్రాంతాలకు దగ్గరగానే నాణ్యమైన క్యాన్సర్ చికిత్స అందుబాటులోకి వస్తోంది.

References

Ministry of Chemicals and Fertilizers

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2321092&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2324743

https://nppa.gov.in/storage/uploads/tender/277271-17-10-2026.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2297568&reg=3&lang=1

https://nppa.gov.in/storage/uploads/pdf/DPCO-inclusive-of-all-ammendmentscompressedpdf-6f9edc1bf7c000eb02b7eee6c180b527.pdf

https://nppa.gov.in/en/search_medicine_price

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2329698

https://nppa.gov.in/storage/uploads/tender/revised-mrp-report-04112026-04-11-2026.pdf

https://x.com/nppa_india/status/2117986916121628974

https://x.com/Pharmadept/status/2117305360692466164

Ministry of Health and Family Welfare

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1858931&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2286948&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2294278

https://dashboard.nha.gov.in/public/

https://sansad.in/getFile/lsapps/loksabhaquestions/annex/188/AU931_DhFQWt.pdf

https://elibrary.sansad.in/server/api/core/bitstreams/b3b40e24-2357-43ce-b2ec-89a9d548f521/view

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2309109&reg=3&lang=1

https://esanjeevani.mohfw.gov.in/

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2314433&reg=48&lang=2

PIB Backgrounders

https://www.pib.gov.in/FactsheetDetails.aspx?Id=150834&reg=5&lang=1

Click to see pdf

***