पत्र सूचना कार्यालय

ಎಂಎಂಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ, 2026

ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಉತ್ತೇಜನ

ಖನಿಜ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು

ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಗಳ ಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿಯೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್, ವಿದ್ಯುತ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿತರಣೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೋಪಾಯವೆರಡನ್ನೂ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು 'ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯಿದೆ, 1957'ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ, 2026' ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ, ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ಏಕರೂಪದ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಧಿಸಿದ ಷರತ್ತುಗಳ ಒಳಗೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ: ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ

ಭಾರತದ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇದರ ತೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆಗಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮನೆಬಳಕೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಎಮ್‌ಎಮ್‌ಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ, 2026 ಖನಿಜಗಳ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ಏಕರೂಪತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.

• ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ದೇಶೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕಾ ವಲಯವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿರಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಆಘಾತಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ಣಾಯಕ (ಕ್ರಿಟಿಕಲ್) ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಮರ್ಥನೀಯ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.

• ಒಂದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆಗಳು

ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 14 ತೆರಿಗೆಗಳು, ಶುಲ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ದರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ಟಿ, ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ, ಡೆಡ್ ರೆಂಟ್, ಡಿಎಮ್‌ಎಫ್ ಪಾವತಿಗಳು, ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ (ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಫೀ) ಸೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಈ ವಲಯದ ಮೇಲಿನ ಸಂಚಿತ ಮತ್ತು ಅಪರಿಮಿತ ಹೊರೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

• ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗಳು

ಗ್ರಾಫೈಟ್‌ನಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೇನಿಯಂನಂತಹ ಪರಮಾಣು ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ತೆರಿಗೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಅಲಾಭದಾಯಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ವಿಭಿನ್ನ ದರಗಳು ಈ ವಲಯದೊಳಗೆ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಸಲು ಸರಳೀಕರಣ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

• ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದ ಮೇಲೆ ದ್ವಿಗುಣ ಹೊರೆ

ಭಾರತೀಯ ಖನಿಜಗಳ ಬೆಲೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಖನಿಜಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಉಕ್ಕಿನಂತಹ ಬಳಕೆದಾರ ಉದ್ಯಮಗಳು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ₹10,12,529 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯ ದೇಶೀಯ ಖನಿಜಗಳು ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಒಂದೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ₹15,136 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಖನಿಜ ವಲಯದಲ್ಲಿ 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ' ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ವೆಚ್ಚದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖನಿಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿಭಜನೆ

ರಾಜ್ಯಗಳ ಅತ್ಯಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ತೆರಿಗೆಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಖನಿಜಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಭಜಿತ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖನಿಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾಯಿದೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಏಕರೂಪತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.

• ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವೆಚ್ಚ ತಲುಪುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗೆ

ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಖನಿಜದ ಬೆಲೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಸತಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಂಜಸವಾದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ದೈನಂದಿನ ಜೇಬಿನ ಕೈಗೆಟುಕುವಿಕೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

• ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಭೀತಿ

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲೇತರ ವಲಯವು 1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ಗಣಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗದಂತೆ ತಡೆದಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಣಿಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಬಂದ್ ಆಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

• ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಹಿನ್ನಡೆ

ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇಂತಹ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದನೆ, ರಕ್ಷಣೆ, ಹಡಗು ರವಾನೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಇಂಧನ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಖನಿಜದ ತಳಹದಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾವಧಾನಗಳು (ನಿಯಮಗಳು)

ಈ ಕಾಯಿದೆಯು 1957ರ ಎಮ್‌ಎಮ್‌ಡಿಆರ್ ಕಾಯಿದೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾವಧಾನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಹೊಸ ಸೆಕ್ಷನ್ 9D — ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಗಳು: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಖನಿಜದ ಪ್ರಮಾಣ, ಖನಿಜದ ಮೌಲ್ಯ, ರಾಯಲ್ಟಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಧಿಸಿದ ಷರತ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಾತ್ರ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
• ಹಿಂದಿನ ತೆರಿಗೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ: ತಿದ್ದುಪಡಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯವು ಪಾವತಿಸದ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸದ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಿದ್ದುಪಡಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಈಗಾಗಲೇ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲಾದ ಅಥವಾ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ರಚನೆ ಅಧಿಕಾರ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು ಎಮ್‌ಎಮ್‌ಡಿಆರ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ಅನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇಂತಹ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಇರುವ ಷರತ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ

ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಹರಾಜು ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 2014 ರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಖನಿಜ ಕಂದಾಯವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಎಮ್‌ಎಮ್‌ಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ, 2026 ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಂಗ ತರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂದಾಯದ ಸಿಂಹಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ.

• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಂದಾಯದ ಒಂದು ದಶಕ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು

2014 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಈ ವಲಯವು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಲ್ಲದ ಮಂಜೂರಾತಿ ಹಾಗೂ ಗುತ್ತಿಗೆ ನವೀಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಆದಾಯವು ಶೇಕಡಾ 354 ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸೇರಿ ₹7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಆದಾಯದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಈಗ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲೇತರ ಒಟ್ಟು ಖನಿಜ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾಲು ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಶೇಕಡಾವಾರು ಅಂಕಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹1,14,549.28 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯವು ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು 2014-15 ರಲ್ಲಿ ₹11,947.97 ಕೋಟಿ (ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಶೇ. 55.6) ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಇದು ₹32,183.09 ಕೋಟಿಗೆ (ಶೇ. 89.5) ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪಾಲು ₹9,534.24 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹3,771.82 ಕೋಟಿಗೆ, ಅಂದರೆ ಶೇಕಡಾ 22.97 ರಿಂದ ಶೇಕಡಾ 10.5 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2013-14 ರಲ್ಲಿ ₹13,586.16 ಕೋಟಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ₹82,366.19 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿದೆ. ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 16.20 ರಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2015-16 ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ರ ನಡುವೆ, ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸುಮಾರು ₹82,000 ಕೋಟಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ, ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ₹5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

• ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿ ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾಲು

2015 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಹರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 'ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ' ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿ ನೀಡಿತು. 2015 ರಿಂದ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ 1,200 ಗಣಿಗಳಿಂದ ರಾಯಲ್ಟಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ₹2.32 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಕೇವಲ 100 ಹರಾಜಾದ ಗಣಿಗಳಿಂದ, ಅವು ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ₹96,000 ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಒಡಿಶಾ ತನ್ನ ಹರಾಜಾದ 79 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 35 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತಂದಿದ್ದು, 2020-21 ಮತ್ತು 2025-26 ರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು ₹87,000 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಬಂದ ವಿತರಣೆಯು ಒಂದೇ ರವಾನೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಟನ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ಸರಾಸರಿ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆ ₹3,000 ಇದ್ದಾಗ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಯು ₹3,150 ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ₹3,016 ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

• ಸಣ್ಣ ಖನಿಜಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ

ಸುಮಾರು 50 ಸಣ್ಣ ಖನಿಜಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ. ಮರಳು, ಜಲ್ಲಿ, ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಸಿಲಿಕಾ, ಗ್ರಾನೈಟ್, ಮಾರ್ಬಲ್, ಜಿಪ್ಸಮ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರปฏิ. ಈ ವರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವು ಮುಂಚಿನಂತೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

2014 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಖನಿಜ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು

ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಈ ಏರಿಕೆಯು ಒಂದು ದಶಕದ ನಿಯಂತ್ರಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಫಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಖನಿಜ ವಲಯವನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿವೆ.

• ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಇ-ಹರಾಜು ಮತ್ತು ಗಣಿ ಪ್ರಾರ೦ಭದ ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಷ

2015 ರ ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯಿದೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, 17 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 723 ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ (140), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (127) ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ (76) ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದು, ದಾಖಲೆಯ 212 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 36 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನಲ್ಲಿ, 141 ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, 23 ಗಣಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

• ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ

ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 26.8 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ದಾಖಲೆಯ 313 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು (ಲೈಮ್‌ಸ್ಟೋನ್) 484 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ, ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲೇತರ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2014 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಈಗ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ, ಸಸ್ಯಾತು (ಝಿಂಕ್) ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೂಲಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ (NCMM) ಅನ್ನು 2025 ರ ಜನವರಿ 29 ರಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2030-31 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ₹16,300 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ₹2,600 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ಬೆಂಬಲ ಸೇರಿದೆ). ಭಾರತೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖನಿಜ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ಎನ್‌ಎಂಇಡಿಟಿ) 1,200 ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಎನ್‌ಎಂಇಡಿಟಿ ಯಿಂದ ₹3,828.52 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮಂಜೂರಾದ 777 ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, 255 ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. 2025 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಈಗ ಎನ್‌ಎಂಇಡಿಟಿ ಗೆ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಖನಿಜ್ ಬಿದೇಶ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಲಿಥಿಯಂ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

• ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳ ಮರುಬಳಕೆಗಾಗಿ ₹1,500 ಕೋಟಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2025 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು 270 ಸಾವಿರ ಟನ್ ಗುರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ, ವಾರ್ಷಿಕ 850 ಸಾವಿರ ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಭರವಸೆ ನೀಡುವ 58 ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ₹500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಮಿನರಲ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸತತ ಮೂರು ಬಜೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳು, ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹210 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅನುದಾನಿತ ಅನ್ವೇಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಅನ್ವೇಷಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯು 2014 ರಿಂದ ಸುಮಾರು 200 ಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ 51 ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎನ್‌ಎಂಇಡಿಟಿ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೇರ ಅನ್ವೇಷಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನ್ವೇಷಣಾ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ₹20 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ₹8 ಕೋಟಿ. ಜಿಎಸ್‌ಐ ತನ್ನ 2025-26 ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 457 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 230 ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ; ಎನ್‌ಎಂಇಡಿಟಿ 2024-25 ರಲ್ಲಿ 62 ಮತ್ತು 2025-26 ರಲ್ಲಿ 84 ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಿದೆ.

• ಸರಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ಈಗ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಪರವಾನಗಿಗಳು ಶೇಕಡಾ 30 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಏಕಕಾಲೀನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸ್ವಂತ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಖನಿಜ ಮಾರಾಟದ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಥವಾ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ 'ಯೂನಿಫೈಡ್ ಮೈನಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್', ಹರಾಜಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ಲಾಕ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಮಂಜಸವಾದ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ.

• ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತವಾದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು 656 ಜಿಲ್ಲಾ ಖನಿಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 106 ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಡಿಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವು ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಅನುದಾನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಸ್ತೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಜೀವನಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳು ಹೊಸ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲೂ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.

ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಭಾವ

ಎಮ್‌ಎಮ್‌ಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ, 2026 ಖನಿಜ ವಲಯದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ (ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ)

ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಎಂಎಂಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ, 2026 ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವಲಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

• ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬೆಲೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಖನಿಜ ವೆಚ್ಚಗಳು ಉದ್ಯಮಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
• ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಇಂಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ; ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ತಾಮ್ರವು ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯಮ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ವಿದ್ಯುತ್, ಉತ್ಪಾದನೆ, ರೈಲ್ವೆ, ರಸ್ತೆಗಳು, ವಸತಿ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಿದೆ: ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ, ಪಾರದರ್ಶಕ, ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೂಡಿಕೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆ, 2026 ಭಾರತದ ಖನಿಜ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ಖನಿಜ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ದತ್ತ ಭಾರತದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

References:

Parliament of India:

https://sansad.in/ls/legislation/bills

Office of Union Minister for Coal and Mines:

https://x.com/KishanReddyOfc/status/2086816534840905747/photo/1

Click to see pdf

*****

(तथ्य सामग्री आईडी: 150958) आगंतुक पटल : 5