पत्र सूचना कार्यालय

ব্যৱসায়-প্ৰস্তুত ভাৰত নিৰ্মাণ

ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতা আগবঢ়োৱা, উদ্যোগসমূহক শক্তিশালী কৰা

উদ্যোগ-চালিত বিকাশ সক্ষম কৰা

ভাৰতে স্বাধীনতাৰ ৮০তম বৰ্ষ উদযাপন কৰাৰ সময়ত, ৰাষ্ট্ৰখনে আত্মনিৰ্ভৰ, স্থিতিস্থাপক আৰু বিকাশশীল অৰ্থনীতিৰ ভেটি শক্তিশালী কৰি আহিছে। চৰকাৰে অনুপালনৰ বোজা হ্ৰাস কৰা, স্বচ্ছতা বৃদ্ধি কৰা, উদ্যোগীকৰণক উৎসাহিত কৰা আৰু সকলো আকাৰৰ উদ্যোগৰ বাবে অধিক সুযোগ সৃষ্টি কৰাৰ লক্ষ্যৰে সংস্কাৰ গ্ৰহণ কৰিছে।

এই প্ৰচেষ্টাসমূহে ডিজিটেল একক-উয়িণ্ড’ ব্যৱস্থা, সৰলীকৃত প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰক্ৰিয়া, বিস্তৃত বজাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ, বিত্তৰ উন্নত প্ৰৱেশাধিকাৰ আৰু বিশ্বাস-ভিত্তিক নিয়ন্ত্ৰণৰ জৰিয়তে ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতা আগবঢ়াইছে।

ভাৰতৰ ব্যৱসায়িক পৰিৱেশৰ সংস্কাৰ

ডিজিটেল একক-খিৰিকী অনুমোদনৰ পৰা বৃহৎ পৰিসৰৰ নিয়ামক পৰিষ্কাৰকৰণলৈকে, সংস্কাৰসমূহৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে এক পূৰ্বানুমানযোগ্য আৰু সুবিধা-প্ৰদানকাৰী ব্যৱসায়িক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা।

• ৰাষ্ট্ৰীয় একক উয়িণ্ড’ ব্যৱস্থা (National Single Window System - NSWS): ই হৈছে একক উয়িণ্ড’ৰ ডিজিটেল মঞ্চ, যিয়ে ব্যৱসায়িক প্ৰয়োজনীয়তা অনুসৰি অনুমোদন চিনাক্ত আৰু আবেদন কৰাত পথ প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ব্যৱস্থাই ৩২টা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰালয় আৰু ৩৪খন ৰাজ্যৰ অনুমোদনসমূহ একত্ৰিত কৰে। ই ৬৮৬টাতকৈ অধিক কেন্দ্ৰীয় আৰু ৭,৪৯৮টা ৰাজ্যিক অনুমোদনৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰদান কৰে। ২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱাৰ পৰা NSWS-এ ৮.২৯ লাখতকৈ অধিক অনুমোদন প্ৰদান কৰিছে (নৱেম্বৰ, ২০২৫)।
• ষ্টাৰ্টআপ ইণ্ডিয়া - ২০১৬ (Startup India - 2016): এই পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে উদ্যোগীসকলক সহায় কৰা আৰু এক শক্তিশালী ষ্টাৰ্টআপ পৰিৱেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তোলা। ই ভাৰতক চাকৰি বিচৰাৰ পৰিৱৰ্তে চাকৰি সৃষ্টিকাৰী ৰাষ্ট্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে। উদ্যোগ আৰু আভ্যন্তৰীণ বাণিজ্য প্ৰচাৰ বিভাগ (Department for Promotion of Industry and Internal Trade - DPIIT)-ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত ষ্টাৰ্টআপৰ সংখ্যা ২০১৬ চনৰ ৫০২ৰ পৰা ১২ আগষ্ট ২০২৬লৈ ২.৪৭ লাখতকৈ অধিকলৈ বৃদ্ধি পাইছে।

• SPICe+ ফৰ্ম (২০২০): এই ৱেবভিত্তিক ফৰ্মখনে ৩টা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰী মন্ত্ৰালয় আৰু বিভাগৰ ১১টা সেৱা একত্ৰিত কৰে। ফৰ্মখনে নাম সংৰক্ষণ, প্ৰতিষ্ঠাপন, ডি.আই. এন. (DIN) আৱণ্টন, পি.এ.এন. (PAN) জাৰি, টি.এ.এন. (TAN) জাৰি, ই.পি.এফ.অ. (EPFO) পঞ্জীয়ন, ই.এছ.আই.চি. (ESIC) পঞ্জীয়ন, পেছা কৰ পঞ্জীয়ন, বেংক একাউণ্ট খোলা, আৰু জি.এছ.টি.আই.এন. (GSTIN) আৱণ্টন, আৰু দিল্লীত প্ৰতিষ্ঠাপিত হোৱা সকলো নতুন কোম্পানীৰ বাবে দোকান আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰথম-বাৰৰ পঞ্জীয়নকে ধৰি ১০টা অত্যাৱশ্যকীয় প্ৰক্ৰিয়া একত্ৰিত কৰে। ইয়াৰ ফলত প্ৰক্ৰিয়াগত বোজা হ্ৰাস পায়, সময় ৰাহি হয় আৰু ব্যৱসায়ৰ বাবে অনুপালন ব্যয় হ্ৰাস পায়।
• MCA21 V3: MCA21 প্ৰকল্প হৈছে এক আগন্তুকমুখী, AI-চালিত পদক্ষেপ, যিয়ে ভাৰতৰ কৰ্পৰেট পৰিৱেশত স্বচ্ছতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰে। এই মঞ্চটো কোম্পানী আৰু সীমিত দায়বদ্ধতা অংশীদাৰিত্ব (LLPs)-ৰ পঞ্জী আৰু প্ৰতিষ্ঠাপন-সম্পৰ্কীয় সেৱাৰ শেষৰ পৰা শেষলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ২০২১ৰ পৰা ২০২৫ৰ ভিতৰত, ই ৩.৮৪ কোটি ফাইলিং প্ৰক্ৰিয়া কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত ৩.৩৩ কোটি Straight Through Process-ৰ জৰিয়তে অনুমোদিত হৈছিল।
• উদ্যম পঞ্জীয়ন (২০২০): ই ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগ (MSME)-ৰ বাবে এক বিনামূলীয়া, কাগজবিহীন আৰু স্ব-ঘোষণাভিত্তিক ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰে। উদ্যম প’ৰ্টেলত MSME পঞ্জীয়ন ২০২০ চনৰ অক্টোবৰত ০.১০ লাখৰ পৰা ১৩ আগষ্ট ২০২৬লৈ ৯.২৭ লাখতকৈ অধিকলৈ বৃদ্ধি পাইছে।
• ব্যৱসায় সংস্কাৰ কাৰ্য পৰিকল্পনা (Business Reform Action Plan - BRAP): ২০১৫ চনত আৰম্ভ কৰা BRAP-এ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহত নিয়ম সৰল কৰা আৰু স্বচ্ছতা উন্নত কৰাৰ জৰিয়তে ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতা বৃদ্ধি কৰে। ইয়াত একক-উয়িণ্ড’ অনুমোদন, ভূমি, শ্ৰম, পৰিদৰ্শন, কৰ, পৰিৱেশগত অনুমোদন আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰৰ সংস্কাৰ সামৰি লোৱা হৈছে।

উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে বিত্তৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ মুকলি কৰা

ঋণ নিশ্চয়তা, ডিজিটেল ঋণদান আৰু প্ৰাপ্য ধন বিত্তায়নে বিশেষকৈ ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগ (MSME)-সমূহৰ বাবে আনুষ্ঠানিক বিত্তৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ বৃদ্ধি কৰিছে।

• প্ৰধানমন্ত্ৰী মুদ্ৰা যোজনা (Pradhan Mantri MUDRA Yojana - PMMY): PMMY (২০১৫)-এ বিত্তীয় প্ৰৱেশাধিকাৰৰ ব্যৱধান দূৰ কৰে আৰু অ-কৰ্পৰেট আৰু অ-কৃষি আয় সৃষ্টিকাৰী কাৰ্যকলাপসমূহক সহায় কৰিবলৈ ২০ লাখ টকালৈকে জামানতবিহীন ঋণ আগবঢ়ায়। ২৭ মাৰ্চ ২০২৬লৈ, এই আঁচনিখনে আৰম্ভণিৰ পৰা ৫৭.৭৯ কোটি ঋণৰ জৰিয়তে ৪০.০৭ লাখ কোটি টকা মূল্যৰ ঋণ অনুমোদন কৰিছে।
• ঋণ নিশ্চয়তা আঁচনি: ই ক্ষুদ্ৰ আৰু লঘু উদ্যোগ (Micro and Small Enterprises - MSE)-সমূহক জামানত সুৰক্ষা বা তৃতীয় পক্ষৰ গেৰাণ্টি অবিহনে ঋণ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম কৰে, ১০ কোটি টকা পৰ্যন্ত ঋণ সুবিধাৰ বাবে সহায় আগবঢ়ায়। মাৰ্চ ২০২৬লৈ, ক্ষুদ্ৰ আৰু লঘু উদ্যোগৰ বাবে ঋণ নিশ্চয়তা পুজি ন্যাস (Credit Guarantee Fund Trust for Micro and Small Enterprises - CGTMSE)-এ ১৩.৬৭ লাখ কোটি টকা মূল্যৰ সঞ্চিত কভাৰেজ অনুমোদন কৰিছিল, যাৰ ফলত ১.৪১ কোটি গেৰাণ্টি উপকৃত হৈছিল।
• ঋণ মূল্যায়ন মডেল (Credit Assessment Model - CAM): ২০২৫ চনত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংকসমূহে আৰম্ভ কৰা CAM-এ স্বয়ংক্ৰিয় MSME ঋণ মূল্যায়নৰ বাবে ডিজিটেলভাৱে সংগৃহীত আৰু পৰীক্ষাযোগ্য তথ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈ, এই মডেলৰ অধীনত ৫২,৩০০ কোটি টকাৰো অধিক মূল্যৰ ৩.৯৬ লাখতকৈ অধিক MSME আবেদন অনুমোদিত হৈছিল।
• TReDS (Trade Receivables Discounting System): TReDS হৈছে এক ইলেক্ট্ৰনিক মঞ্চ, যিয়ে একাধিক বিত্তদাতাৰ জৰিয়তে MSME-সমূহৰ বাণিজ্যিক প্ৰাপ্য ধনৰ বিত্তায়ন আৰু ডিস্কাউণ্টিং সহজ কৰে। কেন্দ্ৰীয় বাজেট ২০২৬–২৭ত TReDS শক্তিশালী কৰাৰ বাবে ব্যৱস্থা প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত ইনভইচ ডিস্কাউণ্টিঙৰ বাবে ক্ৰেডিট গেৰাণ্টি ব্যৱস্থা আৰু কেন্দ্ৰীয় ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগৰ লেনদেনৰ বাবে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ অন্তৰ্ভুক্ত। মঞ্চটোৱে শক্তিশালীভাৱে বৃদ্ধি লাভ কৰিছে, ইনভইচ ডিস্কাউণ্টিং ২০২১-২২ চনত ৪০,০০০ কোটি টকাৰ পৰা ২০২৫-২৬ চনত ৩.৪৭ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে।

অনুপালনৰ পৰা বিশ্বাসভিত্তিক শাসনলৈ

ভাৰতৰ নিয়ামক সংস্কাৰসমূহ কেৱল প্ৰক্ৰিয়াসমূহ ডিজিটেলাইজ কৰাৰ পৰা আগবাঢ়ি অপ্রয়োজনীয় প্ৰয়োজনীয়তা হ্ৰাস কৰা, সৰু অপৰাধসমূহ অপৰাধমুক্ত কৰা আৰু ব্যৱসায়ৰ বাবে অধিক নিশ্চিততা সৃষ্টি কৰাৰ দিশলৈ আগবাঢ়িছে।

• জন বিশ্বাস (সংশোধনী বিধানসমূহ) আইন, ২০২৬: ২৩টা মন্ত্ৰালয় সামৰি ৭৯টা কেন্দ্ৰীয় আইনৰ অধীনত ৭১৭টা বিধান অপৰাধমুক্ত কৰে আৰু ৭৮৪টা বিধান সংশোধন কৰে। সৰু আৰু কাৰিকৰী অপৰাধৰ বাবে অপৰাধমূলক দায়বদ্ধতা হ্ৰাস কৰি বিশ্বাস-ভিত্তিক শাসন শক্তিশালী কৰে।
• নিয়ামক অনুপালনৰ বোজা: এই পদক্ষেপে নিয়ম সৰল কৰে আৰু অপ্রয়োজনীয় প্ৰয়োজনীয়তা হ্ৰাস কৰি অনুপালন ব্যয় কমায় আৰু ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতা শক্তিশালী কৰে। নৱেম্বৰ ২০২৫লৈ ৪৭,০০০তকৈ অধিক অনুপালন হ্ৰাস কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত ১৬,১০৮টা সৰলীকৃত, ২২,২৮৭টা ডিজিটেলাইজড, ৪,৪৫৮টা অপৰাধমুক্ত আৰু ৪,২৭০টা অপ্রয়োজনীয় অনুপালন আঁতৰোৱা হৈছে।
• জি.এছ.টি. ২.০ (GST 2.0): ২০১৭ চনত প্ৰৱৰ্তন কৰা জি.এছ.টি. (GST)-এ একাধিক পৰোক্ষ কৰৰ ঠাইত এক ঐক্যবদ্ধ ৰাষ্ট্ৰীয় কৰ কাঠামো স্থাপন কৰে। ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰা সংস্কাৰসমূহে হাৰসমূহ অধিক যুক্তিসংগত কৰি তোলা আৰু এক সৰলীকৃত দ্বি-হাৰ কাঠামোৰ দিশে আগবঢ়াৰ ব্যৱস্থা কৰে, যাৰ ফলত অনুপালন আৰু লেনদেনৰ ব্যয় হ্ৰাস পায়। পঞ্জীয়নভুক্ত কৰদাতাৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ প্ৰায় ৬০ লাখৰ পৰা ৩১ জুলাই ২০২৬লৈ ১.৬৮ কোটিৰো অধিকলৈ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে অধিক গভীৰ আনুষ্ঠানিকীকৰণ প্ৰতিফলিত কৰে।
• মুখবিহীন মূল্যায়ন আঁচনি (Faceless Assessment Scheme): এই আঁচনিখনে কৰদাতা আৰু কৰ বিষয়াৰ মাজৰ শাৰীৰিক সংযোগ আঁতৰ কৰে। স্বয়ংক্ৰিয় গোচৰ নিৰ্বাচন, যাদৃচ্ছিক আৱণ্টন আৰু কৰদাতাৰ যোগাযোগৰ বাবে এক কেন্দ্ৰীয় কোষে একাধিকবাৰ অহা-যোৱা আৰু অপেক্ষাৰ সময় হ্ৰাস কৰে। এই পদ্ধতিয়ে মানকীকৃত, বস্তুনিষ্ঠ আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ কৰ মূল্যায়নক উৎসাহিত কৰে, যাৰ ফলত কৰ অনুপালন অধিক দক্ষ আৰু স্বচ্ছ হয়।

ভাৰতীয় ব্যৱসায়ৰ বাবে বজাৰ সম্প্ৰসাৰণ

ভাৰতৰ ডিজিটেল ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনিয়ে উদ্যোগসমূহৰ বাবে নতুন বজাৰ মুকলি কৰি আছে। লজিষ্টিক আৰু বহুমুখী সংযোগত বিনিয়োগে ব্যৱসায়সমূহক অধিক দ্ৰুত আৰু দক্ষতাৰে সামগ্ৰী পৰিবহণ কৰাত সহায় কৰিছে।

• চৰকাৰী ই-মাৰ্কেটপ্লেচ (Government e-Marketplace - GeM) (২০১৬): GeM-এ ৰাজহুৱা ক্ৰয়ক ডিজিটেলাইজ কৰে আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়ৰ বাবে বজাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰে। ৬ আগষ্ট ২০২৬লৈ, GeM-এ ১.৩৭ লাখতকৈ অধিক চৰকাৰী ক্ৰেতা সংস্থাক প্ৰায় ২৫ লাখ বিক্ৰেতা আৰু সেৱা প্ৰদানকাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ই ২০ লাখ কোটি টকাৰো অধিক সঞ্চিত ক্ৰয়ৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিছে। ২০২৫–২৬ত ৭৫ লাখতকৈ অধিক অৰ্ডাৰ সম্পন্ন কৰা হৈছিল।

• প্ৰধানমন্ত্ৰী গতিশক্তি (PM GatiShakti) (২০২১): ই এক ঐক্যবদ্ধ ডিজিটেল মঞ্চৰ জৰিয়তে একত্ৰিত আন্তঃগাঁথনি পৰিকল্পনা আৰু বহুমুখী সংযোগ সক্ষম কৰে। এই মঞ্চই ৫৮টা মন্ত্ৰালয়/বিভাগ আৰু ৩৬খন ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলক ৩,২৯১টা ডাটা স্তৰৰ সৈতে একত্ৰিত কৰে। ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬লৈ, নেটৱৰ্ক পৰিকল্পনা গোটে (Network Planning Group- NPG)-এ ১৬.১০ লাখ কোটি টকা মূল্যৰ ৩৫২টা প্ৰকল্প মূল্যায়ন কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত ২০১টা অনুমোদিত আৰু ইয়াৰে ১৬৭টা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ অধীনত আছে। এই পদক্ষেপে ব্যৱসায়সমূহক উপযুক্ত স্থান চিনাক্ত কৰা, বিনিয়োগ পৰিকল্পনা কৰা আৰু আগতীয়াকৈ বহুমুখী সংযোগ আৰু আন্তঃগাঁথনি লাভ কৰাত সহায় কৰে, যাৰ ফলত ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতা শক্তিশালী হয়।
• ডিজিটেল বাণিজ্যৰ বাবে মুক্ত নেটৱৰ্ক (Open Network for Digital Commerce - ONDC) (২০২২): ই মুক্ত ডিজিটেল বাণিজ্য নেটৱৰ্কৰ প্ৰসাৰ ঘটায় আৰু ব্যক্তিগত প্লেটফৰ্মৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰে। ইয়াৰ ৬১৬খনতকৈ অধিক চহৰত ৭.৬৪ লাখতকৈ অধিক বিক্ৰেতা আছে, যিয়ে অধিক বিস্তৃত আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক বজাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰক সহায় কৰে।

ভাৰতৰ বৈশ্বিক ব্যৱসায়িক উপস্থিতি শক্তিশালী কৰা

ভাৰতে ৰপ্তানি প্ৰসাৰ, উন্নত লজিষ্টিক, ডিজিটেল বাণিজ্য সুবিধা আৰু শক্তিশালী ঘৰুৱা উৎপাদন ক্ষমতাৰ সংমিশ্ৰণৰ জৰিয়তে বৈশ্বিক বজাৰত নিজৰ স্থিতি শক্তিশালী কৰি আছে।

• ৰপ্তানি প্ৰসাৰ অভিযান (২০২৫): এই অভিযানটো ভাৰতৰ ৰপ্তানি প্ৰতিযোগিতামূলকতা বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা হৈছে, য’ত MSME, প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰপ্তানি কৰা ৰপ্তানিকাৰক, শ্ৰম-নিবিড় খণ্ড আৰু অভ্যন্তৰীণ তথা কম-ৰপ্তানি-তীব্ৰতা থকা অঞ্চলৰ ৰপ্তানিকাৰকসকলৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। একেটা কাঠামোৰ অধীনত বিত্তীয় আৰু অবিত্তীয় সহায় একত্ৰিত কৰি, এই অভিযানটোৱে ৰপ্তানিৰ বাধাসমূহ হ্ৰাস কৰে আৰু ব্যৱসায়সমূহৰ বাবে বৈশ্বিক বজাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ সহজ কৰে।
• ট্ৰেড কানেক্ট ই-প্লেটফৰ্ম: ই MSME-সহ ৰপ্তানিকাৰকসকলক বাণিজ্যিক তথ্য, বজাৰৰ সুযোগ আৰু বৈশ্বিক ক্ৰেতাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰদান কৰে। ২০২৬ চনৰ আগষ্টলৈ, ইয়াত ২০ লাখতকৈ অধিক পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যৱহাৰকাৰী হৈছে আৰু ৪০ লাখতকৈ অধিক Certificate of Origin জাৰি কৰা হৈছে।
• ভাৰতীয় শুল্ক ইলেক্ট্ৰনিক গেটৱে (Indian Customs Electronic Gateway - ICEGATE): ICEGATE-এ ইলেক্ট্ৰনিক ফাইলিং, শুল্ক পৰিশোধ, নথি সংশোধন, প্ৰশ্নৰ সমাধান আৰু ধন ঘূৰাই দিয়াৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ সক্ষম কৰে, যাৰ ফলত সীমান্তপাৰ বাণিজ্য অধিক দক্ষ হয়। বিল অৱ এন্ট্ৰি (Bill of Entry) ফাইলিং ২০২০ চনৰ এপ্ৰিলত ১.৪৩ লাখতকৈ অধিকৰ পৰা ২০২৬ চনৰ জুনত ৬.১৪ লাখতকৈ অধিকলৈ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে ডিজিটেল শুল্ক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বাণিজ্যিক কাৰ্যকলাপৰ বৃদ্ধি প্ৰতিফলিত কৰে।

এক সক্ষম উদ্যোগ পৰিৱেশতন্ত্ৰ সৃষ্টি কৰা

ভাৰতৰ ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতাৰ যাত্ৰা ব্যক্তিগত প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সৰল কৰাৰ পৰা অধিক সঁহাৰিদায়ক আৰু উদ্যোগ-বান্ধৱ পৰিৱেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তোলাৰ দিশলৈ বিকশিত হৈছে। অধিক শক্তিশালী ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনি, বজাৰ আৰু বিত্তৰ বিস্তৃত প্ৰৱেশাধিকাৰ, আৰু অধিক নিয়ামক নিশ্চিততাৰ সৈতে, ব্যৱসায়সমূহ এতিয়া সুযোগসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ, বহনক্ষমভাৱে সম্প্ৰসাৰিত হ’বলৈ আৰু বৈশ্বিকভাৱে প্ৰতিযোগিতা কৰিবলৈ অধিক ভালদৰে সক্ষম হৈছে।

তথ্যসূত্ৰসমূহ

      বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2090097&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2154136&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2204665&reg=1&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2253019&reg=3&lang=2

https://www.startupindia.gov.in/content/sih/en/about-startup-india-initiative.html

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2201280&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2168993&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2244401&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2246226&reg=3&lang=2

বিত্ত মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2216047&reg=3&lang=2

https://www.icegate.gov.in/services/statistics-reports

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1643250&reg=3&lang=2

কৰ্পৰেট পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2099226&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1656755&reg=3&lang=2

এম.এছ.এম.ই. (MSME)

https://udyamregistration.gov.in/

পিআইবি আৰ্কাইভ

https://www.pib.gov.in/FactsheetDetails.aspx?id=150812&NoteId=150812&ModuleId=16&reg=48&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2236804&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2269961&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154772&ModuleId=3&reg=3&lang=2

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2026/apr/doc202648842601.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2236804&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2232079&reg=3&lang=1

Pdf চাবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক

***

পিআইবি গৱেষণা

RR

(तथ्य सामग्री आईडी: 150896) आगंतुक पटल : 12