गोवा, 20 नोव्हेंबर 2026
प्रकाशाच्या पयल्या किरणां सावन ते रुपेरी पडद्यावयल्या पयल्या फ्रेम मेरेनच्या प्रवासांत, जगाक एकठांय येवपाचें एक कारण नक्कीच मेळटा. आनी आयज गोंय राज्य अशाच एका जागतिक व्यासपीठाचें रूप घेवन उबे आसा. अरबी समुद्राच्या सोनेरी ल्हारांच्या फाटभुयेर गोयान परत एक फावट जागतिक रंगमंचाचें स्वरूप धारण केलां. ही अशीच रंगमाची आसा, जंय चित्रपट निर्माते, रुपेरी पडद्यावयले नामनेचे कलाकार आनी चित्रपटप्रेमी एकठांय येतात, संस्कृतींचो संगम जाता आनी कल्पनाशक्तीक नवी पाखा मेळटात.
,inthepresenceofMembersofParliament,seniorofficialsoftheMinistry_20261120213345_1f0f29.jpeg)
गोंयातल्या डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी स्टेडियमांत आयज 57व्या भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचो (IFFI) दिमाखदार उक्तावण सुवाळो जालो आनी कथांच्या विश्वाचीं दारां उक्ती जालीं. ह्या वर्साच्या महोत्सवांत चित्रपट कलेच्या अमर्याद जादूचो उत्सव मनोवपा करपाखातीर 86 देश आनी 150 परस चड चित्रपट एकठांय आयल्यात. ‘शिमो विरयत कथा’ (Stories Without Borders) ही ह्या वर्साच्या महोत्सवाची मध्यवर्ती संकल्पना आसा. ह्या संकल्पनेच्या माध्यमांतल्यान इफ्फी भौगोलिक सीमा ओलांडपाची, सांस्कृतिक दरी मिटोवपाची आनी विविध अभिव्यक्तींक एका सामायिक अनुभवांत रुपांतरीत करपाची चित्रपट कलेची असाधारण क्षमता मनयता.
_20261120214738_37b6a0.jpeg)
गोंयचे मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत हांणी उक्तावण सुवाळ्यांत उपस्थितांक संबोधित केलें. फाटल्या 22 वर्सां परस चड काळ गोंयच्या सांस्कृतिक दिनदर्शिकेचो अविभाज्य भाग जाल्लो हो महोत्सव, चित्रपटांच्यो शिमो ओलांडपाच्या आनी विविध संस्कृतींक एकठांय हाडपाच्या क्षमतेचो उत्सव मनयता, अशें तांणी सांगलें. ह्या वर्साची इफ्फीची संकल्पना भारताच्या ‘वसुधैव कुटुम्बकम्’ अर्थात पुराय विश्व एक कुटुंब आसा, ह्या चिरंतन तत्त्वज्ञानाकडेन सुसंगत आसा, असें तांणी नमूद केलें. चित्रपटांक लागून आमकां विविध संस्कृतींचो अणभव घेवपाची आनी आमकां एकमेकांकडेन जोडपी सामायिक दुवे सोदपाची संद मेळटा, असें तांणी सांगलें.
‘रामायण’ चित्रपटाचो ब्रिक्स चित्रपट विभागांत समावेश जावप, हो सामको अभिमानाचो क्षण आसा, असें सांगून तांणी भारतीय चित्रपटसृष्टीची, खास करून मराठी, कोंकणी आनी गोमंतकीय चित्रपटांची समृद्धी दाखोवपांत इफ्फीची म्हत्त्वाची भूमिका अधोरेखित केली. ह्या मान्यतेक लागून चडांत चड तरुण गोमंतकीय चित्रपट निर्मितीकडेन वळटले आनी तांच्यो कथा राष्ट्रीय तशेंच आंतरराष्ट्रीय प्रेक्षकां मेरेन पावतल्यो, अशी आस्त तांणी उक्तायली.

गोंयाक चित्रपट निर्मितीचें एक मोठें केंद्र करपाच्या संकल्पनेची रूपरेषा मांडतना मुख्यमंत्री डॉ. सावंत हाणी म्हळें, “आमकां गोंय राज्याक असें केंद्र करपाचें आसा, जंय चित्रपट निर्मिती सुरू जातली आनी चित्रपट पूर्णत्वाक पावतले.” गोवा चित्रपट चित्रीकरण कायदो, 2021, ऑनलाइन एक जनेल परवानगी वेवस्था आनी चित्रपट निर्मात्यांखातीर अर्थिक मजत येवजण, हे गोंयची चित्रपट परिसंस्था बळकट करपाखातीरचे म्हत्त्वाचे उपक्रम आसात, हें तांणी अधोरेखित केलें. निर्मितीपूर्व, निर्मितीपश्चात, व्हीएफएक्स आनी चित्रपट प्रशिक्षण अशा सुविधांनी सुसज्ज चित्रपट नगरी उबारपाच्या संकल्पनेची घोषणाय तांणी केली.
अॅनिमेशन, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आनी व्हर्च्युअल प्रॉडक्शन ह्या क्षेत्रांनी जावपी तांत्रिक प्रगतींतल्यान निर्माण जावपी संदींचेर भर दिताना, ह्या माध्यमांतल्यान गोंयातल्या तरणाट्या सर्जनशील प्रतिभावंतांक सेगीत बदलपी जागतिक चित्रपट उद्योगाचो भाग जावपाखातीर सक्षम करपाचें आमचें ध्येय आसा, असें तांणी सांगलें.

शिम ओलांडपी कथांच्या संकल्पनेविशीं उलयतना, खासदार आनी प्रसिद्ध अभिनेते रवी किशन हाणी म्हळें, ही संकल्पना तांच्या स्वतःच्या जीवनाकडेन घट्टपणान जोडल्या. आपल्या कारकिर्दींत तांणीसाबार भारतीय भाशांनी आनी प्रदेशांनी सुमार ७०० चित्रपटांनी काम केलां. भास वा भौगोलिक शिमो कसल्योय आसल्यो तरी प्रेक्षक चित्रपटांतल्या सत्य, भावना आनी प्रभावी कथानक ह्या मूलभूत घटकांकडेन जोडले वतात. जगाच्या एका कोपऱ्यांत जन्माक आयिल्ली कथा हजारो मैलां पयस रावपी व्यक्तीच्याय काळजांत आपलें खास स्थान निर्माण करूंक शकता, हीच चित्रपटाची जादू आसा, असें तांणी सांगलें. शिमो पयस करून मानवी अणभवांची जाणीव करून दिवपाची चित्रपटांची क्षमता तांणी अधोरेखित केली. भारताच्या चैतन्यशील चित्रपट उद्योगाक चड बळगें मेळोवपाचें श्रेय तांणी प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांच्या फुडारपणाक दिलें आनी भारत हो जगांत सगळ्यांत चड चित्रपटांची निर्मिती करपी देश आसा, असें नमूद केलें.

ह्या वर्साच्या महोत्सवाची फाटभूंय तयार करत, इफ्फीचे महोत्सव संचालक आशुतोष गोवारीकर हांणी, अतिप्रमाणांत संपर्काची साधनां उपलब्ध आसूनय अनेक फावट सांस्कृतिक दुरावो अणभवपाक मेळपी ह्या विरोधाभासी काळांत, चित्रपटांच्या एकटाय हाडपाच्या शक्तीचेर उजवाड घालो. ‘शिम विरहित कथा’ ह्या वर्साच्या संकल्पने फाटले तत्त्वज्ञान स्पश्ट करतना, विभागणी ही चडशें फावट आमी स्वतःच निर्माण करतात, हाची जाणीव तांणी प्रेक्षकांक करून दिली.

चित्रपट अडथळे कशे पयस करतात, हाचेर भर दितना, अनवळखी भाशेंतल्या पात्रांकडेन प्रेक्षक जेन्ना एकरूप जातात, तेन्ना मनश्यामधलो दुरावो क्षणार्धांत कमी जाता, असें गोवारीकर हांणी निरीक्षण नोंद केलें. “चित्रपटाची कथा ही पारपत्राविना सीमा ओलांडूंक शकपी मोजक्या गोष्टींमदीं एक आसा,” असें तांणी सांगलें. ही संकल्पना प्रत्यक्षांत हाडपा खातीर, ह्या वर्साच्या इफ्फीत णव जागतिक प्रीमियर, दोन आंतरराष्ट्रीय प्रीमियर, 24 आशियाई प्रीमियर आनी 116 भारतीय चित्रपटांचे प्रीमियर सादर जातले. देशांमधल्यो शिमो, चित्रपटांचीं वेगवेगळीं युगां, उदेपी कलावंतांचे नवे आवाज आनी चैतन्यशील यजमान शार हांचेमदल्यो दऱ्यो मिटोवपाचें हो एक उक्ते निमंत्रण आसा.
_20261120215906_72bdec.jpeg)
ह्या वेळार, म्हायती आनी प्रसारण मंत्रालयाचे सचिव चंचल कुमार हांणी साबार संस्कृती आनी वेगवेगळे दृष्टिकोन हांकां एकाच सूत्रांत गुंतपाच्या चित्रपटांच्या सामर्थ्याचेर भर दिलो. इफ्फी हो फकत चित्रपटांचो उत्सव न्हय, तर संस्कृती, नव्यो कल्पना, यादी आनी मानवी अणभव हांकां एकठांय हाडपी एक म्हत्त्वाची माची आसा, असें तांणी सांगलें.
‘सगळ्या दिकांकडच्यान आमचे कडेन उदात्त विचार येवंक दिवचे’ ह्या ऋग्वेदांतल्या वचनाचो दाखलो दितना, सगळ्या जगाखातीर आपलीं दारां उक्ती दवरप ही भारताच्या सांस्कृतिक वळखीचे खाशेलेपण आसा, असें तांणी सांगलें. चित्रपट ही भारताच्या सॉफ्ट पॉवर अर्थात कला आनी सांस्कृतिक सामर्थ्याची सगळ्यांत प्रभावी अभिव्यक्ती आसा. सांस्कृतिक देवाण-घेवाणीची ही भावना इफ्फी 2026त रशिया आनी स्पेन हांच्या विशेष चित्रपट प्रदर्शनांतल्यान, तशेंच ब्रिक्स देशांच्या 21 चित्रपटांतल्यान दिसून येता, असें चंचल कुमार हांणी नमूद केलें.

ह्या वर्साच्या ‘शिमो विरयत कथा’ ह्या संकल्पनेवयल्यान उलयतना, जगाच्या एका कोपऱ्यांतली कथा भावना, कल्पनाशक्ती आनी मानवी अणभवांच्या माध्यमांतल्यान दुसऱ्या भागांतल्या लोकां मेरेन पावूंक शकता, असें तांणी सांगलें. तशेंच, ह्या महोत्सवांत सहभागी जावपी 52 बायला चित्रपट निर्मात्यो आनी पदार्पण करपी 62 चित्रपट निर्माते, उदयोन्मुख कलावंतांक संदी दिवपाच्या आनी प्रभावी कथाकथनाक प्रोत्साहन दिवपाच्या इफ्फीच्या बांदिलकेचें प्रतीक आसात, असें तांणी नमूद केलें.

ह्या उक्तावण सुवाळ्याक राज्यसभेचे खासदार सदानंद म्हाळू शेट तानावडे, गोंयचे मुख्य सचिव डॉ. व्ही. कांदवेलू, शिवोलेच्यो आमदार आनी गोंय मनरीजवण संस्थेच्यो उपाध्यक्ष दिलायला लोबो, राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळाचे (NFDC) अध्यक्ष जी. कृष्णकुमार, प्रसार भारतीचे अध्यक्ष प्रसून जोशी, गोंय मनरीजवण संस्थेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी दीपक बांदेकर आनी राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळाचे व्यवस्थापकीय संचालक धीरज सिंह हांची मुखेल उपस्थिती आशिल्ली.
भारतीय चित्रपटसृष्टीक जागतिक संदींकडेन जोडपाची दोन दशकां यशस्वीपणान पूराय केल्ल्याचें प्रतीक म्हणून, 20वें वेव्हज् फिल्म बाजार 20 नोव्हेंबर 2026 दिसा गोयांत 57व्या इफ्फी महोत्सवा वांगडा सुरू जालें. उद्घाटन सुवाळ्याची सुरवात एका खास दृकश्राव्य सादरीकरणान जाली. चित्रपटसृष्टींतले नामनेचे कलाकार कार्तिक आर्यन, साई पल्लवी आनी हेर मानेस्त ह्या वेळार हजर आशिल्ले.
,inPanaji,GoaonNovem_20261120220427_894fee.jpeg)
आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा विभागाचे ज्युरी अध्यक्ष आनंद एल. राय आनी ज्युरी सदस्य बोगदान मुरेशानू, सोल बेरुएझो पिचॉन-रिव्हिएर, मारिया अलेजांद्रा रोजास आनी रत्चापूम बूनबुंचाचोक हांचो उक्तावण सुवाळ्यांत भौमान केलो. तशेंच, इंडियन पॅनोरमा फीचर फिल्म विभागाचे अध्यक्ष मधुर भांडारकर आनी नॉन-फीचर फिल्म विभागाचे अध्यक्ष हिमांशू शेखर खटुआ हांचोय ह्या वेळार भौमान केलो.
जागतिक सांगीतिक सादरीकरणांनी उक्तावण सुवाळ्याची रंगत वाडयली
चित्रपट ह्या वैश्विक भाशेचो उत्सव मनोवपी विविध सांगीतिक आनी सांस्कृतिक कार्यक्रमांची मेजवानी उक्तावण सुवाळ्यांत प्रेक्षकांक अनुभवपाक मेळ्ळी. तीन फावट ग्रॅमी पुरस्कार मेळोवपी संगीतकार रिकी केज हांच्या फुडारपणाखाला सिंफनी ऑर्केस्ट्रान ‘संगीताच्या माध्यमांतल्यान चित्रपटांचें विश्व’ ह्या संकल्पनेचेर आधारित सादरीकरण केलें. ह्या सादरीकरणांतल्यान प्रेक्षकांक विविध संस्कृती आनी कथाकथनाच्या परंपरांचो सांगीतिक प्रवास अणभवपाक मेळ्ळो. चित्रपट भाशिक आनी भौगोलिक सीमा कशे ओलांडूंक शकतात, हें ह्या सादरीकरणांतल्यान अधोरेखित केलें.

उक्तावणाच्या सांजवेळार ‘म्युझिक विदाऊट बॉर्डर्स’ (Music Without Borders) हो कार्यक्रम सादर केलो. विविध देशांतल्या संगीतकारांच्या सहभागान साकार जाल्ल्या ह्या आंतरराष्ट्रीय सांगीतिक सहकार्यांतल्यान संगीत परंपरा, सौहार्द आनी सांस्कृतिक देवाण-घेवाणीचो उत्सव साजरो जालो. महोत्सवाचें वैशिष्ट्यपूर्ण मोराचें बोधचिन्ह ‘बियाँड द फ्रेम’ (Beyond the Frame) ह्या खास नृत्य सादरीकरणांतय साकार केलें. नृत्य आनी कलात्मक अभिव्यक्तीच्या माध्यमांतल्यान इफ्फीचें बोधचिन्ह जिवंत केले.
वेव्हज् फिल्म बाजाराची गौरवशाली 20 वर्सां
वेव्हज् फिल्म बाजाराचो उल्लेखनीय प्रवास आनी चित्रपट उद्योग, सहनिर्मिती, आर्थिक सहाय्य, नेटवर्किंग तशेंच जागतिक सहकार ह्या क्षेत्रांनी ताणें दिल्ल्या योगदानाचेर ह्या सुवाळ्यांत भर दिला. राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळ (एनएफडीसी) हांणी आयोजीत केल्ल्या वेव्हज् फिल्म बझाराची सुरवात 2007 वर्सा 18 देशांतल्या 204 प्रतिनिधींच्या सहभागान जाली. आयज हें एक अग्रगण्य आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठ जाला, हांगा 40 परस चड देशांतले 2,500 परस चड चित्रपट व्यावसायिक एकठांय येतात.
_20261120221539_533cbf.jpeg)
सहनिर्मिती बाजारपेठ, पटकथा लेखकांखातीर प्रयोगशाळा, प्रगतीपथाचेर आशिल्ल्या चित्रपटांखातीर प्रयोगशाळा आनी ज्ञानमालिका अशा म्हत्वाच्या उपक्रमां वरवीं वेव्हज् फिल्म बझार उदयोन्मुख कलागुणांक प्रोत्साहन दिता आनी चित्रपट निर्मितीच्या विकासाच्या दर एका टप्प्यार चित्रपटांक सहाय्य करता. ह्या व्यासपीठाच्या डिजिटल बी2बी प्लॅटफॉर्माच्या माध्यमांतल्यान चित्रपट, ओटीटी, ॲनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स (व्हीएफएक्स), गेमिंग आनी संगीत ह्या क्षेत्रांतले 12,500 परस चड खरेदीदार आनी विक्रेते कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आधारित प्रणालीच्या माध्यमांतल्यान एकामेकां कडेन जोडतात.
दोन दशकांचो प्रवास पुराय करूनय वेव्हज् फिल्म बझार सर्जनशील कल्पनांचें जागतिक पांवड्यार सहकारांत रुपांतर करपाचें काम सुरू दवरता. ताका लागून आंतरराष्ट्रीय दृक्-श्राव्य उद्योगांत भारताचें स्थान चड घटमूट जाता.

इफ्फी-2026 चीं मुखेल वैशिष्ट्यां
57वो भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव (इफ्फी) हो चित्रपटसृष्टीचो एक भव्य उत्सव थारतलो. ‘स्टोरीज् विदाउट बॉर्डर्स’ ह्या प्रेरणादायी संकल्पनेखाला 86 देशांतले 150 परस चड चित्रपट ह्या महोत्सवांत दाखयतले. 137 देशांतल्यान मेळिल्ल्या 1,900 परस चड चित्रपट प्रवेशिकांमधल्यान ह्या महोत्सवाखातीर चित्रपटांची निवड केल्या. ह्या महोत्सवांत एक उत्कंठावर्धक चित्रपट प्रवास अनुभवपाक मेळटलो. ‘फादरलँड’ हो उद्घाटनाचो चित्रपट, ‘आय मॅटर’ हो महोत्सवाच्या मध्यावर दाखयतलो तो चित्रपट, तर ‘वी आर ऑल स्ट्रेंजर्स’ हो समारोपाचो चित्रपट आसतलो.
चित्रपट महोत्सवाचो अणभव चड समृद्ध करपाखातीर ह्या वर्सा ॲनिमेशन आनी चित्रपटांचेर आधारित चित्रपट, अशे दोन खास विभाग सादर जातात. ह्या वर्साच्या महोत्सवांत स्पेन हो मानाचो देश म्हूण वांटो घेता, जाल्यार रशिया हो भागीदार देश आसा. ब्रिक्स सिनेमा विभागांत ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आनी दक्षिण आफ्रिका ह्या देशांतल्या चित्रपटांचो आस्पाव आसा. ह्या विभागांतल्यान जागतिक पांवड्यार उदयाक येवपी वेगवेगळ्या कथांक आनी चित्रपट निर्मितीच्या विविध शैलींक व्यासपीठ मेळटलें. भारतीय पॅनोरमा विभागांत 18 भाशांनी तयार केल्ल्या 76 चित्रपटांचो आस्पाव आसा. ह्या चित्रपटांतल्यान भारतांतल्या कथाकथनाच्या परंपरांची विविधताय आनी समृद्धताय दिसून येता.
नव्या प्रतिभेक प्रोत्साहन दिवप आनी सर्वसमावेशकतेक चालना दिवप, ह्या हेतान इफ्फी 2026 ह्या महोत्सवांत 52 बायला चित्रपट निर्मात्यांच्या आनी 62 पदार्पण करपी दिग्दर्शकांच्या कामाचेर खास उजवाड घालतले. ‘क्रिएटिव्ह माइंड्स ऑफ टुमॉरो’ ह्या उपक्रमाचें सववें पर्व आयोजीत केलां. ह्या उपक्रमांत 13 वेगवेगळ्या कलाप्रकारांतल्या 100 युवा चित्रपट निर्मात्यांक मार्गदर्शन मेळटलें. ह्या माध्यमांतल्यान चित्रपटसृष्टीच्या नव्या पिळगेतल्या सर्जनशील प्रतिभेक प्रोत्साहन मेळटलें. ह्या खेरीज 14 मास्टरक्लासेस आनी परिसंवादांचें आयोजन केलां. ह्या माध्यमांतल्यान शिकप, सहकार्य, संवाद आनी सर्जनशील विचारांची देवाण-घेवाण करपाखातीर एक चैतन्यपूर्ण व्यासपीठ उपलब्ध जातलें.
इफ्फी 2026 हो फकत चित्रपटांचो उत्सव न्हय, तर वेगवेगळ्या संस्कृतींचो, दृष्टिकोनांचो आनी सर्जनशील विचारांचो संगम आसा. सीमा ओलांडून संवसाराक एकठांय हाडपाची ताकद सिनेमांत आसा, हें ह्या महोत्सवांतल्यान परत एक फावट अधोरेखित जाता. तशेंच, चित्रपटाची भास भौगोलिक शिमी पुरते मर्यादित ना. ही भास शिमे पलतडच्या कथांक उजवाड दिता आनी वेगवेगळयो भावना व्यक्त करता. चित्रपटांच्या माध्यमांतल्यान णव दिसांचो हो प्रवास उलगडत आसतना एक गजाल प्रकर्षान जाणवता. ती म्हळ्यार, संवसार भौगोलिक सीमांनी विभागिल्लो आसलो तरी, चित्रपटगृहाच्या काळखांत आमी सगळे एकाच उजवाडांत सपनां पळयतात.
Read IFFILOID here: https://www.pib.gov.in/iffi/57/iffiLoid.aspx?yr=2026&lang=1®=48
* * *
पीआयबी मुंबई | मनाली प्रभूगांवकर/मोनाली प्रभू/दर्शना राणे