ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
azadi ka amrit mahotsav

ડિજિટલ ઈન્ડિયા 'ભાષિણી' (BHASHINI) વિભાગ અને NIELIT વચ્ચે બહુભાષી AI, ટેકનોલોજી શિક્ષણ અને ડિજિટલ ક્ષમતા નિર્માણને આગળ વધારવા માટે સમજૂતી કરાર (MoU)


ડિજિટલ જ્ઞાન, તકનીકી શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસની તકો સુધી બહુભાષી પહોંચ મજબૂત કરવા માટે 'ભાષિણી ફોર સેવા/સંચાલન – એ ભાષિણી સહયોગી પ્રોગ્રામ' હેઠળ સહયોગ

પોસ્ટેડ ઓન: 19 NOV 2026 4:55PM by PIB Ahmedabad

ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળના ડિજિટલ ઇન્ડિયા કોર્પોરેશન (DIC) ના ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન (DIBD) અને નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી (NIELIT) એ 'ભાષિણી ફોર સેવા/સંચાલન – એ ભાષિણી સહયોગી પ્રોગ્રામ' (BHASHINI for Seva/Sanchalan – A BHASHINI Sahayogi Programme) હેઠળ બહુભાષી AI એપ્લિકેશન્સ, ટેકનોલોજી શિક્ષણ, સંશોધન અને ક્ષમતા નિર્માણને આગળ વધારવા પર સહયોગ કરવા માટે સમજૂતી કરાર (MoU) નું આદાન-પ્રદાન કર્યું છે.

આ MoU નું આદાન-પ્રદાન ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝનના ભાષિણી ઇકોસિસ્ટમ એંગેજમેન્ટના વડા સુશ્રી સ્વાતિ બિષ્ટ ચૌધરી અને NIELIT ના રજિસ્ટ્રાર ડૉ. એસ. કે. ધુરંધર દ્વારા બંને સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓની ઉપસ્થિતિમાં કરવામાં આવ્યું હતું.

આ સહયોગ ભારતના વૈવિધ્યસભર ભાષાકીય પરિદ્રશ્યમાં ડિજિટલ જ્ઞાન, ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ અને ક્ષમતા-નિર્માણ પહેલોને વધુ સુલભ બનાવવા માટે ભાષિણીની સ્વદેશી બહુભાષી AI ઇકોસિસ્ટમ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી, શિક્ષણ, સંશોધન તથા કૌશલ્ય વિકાસમાં NIELIT ની સંસ્થાકીય શક્તિઓનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરે છે. તકનીકી શિક્ષણ અને ડિજિટલ શિક્ષણમાં ભાષાકીય અવરોધો ઘટાડવા પર મુખ્ય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે, જેથી વિવિધ ભાષાકીય પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ અને શીખનારાઓ તેમની પસંદગીની ભારતીય ભાષાઓમાં ટેકનોલોજી-સંબંધિત જ્ઞાન, તાલીમ અને શૈક્ષણિક સંસાધનો મેળવી શકે.

આ MoU હેઠળ, બંને સંસ્થાઓ NIELIT ના શૈક્ષણિક, તાલીમ અને સંસ્થાકીય ઇકોસિસ્ટમમાં ભાષિણીની AI-સંચાલિત ભાષા ટેકનોલોજીઓને એકીકૃત કરવાની તકો શોધશે. આ સહયોગ શૈક્ષણિક સંસાધનો, તકનીકી અભ્યાસક્રમ સામગ્રી, શૈક્ષણિક સામગ્રી અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ સુધી બહુભાષી પહોંચ સક્ષમ બનાવવા; ભાષા ટેકનોલોજી ઉકેલોના વિકાસ અને સ્વીકારને સમર્થન આપવા; ડોમેન-વિશિષ્ટ ભાષા સંસાધનોને સરળ બનાવવા; અને AI-સંચાલિત અનુવાદ, વાણી (speech) તથા અન્ય ભાષા ટેકનોલોજીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. તે ભારતની સ્વદેશી ભાષા ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા માટે સંશોધન, નવીનતા, ભાષાકીય ડેટા યોગદાન અને ક્ષમતા-નિર્માણ પહેલોમાં સહયોગને પણ પ્રોત્સાહન આપશે.

આ ભાગીદારી સર્વસમાવેશક અને સુલભ શિક્ષણ વાતાવરણને ટેકો આપવા માટે બહુભાષી AI ના ઉપયોગની વધુ શોધ કરશે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, પ્રશિક્ષકો અને સંશોધકો ભાષા અવરોધ બન્યા વિના ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ અને તકનીકી વિષયો સાથે જોડાઈ શકશે. બહુભાષી શૈક્ષણિક સામગ્રી અને AI-સક્ષમ શિક્ષણ સહાયને સરળ બનાવીને, આ સહયોગ ભારતની વિકસતી ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમમાં વધુ ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે ડિજિટલ સાક્ષરતા, તકનીકી શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસ કાર્યક્રમોની પહોંચ વિસ્તૃત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

'ભાષિણી ફોર સેવા/સંચાલન' દ્વારા, આ ભાગીદારી એ પણ દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરશે કે કેવી રીતે બહુભાષી AI સંસ્થાકીય સેવાઓના વિતરણને મજબૂત બનાવી શકે છે અને ટેકનોલોજી-આધારિત શિક્ષણ તથા નાગરિકો-સામેની ડિજિટલ સેવાઓને નાગરિકો માટે તેમની પસંદગીની ભારતીય ભાષાઓમાં વધુ સુલભ બનાવી શકે છે. આ સહયોગ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, સંશોધકો, ટેકનોલોજી વ્યાવસાયિકો અને અન્ય હિતધારકોમાં બહુભાષી AI ની જાગૃતિ, સ્વીકાર અને વ્યવહારુ એપ્લિકેશન્સને પ્રોત્સાહન આપવાની તકો પૂરી પાડશે.

આ ભાગીદારી ભારતની ભાષા ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમ અને તેની ટેકનોલોજી શિક્ષણ તથા કૌશલ્ય વિકાસ સંસ્થાઓ વચ્ચેના તાલમેલને મજબૂત બનાવશે, બહુભાષી AI માં નવીનતા અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપશે, અને ડિજિટલ શિક્ષણ તથા ક્ષમતા-નિર્માણની તકોનો વિસ્તાર કરશે તેવી અપેક્ષા છે. તે સર્વસમાવેશક, ડિજિટલી સશક્ત અને ટેકનોલોજી-સંચાલિત રાષ્ટ્રના નિર્માણના ભારત સરકારના વિઝન સાથે સુસંગત છે, જે 'વિકસિત ભારત 2047' ના વ્યાપક લક્ષ્યમાં યોગદાન આપે છે.

ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝનના ભાષિણી ઇકોસિસ્ટમ એંગેજમેન્ટના વડા સુશ્રી સ્વાતિ બિષ્ટ ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે: "ભાષિણી અને NIELIT વચ્ચેનો સહયોગ ભારતની ભાષા AI ક્ષમતાઓ અને ટેકનોલોજી શિક્ષણ, સંશોધન તથા કૌશલ્ય વિકાસમાં સંસ્થાકીય શક્તિઓને એકસાથે લાવવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. બહુભાષી AI નો લાભ લઈને, અમે નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવાની અને ભારતની સ્વદેશી ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવાની સાથે ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ, ડિજિટલ જ્ઞાન અને ક્ષમતા-નિર્માણની તકોને વધુ સુલભ અને સર્વસમાવેશક બનાવવાનો લક્ષ્ય રાખીએ છીએ. આ ભાગીદારી ડિજિટલી સશક્ત, ભવિષ્ય માટે તૈયાર રાષ્ટ્રના નિર્માણ અને 'વિકસિત ભારત 2047' ના વિઝનને આગળ વધારવાની અમારી સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત બનાવે છે, જ્યાં ભાષા અવરોધ નહીં પરંતુ તકને સક્ષમ બનાવનાર છે."

ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન (DIBD) વિશે

MeitY હેઠળના ડિજિટલ ઇન્ડિયા કોર્પોરેશન (DIC) હેઠળનું ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન (DIBD) એ AI-સંચાલિત બહુભાષી ડિજિટલ સમાવેશ માટેની ભારતની રાષ્ટ્રીય પહેલ છે. નેશનલ હબ ફોર લેંગ્વેજ ટેકનોલોજી (NHLT) દ્વારા, ભાષિણી 800+ સરકારી વેબસાઇટ્સને સંચાલિત કરે છે, 11 અબજથી વધુ AI ઇન્ફરન્સ (AI inferences) સક્ષમ બનાવ્યા છે, દરરોજ 24 મિલિયનથી વધુ AI ઇન્ફરન્સ પર પ્રક્રિયા કરે છે, અને 36 ભારતીય ટેક્સ્ટ ભાષાઓ, 23 ભારતીય વૉઇસ ભાષાઓ અને 35 આંતરરાષ્ટ્રીય ભાષાઓને સમર્થન આપે છે. DIBD સંશોધન, ઓપન ઇનોવેશન, ડેટાસેટ્સ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને શૈક્ષણિક સહયોગ દ્વારા બહુભાષી AI ને પણ આગળ વધારે છે, જે ભારતના ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) ને મજબૂત બનાવે છે.

SM/DK/JD


(રીલીઝ આઈડી: 2338769) મુલાકાતી સંખ્યા : 5
આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , हिन्दी , Tamil , Malayalam