Ka tnat ki kad lieng, ki kam lieng bad ki lynti lyngba ki jaka shong um
Ha ka:
10 NOV 2026 5:47PM by PIB Shillong
Ka nongbah Delhi ka la shim ïa ka sienjam kaba kongsan eh ha kaban pynïar ïa ki lad jngohkai pyrthei lyngba ki wah, da kaba plie ïa ki lad jingshakri Cruise kaba nyngkong eh ïa kaba la tip kum ka Yamuna River Cruise Service ha ka wah Yamuna ha kaba ïa kane la wan ban plie da u Myntri ka Sorkar Pdeng ba dei khmih ïa ka Ports (ki kad lieng), ka Waterways (jingkit jingbah) ha Duriaw bad ki Lynti Um, u Sarbananda Sonowal, ha ka jingïadonlang jong ka Chief Minister ka Delhi, ka Rekha Gupta, ha ka prokram kaba la pynlong ha Sonia Vihar mynta ka sngi.
Ïa kane ka sienjam la leh kum ka jingthmu ban pynroi ïa ki bynta jong ka wah kaba naduh Sonia Vihar shaduh Jagatpur, bad ruh ban plie lad bad kyntiew ïa ki kam jngohkai pyrthei bad ki jingpynbyrngia ha ka wah Yamuna, da kaba pynïoh ruh ha ki nongshong shnong bad ki nongwan jngohkai pyrthei ïa ka lad kaba thymmai ban sakhi bad tip kham bha ïa ka nongbah jong ka Ri. Ka jingplie paidbah ïa kane ka jaka ka long ruh sa kawei pat ka dak jong ka jingnangkiew shaphrang ha kaba ïadei bad ki jingpyrshang jong ka Sorkar Pdeng ban pynroi ïa ki wah jong ka India kum ki lynti bad ki jaka kiba im kiban khring ïa ki briew na ka bynta ka kam jngohkai pyrthei, la ka long ha ka leit ka wan ne wat ha ki kam kiba lah ban pynmih ïa ki jingmyntoi ha ka liang ka ïoh ka kot.
Ha ka jingïalang plie ïa ka projek la wan ïashimbynta da u Myntri khynnah ka Sorkar Pdeng ba khmih ïa ki Ports (ki kad lieng), ka Waterways (jingkit jingbah) ha Duriaw bad ki Lynti Um, U Shantanu Thakur; u Myntri khynnah ka Sorkar Pdeng ba khmih ïa ki surok bad ki lynti ïaid kali, U Harsh Malhotra; u Myntri ba khmih ïa ka tnad Public Works Department bad Irrigation and Flood Control, U Parvesh Sahib Singh; U Myntri ba khmih ïa ka tnad ki kam jngohkai pyrthei, u Kapil Mishra; u Myntri ba khmih ïa ka tnad khlaw, Mariang bad ki kam karkhana, u Manjinder Singh Sirsa; bad u MP, u Manoj Tiwari, ha ryngkat ki heh ophisar jong ka sorkar pdeng bad ruh na ka sorkar Delhi.
Haba kren ha ka jingïalang, na ka liang u kongsan U Sarbananda Sonowal u la ong ba kane ka projek ka pyni ïa ka jingaiti jong ka sorkar ban pyndonkam hok ïa ka jinglah bad ka bor ba khraw jong ki lynti um hapoh ka Ri India, kaba long hapoh ka jingïalam jong u Myntri Rangbahduh ka Ri U Narendra Modi.
U Sonowal ula ong “Hapoh ka jingïalam jong u Myntri Rangbahduh ka Ri U Narendra Modi Ji, ki wah bad ki lynti um hapoh ka Ri India ki la kylla long ki lad kiba kongsan na ka bynta ban kyntiew ïa ka ïoh ka kot, ka kam jngohkai pyrthei bad ka jingïadei kaba lah ban pynneh pynsah ïa ka mariang. Ka jingplie ïa ka lad jingshakri lyngba ka cruise kaba nyngkong eh ha ka wah Yamuna ha ka nongbah Delhi ka long sa kawei pat ka sienjam ha kaban pynïajan biang ïa ki briew bad ki wah jong ngi bad ban pyndonkam hok ïa ki jingmyntoi kiba khraw kiba mih na ki. Kane ka jingplie paidbah ïa kane ka projek ka pyni ïa ka jingsdang jong ka jingkiew bad jingnangroi ha ka kam jngohkai pyrthei ha ki wah um ha kane ka nongbah. Ngi dang ïaleh ban pynkylla ïa ki lynti um sha ki lad ban kyntiew ïa ka kam jngohkai pyrthei, ka khaïi pateng bad ki lad kamai jakpoh bad ruh ha kajuh ka por da kaba pynkhlaiñ ïa ka jingaiti jong ngi ban kyntiew khamtam ïa ka leit ka wan kaba khuid bad kaba kham seisoh. Kane ka long ka bynta kaba kongsan tam ha ka jingthmu jong ngi ha kaban tei bad pynurlong ïa ka Viksit Bharat.”
Kane ka projek ka kynthup ïa kawei ka lieng kaba da ka bording (Cruise Electric) kaba don kumba 30 tylli ki jaka shong kaba ailad ïa ki nongwan jngohkai ban mad ïa ka jingshem kaba itynnad katba ki dang ïaid lyngba ïa ka wah ha ka jingjngai kaba jrong kumba 6 kilomitar, kynthup lang naduh kaba leit bad wan. Ka jingpyndonkam ïa ki lieng lyngba ka bording ilektrik ka pyni ïa ka jinglah jong ki lynti ïaid lyngba ka um ha ka Ri ban pynlong ïa ka leit ka wan kaba khuid bad kaba lah ruh ban pynneh pynsah ïa ka mariang.
Na ka liang ka Chief Minister ka nongbah Delhi, ka Rekha Gupta, haba ai jingkren ka la ong ba kane ka sienjam kan wanrah sa ïa kawei pat ka bynta kaba thymmai ha ki kam jngohkai pyrthei ha ka nongbah bad kan pynkhlaiñ ruh ïa ka jingïadei bad jingïashimbynta jong ki paidbah bad ka wah Yamuna.
“Ka wah Yamuna ka long ka bynta kaba kongsan tam ha ka histori, ka lariti bad ka dur ka dar jong ka nongbah Delhi. Kane ka lad jingshakri lyngba ka Cruise kan ailad ïa ki nongshong shnong bad ki nongwan jngohkai ban mad ïa ka bynta kaba thymmai, ban sakhi ïa ka jingitynnad jong ka wah, bad ban pynkiew ïa ki lad ïohkam ïohjam ne jingkamai ha ka thaiñ. Hapoh ka jingïalam kaba skhem bad ïaid beit jong u Myntri Rangbahduh ka Ri U Narendra Modi Ji, ngi la kut jingmut ban nang ïai ïaleh shuh shuh ban pynroi ïa ki bynta jong ki rud wah ka nongbah Delhi kiban long kum ki jaka paidbah kiba itynnad bad kiban khring ïa ki briew ban wan jngoh, da kaba pynbha ïa ki jingdonkam ki paidbah, ki jingtei kiba lah ban pynneh pynsah ïa ka mariang bad ki jingshem kiba pynpaw ïa ka pateng bad jinglong tynrai jong ka nongbah,” la bynrap ka Rekha Gupta.
Katkum ka jingthmu ka long ban pynroi bad pynïar ïa ka projek jong ka Yamuna kum kawei na ki jaka jngohkai pyrthei kaba lah ban pynneh pynsah ïa ka mariang ha ki bynta kiba kham heh, kaba kynthup naduh ki jingpynbyrngia ba bunjait bad ki jingdonkam jong ki nongwan jngohkai. Kawei na ki jingkhring ba kongsan ka long lyngba ka umpohliew (fountain) ha ryngkat ki sur jingtem bad ki jingpynitynnad lyngba ki bor jingshai. Kane ka pyni ïa ka khana pateng (history) bad ka jingmut ba kyntang jong ka wah Yamuna, kaba kynthup ïa ka jingïadei jong ka bad u Surya Dev, u Yama bad ki Leela kiba long ki kynja Bei jong u Krishna, khamtam eh ka jingïathuhkhana kaba paw bha shaphang U Kaliya Daman.
Ha kane ka jaka kan don ruh ka jaka bam paidbah (Food Court), ka jaka ban thied jingthied (shopping area), ka jaka ïalehkai jong ki khynnah bad ki lad jingïalehkai katkum ki jingjia (Adventure), kiba kynthup ïa ka skating bad ka jingkiew ïa ki maw (rock climbing). La pynbiang ruh ïa ki jaka ïeng jong ki lieng kiba la shna katkum ka juk mynta, ki jaka ba kyrpang ban thied tiket bad ki lad ban book online, ki paiñkhana, ki jaka ap bad ki lynti ban rung kiba la pynshai bad pynthaba da ki lights, khnang ban pynsuk ïa ki nongwan jngohkai.
Ïa ka wah Yamuna la pynbna ïa ka kum ka National Waterway-110 hapoh ka aiñ jong ka National Waterways Act, 2016. Ka jingplie ïa kane ka lad jingshakri lyngba ka Cruise ka long ka sienjam kaba kongsan tam ban pynroi ïa ki jingïaidlynti na ka um kiban pynbyrngia bad pynmih ïa ka kam jngohkai pyrthei ha ki wah kiba don ha ka nongbah jong ka Ri.
Kane ka sienjam ka long shi bynta jong ka jingkylla kaba khraw ha ka Ri baroh kawei ha kaba ïadei bad ki jingïaidlynti ha ki um hapoh ka Ri India. Ka jingkit ïa ki mar lyngba ki lynti um jong ka Ri ka la kiew na ka 18 million metric ton ha ka snem 2013–14 sha ka 218 million metric ton ha ka snem 2025–26, kaba pyni ïa ka jingnang kiew ki bynta jong ki lynti um ha ka rukom kit bad pynpoi mar jong ka Ri. Lyngba ka jinglut kaba la antad kumba T. 1.06 shi ton ka jingkit mar na ka bynta shi kilomitar lyngba ki lynti um bad lada ïanujor bad ka T. 1.41 lyngba ki rel bad T. 2.28 lyngba ki surok, ka jingïaid lyngba ki lynti um ka long ka lad kaba duna bha ka jinglut na ka bynta ban kit mar.
Kum ka jingpynkynmaw ba ka kam jngohkai pyrthei lyngba ki Cruise ha ki wah ka long ruh kawei na ki bynta bathymmai jong ka jingpynïar ïa ki lad bapher bapher. Ka jingdon jong ki lieng heh ha ki wah kiba ïaid mynmiet ka la kiew na ka san tylli ha ka snem 2013–14 sha ka 26 tylli ha ka snem 2025–26. Ka jingïaid lynti kaba pawnam bha jong ka MV Ganga Vilas kaba la ïoh ruh ïa ka jingithuh ha ka thup jong ka Limca Book of Records kum kawei na ki jingïaid kaba jrong tam jong ki lieng heh ha ka pyrthei ha kaba kane ka jingïaid lynti ka la kot sha ka palat 3,200 kilomitar lyngba ka Ri India bad Ri Bangladesh, kaba pynïasoh ïa 50 tylli ki jaka jngohkai pyrthei, kaba ïaid lyngba ar tylli ki Ri, san tylli ki jylla bad 27 tylli ki rukom ïaid katkum ka lynti jong ki wah.
Ïa ka Recreational Yamuna River Cruise Service la pynroi bad pynwandur da ka ophis treikam jong ka Inland Waterways Authority of India hapoh ka Ministry of Ports, Shipping and Waterways, ha ka jingïatreilang bad ka Delhi Development Authority, Delhi Tourism and Transportation Development Corporation, ka Delhi Jal Board bad ka Irrigation and Flood Control Department jong ka sorkar Delhi.




*****