Ha ka:
08 NOV 2026 4:04PM by PIB Shillong
U Myntri Rangbahduh ka Ri, u Narendra Modi, mynta ka sngi u la leit jngoh ïa ka jaka treikam jong ka kynhun CoBRA ha Karanpur, Bastar, Chhattisgarh, kaba la long ka jaka ai jinghikai ban phah ban tem ia kano kano ka jingshah thombor na kum kine ki kynhun kieng atiar ha Bastar bad Abujhmad, ban rakhe ïa ka tamasa Diwali ryngkat bad ki shipai pahara. Haba ai jingkren sha ki shipai ha kane ka sngi, ha kaba da ki klur ngut ki nong India ha kylleng ka ri bad ha ka pyrthei ki rakhe ïa ka tamasa jong ki jingshai ryngkat bad ki baieid bathoin jong ki, u Myntri Rangbahduh u la kynmaw ïa ki jingrakhe Diwali jong u ryngkat bad ki shipai kiba shlur, naduh Kargil bad Lepcha ha ki lum Himalaya, haduh ha Sir Creek ha khap duriaw bad ha ka lieng INS Vikrant ha duriaw. U Modi u la ong, “ki nongap pahara kiba iada ia ka ri ha ki khappud bad hapoh jong ka ri, ki khun shynrang kiba shlur jong ka Mei India, phi long kiba ieid ïa nga, bad phi long kum ki dkhot ka longïing longsem jong nga.”
U Myntri Rangbahduh ka Ri u la iathuh ba ka Diwali jong u snem 2026 ka long kaba kyrpang bha namar kane ka dei ka sien kaba nyngkong ba ka ri ka rakhe ïa kane ka tamasa jong ki jingshai hadien ba ka la lah ban pynkut noh ïa ka jingïakhun kaba la neh da ki phew snem pyrshah ïa ka jingtriem jong ka Maoist, bad ba baroh ki distrik ki la lait na ka jingshah thombor ha ki riew kieng atiar, bad kane ka la pynlah ruh ïa ki klur ngut ki nongshong shnong ban im khlem jingsheptieng. U la ong ba u la wan sha Bastar ban rakhe ïa kane ka jingjop kaba kyrpang ryngkat bad ki lak ngut ki shipai pahara kiba la trei shitom ban pynurlong ïa kane, bad ban pynpaw ïa ka jingsngewnguh jong ki 140 klur ngut ki nongshong shnong jong ka ri. U Myntri Rangbahduh u la pynskhem da kaba ong, “Mynta nga la wan ban pynpaw ïa ka jingsngewnguh ïa ka jingaiti lut jong phi, ka jingtrei shitom bad ka mynsiem shakri paidbah jong phi.”
U Myntri Rangbahduh ka Ri u la shim ïa kawei ka jingthoh bad jinghikai ha ka ktien Sanskrit, ‘Aabhyantaram Bhayam Rakshyam, Asaaram Baahyato Bhayam’, kaba mut ba lada ka jingshngaiñ hapoh ka ri ka long kaba skhem, ki nongshun kiba na shabar kin ym lah ban ktah ïa ka ri. Hynrei, lada ka jingshngaiñ hapoh ka ri ka tlot, ki nongshun kin ïoh ia ka lad ban pynkhie im biang ïa ki kam thombor. U Myntri Rangbahduh u la pynïanujor ïa ki bor pahara kiba ïada ïa ka jingshngaiñ hapoh ka ri bad ia ki shipai kiba ap pahara ha ki khappud jong ka ri bad U la ïaroh ïa ka jingaiti lut jong ki shipai na ka CRPF, CoBRA, BSF, ITBP, SSB, IRB, ki kynhun pulit jong ki jylla, ki commando Bastar Fighters bad ki shipai kynthei. U la phah ruh ïa ki khubor jingai khublei ha kane ka tamasa sha ki shipai kiba ap pahara ha ki khappud jong ka ri. U Modi u la ong, “Ka ri ka don ia ka ram kaba khraw sha phi na ka bynta ki jingshakri jong phi, bad da ki klur ngut ki nongshong shnong jong ka ri kidap da ka mynsiem sngew sarong na ka bynta jong phi.”
Haba kynmaw ïa ka por kaba sngewsih ha kaba ka jingma jong ka Left-Wing Extremism ka la ktah ïa palat 230 tylli ki distrik haduh jan 20 tylli ki jylla, kynthup ïa ka Bihar, Maharashtra, Odisha, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh bad Chhattisgarh, u Myntri Rangbahduh u la kdew ba ha kato ka por, ka jingsheptieng ka la synshar haduh katta katta ha kaba ki briew kim nud shuh ban mih na ka daw kajing pyrkhing bad jingma ha ka por janmiet, ka jingshah knieh noh ïa ka hok ban thep vote, bad haduh 2,000 tylli ki jingjia shah thombor ha ka shi snem. Tang ha Chhattisgarh, palat 1,000 ngut ki shipai pahara ki la duh ïa la ka jingim. Shibun ki shipai ki la mynsaw na ki jingbthei jong ki bom IED. Ha ki jingjia shah thombor bapher bapher ha Dantewada ha u snem 2010, 76 ngut ki shipai CRPF bad 44 ngut ki riew paidbah kiba lui lui ki la duh ïa la ka jingim. U Myntri Rangbahduh u la kdew ruh ba hapdeng u snem 2004 bad 2013, ka jingdon jong ki shipai pahara kiba la duh ei ïa la ka jingim man la u snem ka la kham bun ban ïa ka jingshah pyniap ia ki riew kieng atiar ki ba thombor. Katkum ka jingong jong u, kane ka la pynshlur shuh shuh ïa ki nongïalam jong ki Maoist.
U la ban jur ba ym don kano kano ka ri kaba lah ban kiew shaphrang da ka rukom kaba jem pyrshah ïa ki nongshun jong ka. Hynrei, ka dei ban shim ïa ki sienjam kiba tyngeh bad ryngkat bad ka mynsiem kaba skhem, ban lah ban tehlakam ïa ki. U la ong ba naduh u snem 2014, ka Sorkar ka la pynkylla ïa ka rukom treikam kaba la neh da ki phew snem, ha kaba ha kine ki 12 bnai ba la dep ha ka sien kaba nyngkong ha ki 47 snem, la pynkylla ia ka jingdon bun ki shipai pahara kiba duh ïa la ki jingim sha ka jingbymdon shuh wat u wei u shipai CRPF u ban duh noh ïa la ka jingim hapdeng ka jingshakri ïa ka ri. Kane ka la wanrah ia ka jingjop kaba khraw ha ka histori, U Modi u la ong, “Kane ka dei ka jingjop jong ki rukom treikam kiba biang bad ka jingkut jingmut kaba skhem jong ka ri. Bad kane ka dei ruh ka jingjop jong ka jingshlur, ka jingïaineh bad ka jingiaishah”
U la ong, ban poi sha ka jingjop, ym tang ba ngi donkam ïa ka jingthmu kaba bha hynrei ruh ïa ki rukom treikam kiba biang. U la kdew ba ka Sorkar ka la shim ïa ki katto katne ki rai kiba tyngeh ha kaba ïadei bad ka jingshngaiñ jong ka ri, kynthup ïa kiba ym shym la pynbna paidbah. Kine ki sienjam ki la thmu ban khanglad ïa ka jingwan jong ka pisa sha ki kynhun lehnoh bad ki kynhun ki ba pynïakhlad ia ka ri, bad ban pynduh pyndam ïa ka jingïadei jong ki ha ka jingpynsaphriang ïa ki pisa thok. U Modi u la ong ba “ym tang ba kine ki sienjam ki la pynduh ïa ka nongrim ha ka liang ka pisa ka tyngka, hynrei ki la khanglad ruh ha ka ban pynpoi ia ki tiar siat jong ki, pynsangeh ïa ka jingwanrung kine ki riew kiang atiar bad ka jingpynrung dkhot thymmai ha ki kynhun jong ki.
U Myntri Rangbahduh ka Ri u la ong ba ka Sorkar jong u ka la ai ïa ka bor treikam kaba kaba pura bad kaba laitluid sha ki bor pahara ban shim ïa kino kino ki rai kiba donkam. U la batai ba ka Sorkar ka la trei shitom khlem da pynpaw paidbah ne pyni nam, da kawei ka thong kaba kongsan eh, kata ban pynthikna ba ym don kano kano ka kmie kaba hap ban duh noh ïa la u khun, ym don ka longïing ka ban hap ban jot ban pra bad ym don ki samla kiban pynïasoh bad ki kynhun riew kieng atiar. U la pynpaw ruh ba kumno da ïa ki jingiatreikam lang bad ki kynhun iada ri, kan pynduh pyndam ia ka kam pyntriem jong ki kynhun Maoist da ka mynsiem shakri paidbah, ka Sorkar ka la lah ban pynkylla ïa ka jingim jong ki briew ha ki jaka kiba la shah ktah ha kine ki kynhun. Kumta ka la pynlong ïa ki ban Shaniah ha ka Sorkar bad ha ki bor pahara. U la ai khublei kyrpang ruh ïa ki nongshong shnong kiba don ha kane ka jingïalang, kiba la ai ïa ka jingïatreilang bad ka jingiasnoh kti lang. “Da ka mynsiem shakri paidbah, ngi la lah ban pynkylla ïa ka jingim jong ki briew ha ki jaka kiba la shah ktah ha ka jingdon ki kynhun kieng atiar.” La ong u Myntri Rangbah duh ka ri.
Haba trei ryngkat bad ka mynsiem jong ka jingbuh shwa ia ka Ri hakhmat eh, kan wanrah ïa ka jingshong suk shongshngaiñ, ka pynlong ïa ka ri ban kiew sha ki kyrdan kiba thymmai ha ka roi ka par, bad ka jing kynthup ia ki briew kiba duna ha ka ioh ka kot bad kiba shah ieh shadien ha ka ban kyntiew ia ka ri. U Myntri Rangbahduh u la kdew ïa ki ar tylli ki jingjop kiba khraw kiba ka ri ka la ioh ha kine ki 12 snem ba la dep. U Modi u la ong, “Ha kine ki 12 snem ba la dep, ka ri kam shym la jop tang ïa ka jingïakhun pyrshah ïa ki kynhun kieng atiar bad ki kynhun pyn ïakhlad ri, hynrei ka la jop ruh ïa kawei ka thma kaba khraw pyrshah ïa ka jingduk.”
Haba kdew ïa ka jingiakren halor ka kaiphod jong ka World Bank kaba la pynmih shwa ka tamasa Deepavali, u Myntri Rangbahduh u la ong ba 50 klur ngut ki nong India ki la lait na ka jing ban jong ka jingduk ha kine ki 12 snem ba la dep.
U Myntri Rangbahduh ka Ri u la pynïanujor ïa ki skhim jingïarap paidbah jong ka Sorkar ha kine ki 12 snem ba la dep bad ka Rangoli jong ka Diwali, ha kaba naduh ki rukom pynwan dur ki ba rit kiba la dro ki pynkylla sha ka dur kaba khraw bad kaba itynnad. Kumjuh ruh, ki skhim bapher bapher jong ka Sorkar kum ka Jan Dhan banking, PM Awas pucca homes, collateral-free Mudra loans ,SVANidhi support for street vendors (kyrshan ïa ki nongdie jingdie ha surok.), Ayushman Bharat healthcare, free monthly rations(ka jingsam ration man la u bnai), child education policies(Ki polisi ban kyrshan ïa ka jingpule jong ki khynnah), Swachh Bharat, and Har Ghar Jal (ban pynpoi um dih sha man la ki longïing ) Ki la pynïasoh lang ban pynthikna ïa ka jingdon jong ki dawai dashin khlem jingsiew, ka jingpule khlem jingsiew bad ka jaka bam ba khlem donkam jingsiew, ha kajuh ka por da kaba weng ïa ki jingkhuslai ba kongsan jong ki longïing kiba la ju shah ban bad shah teh ha ka jingduk, ban ïoh ïa ka lawei kaba kham bha. U Narendra Modi u la ong, “Ki longïing longsem kiba duk kiba la ju im ka jingim kaba dap da ka jingkhuslai, mynta ki la ïoh ïa ka mynsiem kaba sngewskhem namar ba ki la ioh ia ka jingkular bad ka jingshahniah ha ka Sorkar.
U la pynpaw ba kane ka jingjop ïa ka jingduk ka don ka jingïadei kaba jan bha bad ka jingïakhun pyrshah ïa ka kynhun riew kieng atiar kiba ha ki por mynshwa, kine ki kynhun ki la khanglad ïa ki lak ngut ki nongshong shnong da kaba la pynduh ia ki ba bun ki hok ki jong ki, kum da kaba khang ia ki skul, ki hospital, ki dukan dawai, ki jaka ai tika polio, ki tower mobile bad ki karkhana. Ha kajuh ka por, kine kine ki kynhun kieng atiar ki la pynbthei ïa ki lynti rel da ki bom.
U Myntri Rangbahduh u la batai bniah ruh shaphang ka jingtei kaba kyrpang ha ki jaka ba shah ktah ha ka Left-Wing Extremis kaba la tei palat 15,000 kilomitar ki surok, palat 9,500 tylli ki mobile tower, jan 175 tylli ki skul Eklavya, kumba 50 tylli ki ITI bad 50 tylli ki Skill Development Centres bad da ki phew hajar tylli ki iing dak, ki bank bad ki ATM. Nalor kata, ki la pynbha biang ïa kito kiba la ngat hynrei kiba la wan pyndem wait, bad ha ka sien kaba nyngkong lyngba ka skhim PM JANMAN, la pynpoi ïa ka um, ka bording bad ki surok sha ki shnong riewlum kiba kham kyndong. U Myntri Rangbahduh, u la ong, “Haba ngi la sdang ïa ka jingïakhun pyrshah ïa ka kine ki kynhun riewkieng atiar, ha kajuh ka por ngi la pynlong ruh ïa ki campaign kiba kyrpang ban kyntiew ïa ka roi ka par ha ki jaka kiba shah ktah ha kine ki kynhun riew kieng atiar.”
U la pynpaw ha ka jingialap paidbah halor ka ‘Sabka Saath, Sabka Vikas’ (Ka jingïaid ryngkat lang jong baroh, na ka bynta ka roi ka par jong baroh) ka la pynkhlaiñ ïa ka jingïakhun pyrshah ïa ka jingduk bad ka la wanrah ïa kaba jingkut jong ka jingshah thombor ha ki riew kieng atiar. Ha kajuh ka por, kane ka jingïalap paidbah ka la ïarap ban kyntiew ïa kumba 50 klur ngut ki briew na ka jingduk. U Myntri Rangbahduh u la kdew ruh ïa ka Bastar Olympics kaba dang ïaid shakhmat kum ka dak jong ka jingkylla ha katei ka thaiñ. U Narendra Modi u la ong, “Mynta, ha kane hi ka Bastar, la pynlong ia ka Bastar Olympics, bad ki khynnah kila ia shim ia ki tiar ïalehkai, ym shuh ïa ki suloi.”
U la ban jur ba ki jingjop kiba mynta ki long tang ka jingsdang jong ka jingiaid lynti. U Myntri Rangbahduh u la ong ba ka jingïaid shaphrang bathymmai jong ka ri kan pynurlong ïa ki jingangnud kiba la neh da ki spah snem jong ki nongïakhun laitluid, ki shipai pahara khappud, bad ki shipai kiba la aiti ïa la ka jingim ha ka jingïakhun pyrshah ïa ki kynhun kieng atiar bad ka jing shah thombor ha ki lehnoh. U la kyntu ïa ki shipai kiba im da ka jingmut jong ka phang, ‘Tera Gaurav Amar Rahe Maa, Hum Din Chaar Rahein Na Rahein’, ba kin pynkylla ïa kane ka mynsiem jong ki sha ka jingsngewskhem bathymmai. U Narendra Modi u la pynskhem da kaba ong, “Mynta ka la dei ka por ban im na ka bynta ka ri bad ban ialam ïa ka ri sha ka kyrdan kaba kham halor.”
U la kdew ïa ki kam kiba ka ri ka la dep ban pynurlong ïa ki jingkular kiba kongsan, kum ka jingpynduh noh ïa ka Article 370 ha Kashmir, ka jingtei ïa ki painkhana ha ki ïing briew bad ka jingpynbun bad saphriang ïa ka jingai tika ha kylleng ka ri. U Myntri Rangbahduh u la pynpaw ïa ka jingshaniah kaba pura ha ki bor pahara bad ki nongshong shnong jong ka ri bad kumjuh ruh ba ka India kan lah ban pynurlong ïa ki thong jong ka ban pynduh ïa ka jingduk bad ban tei ïa ka ri kaba lait na u drok (Drug-Free), kaba lah ban kyrshan hi ïa lade (Atmanirbhar), bad kaba la kiew shaphrang (Viksit Bharat). U la kyntu ïa baroh ban iatreilang khnang ban sakhi ia ka jingurlong jong kine ki jingangnud. U la pynkut ïa ka jingkren jong u da kaba phah ïa ki jingai khublei Deepavali. U Myntri Rangbahduh, U Narendra Modi, u la ong, “Ki jingaiti lut jong phi bad ka jingtrei shitom jong phi kin long ka nongrim kaba skhem ban tei ïa ka jingkiew jong ka Viksit Bharat (Ka India kaba la kiew shaphrang).
A very special Diwali with our brave security forces in Bastar, Chhattisgarh. https://t.co/7I5aOQdMSk
— Narendra Modi (@narendramodi) November 8, 2026
****************