કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે અંબાલા, હરિયાણા ખાતે 1857ના પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના શહીદ સ્મારકનું ઉદ્ઘાટન કર્યું

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે અંબાલા, હરિયાણા ખાતે 1857 ના પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના શહીદ સ્મારકનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે હરિયાણાના મુખ્યમંત્રી શ્રી નાયબ સિંહ સૈની અને કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી મનોહર લાલ, અન્ય ઘણા અગ્રણીઓની સાથે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ પ્રસંગે, પોતાના સંબોધનમાં, કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આ જ ભૂમિ પર, 10મી મે 1857 ના રોજ, ક્રાંતિકારી વીરોએ બ્રિટિશ શાસન સામે સશસ્ત્ર ક્રાંતિનું રણશિંગું ફૂંક્યું હતું, અને અહીંથી તે ક્રાંતિ આગની જેમ ફેલાઈ ગઈ હતી, જેનાથી સમગ્ર વિશ્વ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયું હતું. ડાબેરી વિચારધારાના બ્રિટિશ-પ્રેરિત ઇતિહાસકારોએ 1857 ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામને માત્ર એક બળવો કહ્યો હતો. બ્રિટિશરો માટે તે બળવો હોઈ શકે છે, પરંતુ વીર સાવરકરે કહ્યું હતું કે 1857 ની ક્રાંતિ ભારત માતાના બાળકો માટે બળવો નહીં, પરંતુ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ હતો. 1857 ની એ ક્રાંતિ જ હતી જેણે હિમાલયથી કન્યાકુમારી અને ગંગાસાગરથી સોમનાથ સુધી ફેલાયેલા આ વિશાળ દેશના દરેક નાગરિકના હૃદયમાં આઝાદીની જ્યોત પ્રગટાવી હતી.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે 1857 થી 1947 ના 90 વર્ષના આ મહાન સંગ્રામમાં, અસંખ્ય શહીદોએ તેમની પાસે રહેલું સર્વસ્વ કુરબાન કરી દીધું, અને ત્યારે જ આપણને વર્તમાન ભારત અને ભારત માતાને જોવાનું સદ્ભાગ્ય મળ્યું. તે શહીદોના બલિદાનના પાયા પર, આજે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં, આપણે વિકસિત ભારતની કલ્પના કરી શકીએ છીએ. તે શહીદોના બલિદાન પર નિર્માણ કરીને અને 80 વર્ષ સુધી લોકશાહી સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવીને, આપણે સમગ્ર વિશ્વ સમક્ષ ગૌરવ સાથે ઊભા છીએ. 1857 ની ક્રાંતિના યોદ્ધાઓ — નાના સાહેબ પેશ્વા, રાણી લક્ષ્મીબાઈ, તાત્યા ટોપે, બેગમ હઝરત મહલ, અને અન્ય ઘણા લડવૈયાઓ — તેમણે પોતાની વીરતા દર્શાવી અને સર્વોચ્ચ બલિદાન આપ્યું હતું.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે કોઈ પણ દેશ તેની આઝાદીનું મૂલ્ય સાચા અર્થમાં ત્યાં સુધી સમજી શકતો નથી જ્યાં સુધી તે તેના માટે પોતાનું રક્ત રેડનારા શહીદોનું ગૌરવ ન કરે. જે દેશ ઇતિહાસના રક્તરંજીત પાનાઓને સુવર્ણ અક્ષરોમાં ફરીથી નથી લખતો તે ક્યારેય પ્રગતિ કરી શકતો નથી. આજે અંબાલામાં બનેલું આ શહીદ સ્મારક આપણી આવનારી યુવા અને કિશોર પેઢીઓ માટે સીમાડા વગરની દેશભક્તિની પ્રેરણાનો સ્ત્રોત બનશે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આ પવિત્ર ભૂમિ પર એક સમયે સરસ્વતી નદી વહેતી હતી, અને અહીંથી જ—ગંગા-યમુના દોઆબ સુધી વિસ્તરેલા વિસ્તારમાં—વેદો અને ઉપનિષદોની રચના થઈ હતી. આ જ ભૂમિ પર, ભગવાન શ્રી કૃષ્ણે ગીતાનો ઉપદેશ આપ્યો હતો. આ વીર ભૂમિ પર, મહારાજા અગ્રસેને વહીવટનું ભારતીય મોડેલ આપ્યું હતું. આ વીર ભૂમિ પર, રાજા નાહર સિંહ અને રાવ તુલારામે સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ લડ્યો હતો, અને તે જ પરંપરાને આગળ ધપાવતા, આજે હરિયાણા જેવું નાનું રાજ્ય સેનામાં સૌથી વધુ સંખ્યામાં સૈનિકોનું યોગદાન આપે છે. ભારતની રમતગમતની મેડલ તાલિકામાં, હરિયાણા સતત નંબર વન પર રહે છે. જ્યારે દેશને અનાજ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવાની જરૂર પડી, ત્યારે હરિયાણાના ખેડૂતોએ દેશના અન્ન ભંડારો ભરી દીધા. હરિયાણાએ શ્વેત ક્રાંતિમાં પણ ખૂબ જ નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આજે, હરિયાણાની ભૂમિ પર, ₹594 કરોડના ખર્ચે 22 એકરમાં 1857 ની ક્રાંતિનું એક ભવ્ય સ્મારક બનાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં 22 ગેલેરીઓ છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે આ સ્મારક વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી, હોલોગ્રાફી અને ઇન્ટરેક્ટિવ પ્રોજેક્શન જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો અને હરિયાણાની વિવિધ કળા વારસાઓને એકસાથે વણવાનો એક નોંધપાત્ર પ્રયાસ દર્શાવે છે. ફૂલકારી અને સરકંડા કારીગરી, 2,500 લોકોની બેઠક ક્ષમતા ધરાવતું ઓપન-એર થિયેટર, અને લાઇટ-એન્ડ-સાઉન્ડ શો સાથે, આ સ્મારક મુલાકાતીઓને 1857 ના સમયમાં પાછા લઈ જવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આ સ્મારક એક એવું જીવંત સ્થળ બન્યું છે જે 1857 ની ક્રાંતિના ગૌરવ, બલિદાન અને સન્માન તથા રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની ફરજની ભવ્ય ભાવનાને જાગૃત કરે છે. સમગ્ર દેશના યુવાનોને એક અપીલ કરવામાં આવે છે: જે લોકોના કારણે આપણે આજે જ્યાં છીએ ત્યાં ઊભા છીએ તેમને સમજવા માટે, કૃપા કરીને અંબાલામાં આ સ્મારકની મુલાકાત લો અને શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ પણ આપો.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે આજે ₹1,260 કરોડના ખર્ચે બનેલા નેશનલ હાઇવેનું પણ ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું, અને આ હાઇવે દ્વારા હરિયાણા ઉત્કૃષ્ટ કનેક્ટિવિટી ધરાવતું રાજ્ય બનશે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં, આપણી સરકારે હરિયાણામાં મૂળભૂત પરિવર્તન આણ્યું છે. દરેક ઘરમાં ગેસ સિલિન્ડર પહોંચાડવાની સાથે, હરિયાણા દેશનું પ્રથમ ધૂમ્રપાન મુક્ત રાજ્ય બન્યું. હરિયાણા ભારતનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જે MSP પર 24 પાકોની ખરીદી કરે છે. તે નવા ગુનાહિત કાયદાઓ (new criminal codes) ને લાગુ કરનાર અને દોષસદ્ધિ દર (conviction rate) માં 40% નો વધારો કરનાર પ્રથમ રાજ્ય બન્યું. હરિયાણા હાઇડ્રોજન ટ્રેન ચલાવનાર પ્રથમ રાજ્ય બન્યું. દેશનો પ્રથમ એલિવેટેડ રેલવે ટ્રેક પણ હરિયાણામાં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. હરિયાણા અંત્યોદય પરિવાર પરિવહન યોજના (HAPPY) હેઠળ, ગરીબ પરિવારોને 1,000 કિલોમીટરની મફત મુસાફરી પૂરી પાડવા માટે હરિયાણામાં એક પહેલ પણ અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી. દેશના સૌથી મોટા ટ્રાન્સજેન્ડર વેલફેર બોર્ડની સ્થાપના હરિયાણામાં કરવામાં આવી હતી. સંપૂર્ણ સાક્ષર પંચાયતો ધરાવવાની પ્રથા પણ હરિયાણામાં શરૂ કરવામાં આવી હતી. હરિયાણામાં ઓનલાઈન બદલી નીતિ બનાવવામાં આવી હતી, અને આપણી સરકારે રાજ્યમાંથી ટ્રાન્સફર ઇન્ડસ્ટ્રીનો સંપૂર્ણપણે સફાયો કરી દીધો. સમગ્ર દેશમાં હરિયાણા એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જ્યાં હવે ગામડાઓમાં કોઈ 'લાલ ડોરા' નથી. હરિયાણા એનિમિયા-મુક્ત રાજ્ય બન્યું છે, દેશની પ્રથમ આયુષ શાળા અહીં સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી, તે 'પરિવાર પહેચાન પત્ર' ઇશ્યૂ કરનાર પ્રથમ રાજ્ય બન્યું, અને તે ભાવાંતર યોજના દ્વારા બાગાયતી પાકોના ખેડૂતો સાથે ઊભા રહેનાર પણ પ્રથમ રાજ્ય છે. હરિયાણા મનરેગા (MGNREGA) હેઠળ સૌથી વધુ વેતન પણ ચૂકવે છે. છેલ્લા 60 વર્ષોમાં, હરિયાણાએ નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. રાજ્ય નશા મુક્ત હરિયાણા માટે પણ સજ્જ બન્યું છે, અને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ હરિયાણાને પ્રાથમિકતા આપી છે.

SM/JD