Kynhun Myntri
azadi ka amrit mahotsav

Mynjur ka kynhunmyntrisorkaria ka ‘Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research (VISTAR)’, ka skhimjong ka sorkarpdengna ka bynta ka snem 2026-27 haduh ka snem 2030-31

Ha ka: 04 NOV 2026 3:31PM by PIB Shillong

Ka kynhunmyntrijong ka sorkarpdeng, ba la pyniaid da u myntrirangbahduh ka ri, u Narendra Modi, hynne ka sngi ka la mynjuria ka skhim‘Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research (VISTAR)’ na ka bynta ka snemtreikam 2026-27 haduh ka snemtreikam 2030-31 ha ka jinglutkabakot 4,371.10 klurtyngka.

Da kabakyrshania ka thong jong ka Viksit Bharat 2047, ka skhim VISTAR ka deikaba la pynwandurna ka byntaka jingiaidbeitiaidryntih, ka jingkloi bad ka jinglongbalakhrehna ka bynta ban pynbiangia ki jingkheinjingdiahhadienhabudna ka bynta ban lah ban pyndepia ka kam ha ka porkababiang, ki jinthohkibabiang wat iaieiieiibarit eh ruh, ka jinglah ban iatreilang bad ki jingtipba la pynkhrehna ka bynta ka AI.

Ka skhim VISTARkanailadia ka jingkyllana ka bynta ka jingsamia ki marpohkhyndewkaba long katkum ka jingdonkambakyrkiehia ki mat treikam, ban kyntiewia ka rukomtreikambarohkawei ha ka jingpynlongia ka jingwadbniahkaba heh, ka jingwadbniah ha ka rukomtreikam, ka jingkylla ha ka digital, bad ka ki jingtiphalor ka jingsynsharia ka ri. Ka skhim VISTAR kankynthupiabaroh ki jaitkambaiadei bad ki jingthohjingtar bad ki jintip ha ka rukompyniaidjong ka MoSPI bad kan don ia ka byntabakongsanna ka bynta ban kyntiewiarukombuhjingheinjong ka ri. Ki laitylli ki byntajong ka skhim VISTAR ki long kineharum:

  1. Bynta1 : Ka Comprehensive Statistical Operations and Strengthening of Ecosystem
  2. Bynta2 : Ka Support for Statistical Strengthening (SSS)
  3. Bynta3 : Ka Economic Census (EC)

Hapoh ka byntajongka  Comprehensive Statistical Operations and Strengthening of Ecosystem, kaMoSPIka tyrwa ban pynlong 59 tylli ki jingbisharbniah ha ka porjong ka FC kaba 16, habaianujor bad ki 43 tylli ki jingbisharbniahkibakhamdonkamiakiba la dep ban pynlongkhamhashwa, kibalah ban pyndapia ki jingdunakibakhamkongsan ha ki babuntylli ki tnattreikam, kumta, kaniarap ban pynbhaia ka jingshim rai bad kankhampynkloiia ka jingwanrahia ki mat treikamki biang. Nalor kane, da kabateihalor ki jingkyllaba dang shenjong ka digital ha ka jingstadteknoloji kala pynlahia ka jinglumjingkhein  bad ka jingpynphriangia ki jingtipkabapynshongnongrim ha ki nongpyndonkam, ka MoSPIkanpynleitjingmut ha ka jingpyndonkamia ka digital ha ka ban buhjingkheiniabaroh ki jingtip bad pynrungia  ka jingstadArtificial Intelligence bad ka Machine Learning ha ki jingtreikamkiba man ka sngi, khamtam eh na ka bynta ka jingbuhjingkhein, ka jingpynshisha bad ki jingbataibabniah.

Ka MoSPI ka dang pynkhreh ban pyllaitia ki rukombuhjingkheinbathymmai, bakynthupia ka Headline Index of Services Production, ka Index of Unincorporated Sector Enterprises. Ka  MoSPIkantei ha ka nongrimjong ka jingbuhryntihia ki jingkheinkum ka jingpynsuk ban sngewthuhia ki jingbuhjingkhein, ki jingkheinkibalah ban pule da ki kor ki bor,kibalahban iatreilang, ban iasamia ki kyndontreikam, bad ka jinglongkyrpang da ka jingpynwandur bad kiweikiwei. Ban pynduhia ki tnattreikamkibatreikammarwei bad ban kyntiewia ka prokram, ban pyndunaia ka jingpynbud, bad ban plie  lad plie lyntina ka bynta ka jingshim rai ba la lam khmat da ka AI ha baroh ki kyrdantreikamjong ka sorkar. Da kabapyndonkam da kiwei pat ki lad ki lynti- kum ka mobile phone, ka scanner, bad ka e-commerce –ka MoPSIkan don ia ka thong na ka bynta ban wanrah da kiwei pat ki rukomkhmihbniahkibakhambha ban iakibangijupyndonkam, kankhampyndunaia ka jingkitbakhiajong ki nongbisharbniah, kanpyndapia ki jingdunajong ki jingbuhjingkhein, bad pynkhlainshuhshuhia ka jingwanrahia ki mat treikamkiba long katkum ka jingpynshisha. Shuh shuh, ka MoSPIkanpynthiknaia ka jinglah ban pynkhlainia ka rukomtreikam bad pynbhaia ki lad ki lyntina ka bynta ki samla bad ki nongwadbniahlyngba ka skhim Internship na ka bynta ki khynnah pule bad ki jingtyrwajong ki jingwadbniahna ki jaka pule bad ki jakawadbniah.

Hapoh ka jingkyrshanjong ka Statistical Strengthening (SSS) ,yn ai jingiarappisa sha ki sorkarjylla bad ki Union territory lyngba ka jingpynwandurthymmai, ka rukomtreikamkabapyniasoh (SSS 2.0). Ka jingthmu ka long ban pynleitjingmut ha ka ban teiia ka jinglah ha ka kyrdanjong ki jylla ha ka ban pynmihia ki jingkheinkibabiangbha, kibabniah ha ki distrik bad kiweikiwei pat ki kyrdantreikamkibarit, ban wanrahia ka rukombuhjingkheintynrai, bad ban pynrungia ki jingpyndonkamia ki jingbuhjingkhein ha ka jingpynwanduria ki mat treikam. Ka MoSPIkan ai ka jingkyrshan ban pynhehia ka jingpynmihia ki jingbuhjingkhein ha ki kyrdanjong ka distrik bad ki jingbuhjingkheinjong ki nongbahkiba la palat million ha ki jingkhmihbniahjong ka ri( nuksa., ka PLFS, Ka HCES, ka ASUSE) kumjuhruh ha ka jinglumlangia ka GDP ha ki kyrdanjong ka jylla/distrik bad ia ka IIP ha ki kyrdanjong ka jylla.

Hapohjong ka Economic Census (EC), kaMoSPIkansa shim ia ka jinglumjingkheinjong ka 8th Economic Census (EC) ryngkat ka jingiatreilang bad ki jylla bad ki union territori ka ban ai ia ki jingkheinbabniah bad ia ki jingtipbabniahjongbaroh ki jingtrei ki bymiadei bad ka rep ka riang bad ia ka jingthungia ki nongtrei, kata, haduh ki kyrdanjong ka Gram Panchayat bad Ward, da kaba ai jingkheinia ki tnattreikam ki bym pat ithuh da ka sorkar bad kan long ruhkum ka nongrimna ka bynta ban wanrahia ka National Statistical Business Register (SBR) na ka bynta ban pyntyllunia ka jingkhmihbniahia ki jakatreikamba la buhthong. Ka jingbuhjingkheinia ka ioh ka kotkan long kabadonkamhaduhkattakattana ka bynta ki nongpynwandur bad ki nongthawia ki mat treikam ha ki kyrdanjong ka ri bad hapohjong ka ri, ki ban ialamlyntina ka bynta ka jingbuhjingkheinjong ka jingnohsynniangjong ki tnattreikam ki bym pat ithuh da ka sorkar sha ka ioh ka kotjong ka ri ne ka Gross Domestic Product (GDP).

*****


(Release ID: 2332712) visitor counter : 10