EPFOની 74 વર્ષની યાત્રા ટ્રસ્ટ, સેવા અને કામદારો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા પર બનેલી છે: ડૉ. મનસુખ માંડવિયા

કર્મચારી પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઇઝેશન (EPFO) એ આજે ડૉ. અંબેડકર ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર, નવી દિલ્હી ખાતે તેનો 74મો સ્થાપના દિવસ ઉજવ્યો, જે એક વૈધાનિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ સંસ્થામાંથી ભારતની અગ્રણી સામાજિક સુરક્ષા સંસ્થાઓમાંની એક બનવા સુધીની તેની યાત્રાને ચિહ્નિત કરે છે, જેમાં ટેકનોલોજી-સક્ષમ સેવા વિતરણ, શાસનમાં કરુણા અને લાખો કામદારો તથા પેન્શનરોના કલ્યાણ પ્રત્યે નવીનીકૃત બદ્ધતા સાથે આ ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.

આ ઉજવણીની અધ્યક્ષતા કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર તથા યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી અને સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ (EPF) ના અધ્યક્ષ ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ કરી હતી. શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયના સચિવ શ્રી ચંદ્ર ભૂષણ કુમાર અને સેન્ટ્રલ પ્રોવિડન્ટ ફંડ કમિશનર શ્રી રમેશ કૃષ્ણમૂર્તિ, સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝના સભ્યો, કામદારો, એમ્પ્લોયરો અને અન્ય હિતધારકોએ પણ આ પ્રસંગે હાજરી આપી હતી.

સભાને સંબોધતા કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર તથા યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ હાઇલાઇટ કર્યું કે તેની 74 વર્ષની યાત્રા દરમિયાન, ઇપીએફઓ દેશના કાર્યબળ માટે એક વિશ્વસનીય સંસ્થા તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે સંસ્થામાં મૂકવામાં આવેલો વિશ્વાસ 8 કરોડથી વધુ સભ્યોના યોગદાન દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા ₹32 લાખ કરોડના કોર્પસમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે, જે ઇપીએફઓ કાર્યબળના સમર્પણ, સખત પરિશ્રમ અને પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા શક્ય બન્યું છે.

સામાજિક સુરક્ષા માનવ સંવેદનશીલતા દ્વારા સંચાલિત હોવી જોઈએ તેના પર ભાર મૂકતા ડૉ. માંડવિયાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કામદારોની દરેક ચિંતા અને ફરિયાદનો ઉકેલ કરુણા અને સહાનુભૂતિ સાથે લાવવો જોઈએ, દરેક કામદારને રાષ્ટ્ર-નિર્માતા તરીકે તેઓ જે સન્માન અને ગરિમાના હકદાર છે તે દ્રષ્ટિએ જોવા જોઈએ. CITES 2.01 જેવા તકનીકી પરિવર્તનો પાછળના અથાક પ્રયાસોની પ્રશંસા કરતા, તેમણે દરેક અધિકારીને અંતિમ માઇલ સુધી કામદારના કલ્યાણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે અધિકારીઓને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલા ‘પંચ પ્રાણ’ માંથી પ્રેરણા લેવા વિનંતી કરી હતી. "સેવા એ જ આપણો સંસ્કાર છે," ડૉ. માંડવિયાએ રેખાંકિત કર્યું, અને વિકસિત ભારતના લક્ષ્યને પૂર્ણ કરવા તરફ યોગદાન આપવા માટે સૌને પ્રોત્સાહિત કર્યા.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ અધિકારીઓને ઇપીએફઓના 75મા વર્ષ તરફ આગળ વધતી વખતે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કામદાર-કેન્દ્રી નવીનતાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા, બદલાતા સમય સાથે અનુકૂલન સાધવા, સ્થિતિસ્થાપકતા કેળવવા અને પ્રક્રિયાઓને વિકસાવવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે દિવાળીની શુભેચ્છાઓ પણ પાઠવી હતી અને તમામ ઇપીએફઓ અધિકારીઓ, સભ્યો અને લાભાર્થીઓના જીવનમાં સફળતા અને સમૃદ્ધિના પ્રકાશની કામના કરી હતી.

શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયના સચિવ ડૉ. ચંદ્ર ભૂષણ કુમારે જણાવ્યું હતું કે ઇપીએફઓએ રાષ્ટ્રની સાત દાયકાથી વધુની સેવામાં ભારત સામાજિક સુરક્ષા માળખાનો પાયો નાખ્યો છે અને તેને મજબૂત બનાવ્યો છે, જે આવનારી પેઢીઓ માટે અનુકરણ કરવા યોગ્ય મોડેલ બનાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સામાજિક સુરક્ષા અને શ્રમ સુધારાઓ માત્ર સંગઠિત ક્ષેત્ર સુધી જ નહીં, પરંતુ અંતિમ માઇલ સુધીના અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારો સુધી પહોંચવા જોઈએ, તેમણે નોંધ્યું કે ઇપીએફઓ સંસ્થાકીય પ્રક્રિયાઓ દ્વારા આ કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરવું તેનું ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. આ દિવસ આપણે કેટલા આગળ આવ્યા છીએ અને આપણે કેટલા આગળ જવાનું છે તે અંગે વિચાર કરવાનો અવસર પૂરો પાડે છે તેવું અવલોકન કરતા, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સુધારો એ એક સતત પ્રક્રિયા છે અને સામાન્ય માણસની સમસ્યાઓને અસરકારક રીતે ઉકેલવા માટે વર્તમાન ડિજિટલ યુગમાં સતત વિકાસની જરૂર છે. તેમણે આ સુધારાઓ સાથે સંકળાયેલા અધિકારીઓને તેમની માનસિકતા અને દ્રષ્ટિકોણને અનુકૂળ બનાવવા આહ્વાન કર્યું હતું, કારણ કે વિકસિત ભારત @2047 નું લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા માટે સામૂહિક પ્રયાસો ચાલુ હોવાથી લાભાર્થીઓ માટે સુલભતા અને ઇઝ ઓફ લિવિંગને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.

તેમના સંબોધનમાં, સેન્ટ્રલ પ્રોવિડન્ટ ફંડ કમિશનરે 1952 ની સ્થાપનાત્મક પ્રતિબદ્ધતાથી લઈને આશરે 8 કરોડ યોગદાન આપતા સભ્યો અને 85 લાખ પેન્શનરોને સેવા આપતી રાષ્ટ્રીય સામાજિક સુરક્ષા સંસ્થા તરીકેની તેની વર્તમાન ભૂમિકા સુધીની ઇપીએફઓની 74 વર્ષની યાત્રા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જ્યારે લગભગ ₹32 લાખ કરોડના નિવૃત્તિ કોર્પસનું રક્ષણ કર્યું હતું. તેમણે દેશભરના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના યોગદાનને સ્વીકાર્યું હતું, જેના પ્રયાસોએ સેવા વિતરણને જાળવી રાખ્યું છે જ્યારે સંસ્થામાં નોંધપાત્ર તકનીકી અને વહીવટી પરિવર્તન આવ્યું છે. ઇપીએફઓને વધુ સુલભ, વિશ્વસનીય અને માનવીય બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા, તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે સંસ્થાકીય વિશ્વાસ દરેક પતાવેલા દાવા, ચૂકવેલા દરેક પેન્શન અને મુશ્કેલ સમયમાં મદદ કરેલા દરેક પરિવાર દ્વારા બને છે. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે ઇપીએફઓની સફળતાનું આખરી માપદંડ તેના સભ્યો અને પેન્શનરો દ્વારા અનુભવાતો આત્મવિશ્વાસ અને સુરક્ષા હોવો જોઈએ.

CITES 2.01 દ્વારા ઇપીએફઓના તકનીકી પરિવર્તનની અસર પણ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી. ઓક્ટોબર 2026 માં દાવાની પટાવટના સરેરાશ સમયમાં ઘટાડો થઈને 2.57 દિવસ થવાની સાથે દાવાની પટાવટમાં નોંધપાત્ર સુધારો હાઇલાઇટ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સુધારો સભ્યો માટે પ્રોવિડન્ટ ફંડ બચત સુધીની પહોંચને વધુ ઝડપી અને વધુ અનુકૂળ બનાવવા માટે સંસ્થાના સતત પ્રયાસોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ઈપીએફ સભ્યો અને એમ્પ્લોયરો માટે મુખ્ય પહેલો અને તેમના લાભો

1. વોટ્સએપ દ્વારા ઇપીએફઓ સેવાઓ ઈપીએફ સભ્યો PMVBRY-સંબંધિત જરૂરિયાતો પૂર્ણ કરવામાં વ્યક્તિગત માર્ગદર્શન અને સહાય મેળવવા ઉપરાંત, ઇપીએફઓના ચકાસાયેલ વોટ્સએપ સર્વિસ દ્વારા તેમની પીએફ સિલક, તાજેતરના પાંચ વ્યવહારો અને પાસબુક માહિતી મેળવી શકશે. આનાથી પરિચિત મોબાઇલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા રૂટીન સેવાઓ સુલભ બનશે અને ઇપીએફઓ ઓફિસોની મુલાકાત લેવાની જરૂરિયાત ઘટશે.
2. પાત્ર નિષ્ક્રિય ઈપીએફ ખાતાઓની ઓટોમેટિક સેટલમેન્ટનો પ્રારંભ ₹1,000 સુધીની સિલક ધરાવતા આધાર-ચકાસાયેલ નિષ્ક્રિય ઈપીએફ ખાતા ધરાવતા સભ્યોએ વ્યક્તિગત દાવા ફાઇલ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. ઇપીએફઓ નિર્ધારિત ઓળખ અને બેંક-ખાતાની ચકાસણી પછી આપમેળે સેટલમેન્ટ શરૂ કરશે, જેનાથી હકદાર લાભાર્થીઓને પાત્ર બાકી લેણાના ટ્રાન્સફરની સુવિધા મળશે. ₹5 કરોડની રકમ ધરાવતા આશરે એક લાખ ખાતાઓને લાભ થવાની ધારણા છે.

પ્રકાશનો બહાર પાડવામાં આવ્યા અને ઉત્કૃષ્ટતાની કદર કરાઈ આ પ્રસંગે સાત પ્રકાશનો બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા, જે જ્ઞાન સર્જન, સંસ્થાકીય શિક્ષણ, કાનૂની જાગૃતિ અને કરુણાસભર શાસન પ્રત્યે ઇપીએફઓની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે:

1. ઇપીએફઓ સ્ટેટ પ્રોફાઇલ 2026: ઇપીએફઓની ભૌગોલિક હાજરી, રાજ્યવાર કવરેજ, સભ્યપદ, સ્થાપનો, દાવાઓ અને પેન્શનર આંકડા રજૂ કરે છે.
2. કમ્પેન્ડિયમ ઓફ જજમેન્ટ્સ 2026: માહિતગાર અને સુસંગત નિર્ણયો લેવાની સુવિધા માટે સામાજિક સુરક્ષા કાયદા પરના મહત્વપૂર્ણ ન્યાયિક નિર્ણયો સંકલિત કરે છે.
3. કેન્દ્ર નિધિ – હિન્દી મેગેઝિન 2026–27: ઇપીએફઓ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના સાહિત્યિક અને સર્જનાત્મક યોગદાનને દર્શાવે છે અને હિન્દીને પ્રોત્સાહન આપે છે.
4. બિયોન્ડ ધ ડેસ્ક, બિયોન્ડ ધ ઓર્ડિનરી: તેમની વ્યાવસાયિક જવાબદારીઓથી પર ઇપીએફઓ કર્મચારીઓની વિવિધ પ્રતિભાઓ અને સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરે છે.
5. રિઇમેજિનિંગ ગવર્નન્સ: ડિસ્કોર્સ ફોર એક્સેલન્સ (RGDE): નૈતિક નેતૃત્વ, કરુણાસભર શાસન અને સંસ્થાકીય પરિવર્તન પર PDUNASS દ્વારા શરૂ કરાયેલ સંવાદ શ્રેણીમાંથી આંતરદ્રષ્ટિ દસ્તાવેજીકૃત કરે છે.
6. શાસન વિધિ મેં કરુણા: 62 રીજનલ ઓફિસોમાંથી 83 વાસ્તવિક જીવનના કેસ સ્ટડીઝ રજૂ કરે છે, જે સભ્યોની ફરિયાદોના નિવારણમાં સહાનુભૂતિ અને નવીન અભિગમો દર્શાવે છે.
7. ધ ઇન્ડિયન જર્નલ ઓફ સોશિયલ સિક્યુરિટી – વોલ્યુમ 1, 2026: સામાજિક સુરક્ષા, શ્રમ બજારો, ડિજિટલ પરિવર્તન અને પેન્શન વહીવટમાં સમકાલીન મુદ્દાઓ પર ઇપીએફઓ અધિકારીઓ દ્વારા સંશોધન યોગદાન આપે છે.

રીજનલ ઓફિસો, ઝોનલ ઓફિસો, વ્યક્તિગત અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલા ઉત્કૃષ્ટ યોગદાનની કદરરૂપે ભવિષ્ય નિધિ એવોર્ડ્સ 2026 એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. આ પુરસ્કારોમાં પ્રાદેશિક અને જિલ્લા કક્ષાની કામગીરીમાં ઉત્કૃષ્ટતા, ફરિયાદ વ્યવસ્થાપન, પેન્શન સેવાઓ, ડેથ ક્લેમ સેટલમેન્ટ અને પ્રયાસ (PRAYAAS), PMVBRY અમલીકરણ, તકનીકી નવીનતા, તાલીમ, પ્રચાર, સ્વચ્છતા, મુક્તિ પ્રાપ્ત સ્થાપનો અને રમતગમતનો સમાવેશ થાય છે. આ પુરસ્કારોએ સેવા વિતરણ અને સંસ્થાકીય ઉત્કૃષ્ટતાને મજબૂત કરવામાં ઇપીએફઓ કાર્યબળના સમર્પણ, નવીનતા અને પ્રતિબદ્ધતાની કદર કરી હતી.

74મા સ્થાપના દિવસે નેતૃત્વના સંબોધનોમાંથી ઉદ્ભવતા એક સમાન વિઝનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો: કે ઇપીએફઓનું પરિવર્તન આખરે દરેક કામદાર અને પેન્શનર માટે વધુ સુરક્ષા, ગરિમા અને આત્મવિશ્વાસમાં પરિણમવું જોઈએ. જેમ જેમ સંસ્થા આગળ વધે છે, તેમ તેમ તેનો પ્રયાસ માનવ સંવેદનશીલતા સાથે તકનીકી પ્રગતિ, વિશ્વસનીય સેવા સાથે વ્યાપક સામાજિક સુરક્ષા કવરેજ અને શાસનમાં કરુણા સાથે સંસ્થાકીય કાર્યક્ષમતાને સાંકળવાનો રહેશે.

ઇપીએફઓની યાત્રા એ માત્ર સંસ્થાકીય વિકાસની વાર્તા નથી; તે કામદારના વર્ષોના શ્રમનું પરિણામ કામદાર અને તેના પરિવાર માટે સુરક્ષા, ગરિમા અને મનની શાંતિમાં પરિણમે તે સુનિશ્ચિત કરવાની એક સતત પ્રતિબદ્ધતા છે.

SM/NP/JD