ডি আৰ ডি অ’ৰ নেতৃত্বত ‘ছেমিকণ্ডাক্টৰছ আৰু নেক্সট জেনেৰেশ্যন চিপছ’ শীৰ্ষক বিষয় ভিত্তিক অধিৱেশন; ই এছ টি আই চি ২০২৬-ত প্ৰদৰ্শিত উন্নত প্ৰযুক্তি

প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংস্থা (ডি আৰ ডি অ’)-এ নতুন দিল্লীৰ ভাৰত মণ্ডপমত ২৭ অক্টোবৰৰ পৰা অনুষ্ঠিত শেহতীয়া বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু উদ্ভাৱন সন্মিলন (ই এছ টি আই চি) ২০২৬-ত অংশগ্ৰহণ কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে উদ্বোধন কৰা 'সৃষ্টিশীল মন, বিজ্ঞানৰ অনুঘটক, সমাজৰ সবলীকৰণ’ শীৰ্ষক বিষয়বস্তুৰ এই সন্মিলনখন ভাৰত চৰকাৰৰ প্ৰধান বৈজ্ঞানিক উপদেষ্টাৰ নিৰ্দেশনাত ১২টা মন্ত্ৰালয়/বিভাগে যুটীয়াভাৱে  আয়োজন কৰে। এই অনুষ্ঠানত অত্যাধুনিক গৱেষণা, গভীৰ প্ৰযুক্তিৰ সফলতা প্ৰদৰ্শিত হোৱাৰ লগতে বৈজ্ঞানিক নেতৃত্বৰ এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰি নবেল বঁটা বিজয়ী, বিশ্ব বিশেষজ্ঞ, নীতি নিৰ্ধাৰক আৰু উদীয়মান নেতাসকলৰ সৈতে চিন্তা উদ্রেককাৰী আলোচনা অনুষ্ঠিত হয়।

ডি আৰ ডি অ’ই অন্যতম মুখ্য আয়োজক হিচাপে 'ছেমিকণ্ডাক্টৰছ এণ্ড নেক্সট জেনেৰেশ্যন চিপছ" শীৰ্ষক বিষয়ভিত্তিক অধিৱেশনৰ নেতৃত্ব দিয়ে। বিশিষ্ট বিজ্ঞানী তথা  ইলেক্ট্ৰনিকছ এণ্ড কমিউনিকেচন চিষ্টেমছ (ই চি এছ)ৰ  সঞ্চালক প্ৰধান, ড° বি কে দাসৰ অধ্যক্ষতাত অনুষ্ঠিত এই অধিৱেশনত উদ্যোগ, শিক্ষা, থলুৱা চিপ-ডেভেলপমেণ্ট পৰিৱেশ তন্ত্ৰ আৰু প্ৰতিৰক্ষা ইলেক্ট্ৰনিকছৰ কৰ্ণধাৰসকলক একত্ৰিত কৰা হয়।

অধিৱেশনৰ অংশ হিচাপে বিশিষ্ট বিজ্ঞানী তথা (মাইক্ৰ’ইলেক্ট্ৰনিক ডিভাইচ, কম্পিউটেচনেল চিষ্টেম আৰু চাইবাৰ চিষ্টেম)ৰ সঞ্চালক প্ৰধান  ড° শিনা ৰাণীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে আয়োজিত পেনেল আলোচনাৰ    ড° বি কে দাসে আঁত ধৰে। আলোচনাকালত ছেমিকণ্ডাক্টৰ প্ৰযুক্তি, উদ্দেশ্য-নিৰ্মিত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (এ আই) চিষ্টেম-অন-চিপছ (এছ অ’চি), চিলিকন প্ৰান্তৰ বুদ্ধিমত্তা আৰু বিকশিত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ দৃশ্যপটৰ শেহতীয়া উন্নয়নৰ অন্বেষণ কৰা হয়। এই অধিৱেশনত উদ্যোগ আৰু ষ্টাৰ্ট-আপসমূহক উন্নত মানৰ সমাধান বিকশিত কৰিবলৈ, পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ চিপ ডিজাইন ত্বৰান্বিত কৰিবলৈ আৰু থলুৱা মূল প্ৰযুক্তি শক্তিশালী কৰিবলৈ সক্ষম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ডি আৰ ডি অ’ৰ বিকশিত ভূমিকাৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰা হয়।

ই এছ টি আই চি ২০২৬-ৰ ডি আৰ ডি অ’ জনসম্পৰ্কৰক্ষী বিপণীয়ে বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু উদ্ভাৱনৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ, সাফল্য, গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰু অৱদানসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰে। ইয়াত উন্নত যোগাযোগ প্ৰণালী, কোৱাণ্টাম প্ৰযুক্তিৰ প্ৰটোটাইপ, অত্যাধিক ঠাণ্ডা-বতৰৰ কাপোৰ, মহিলাৰ প্ৰবালা  সম্পূৰ্ণ-শৰীৰ সুৰক্ষা, নিষ্ক্রিয় আৰু চালিত এক্সোস্কেলেটন, বহনযোগ্য হাইব্ৰিড শক্তি ব্যৱস্থাপনা প্ৰণালী, উচ্চ-শক্তিৰ পাল্চ লেজাৰ ডায়ড আৰু স্ক্ৰেমজেট ইঞ্জিন প্ৰযুক্তিকে ধৰি ডি আৰ ডি অ’ পৰীক্ষাগাৰসমূহে বিকশিত কৰা থলুৱা প্ৰযুক্তিৰ এক বৈচিত্ৰ্যময় পৰিসৰ আছিল।

ডি আৰ ডি অ’-য়ে এই সন্মিলনত বিষয়বস্তুগত আৰু বিভাগীয় প্ৰদৰ্শনীতো অংশগ্ৰহণ কৰে। ‘ছেমিকণ্ডাক্টৰ আৰু নেক্সট জেনেৰেশ্যন চিপছ’ শীৰ্ষক বিষয়ভিত্তিক প্ৰদৰ্শনীত ডি আৰ ডি অ’-য়ে দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ছেমিকণ্ডাক্টৰ প্ৰযুক্তি ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ সাফল্যসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰেঃ দিল্লীৰ চালিড ষ্টেট ফিজিক্স লেবৰটৰী (এছ এছ পি এল)-ৰ দ্বাৰা বিকশিত মনোলিথিক মাইক্ৰ’ৱেভ ইন্টিগ্ৰেটেড চাৰ্কিট (এম এম আই চি) আৰু ইনফ্ৰেৰেড ফোকেল প্লেন এৰে (আই আৰ এফ পি এ)।

প্ৰদৰ্শনীত প্ৰদৰ্শিত মাল্টি-চিপ মডিউল (এম চি এম) ৰ সৈতে গেলিয়াম আৰ্ছেনাইড (জি এ এ) আৰু গেলিয়াম নাইট্ৰাইড (জি এ এন) আধাৰিত এম এম আই চি কেইবাটাও কৌশলগত অভিযানত নিয়োজিত কৰা হৈছে। এই প্ৰযুক্তিসমূহে উন্নত ৰাডাৰ প্ৰণালী আৰু ইলেক্ট্ৰনিক ৱাৰফেয়াৰ (ই ডব্লিউ) প্ৰয়োগৰ বাবে অত্যাৱশ্যকীয় নিৰ্মাণ খণ্ড হিচাপে কাম কৰে। আনহাতে, আই আৰ এফ পি এ-এ কৌশলগত মিছাইলৰ সংবেদনশীল উপাদান বা 'পৰ্য্যবেক্ষক' হিচাপে কাম কৰে, যিয়ে ইমেজিং ইনফ্ৰেৰেড (আই আই আৰ) সন্ধানকাৰীসকলৰ জৰিয়তে টাৰ্মিনেল পৰ্যায়ত লক্ষ্য চিনাক্তকৰণ আৰু ট্ৰেকিং  সম্ভৱ কৰি তোলে। এই প্ৰদৰ্শনীসমূহত শ্বৰ্ট-ৱেভ ইনফ্ৰেৰেড (এছ ডব্লিউ আই আৰ), মিড-ৱেভ ইনফ্ৰেৰেড (এম ডব্লিউ আই আৰ) আৰু লং-ৱেভ ইনফ্ৰেৰেড (এল ডব্লিউ আই আৰ) সহ ইনফ্ৰেৰেড প্ৰযুক্তিৰ এক বিস্তৃত পৰিসৰ সামৰি লোৱাৰ  জৰিয়তে উন্নত ছেমিকণ্ডাক্টৰ প্ৰযুক্তিত ডি আৰ ডি অ’ -ৰ ব্যাপক থলুৱা সামৰ্থ্য  প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।

অন্যান্য উল্লেখযোগ্য ডি আৰ ডি অ’-ৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহৰ ভিতৰত আছিল স্ক্ৰেমজেট ইঞ্জিন প্ৰযুক্তি আৰু নিউৰোমৰ্ফিক এক্সিলাৰেটৰ। ইয়াৰ জৰিয়তে জটিল আৰু শেহতীয়া প্ৰযুক্তিগত ক্ষেত্ৰৰ সফলতাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। এই প্ৰদৰ্শনীত উন্নত যোগাযোগ প্ৰণালী, কোৱাণ্টাম ৰেণ্ডম নম্বৰ জেনেৰেটৰ (কিউ আৰ এন জি), সুৰক্ষামূলক সঁজুলি, এক্সোস্কেলেটন, বহনযোগ্য হাইব্ৰিড শক্তি ব্যৱস্থাপনা প্ৰণালী, ফোটনিক ইন্টিগ্রেটেড চাৰ্কিট (পিআইচি) আৰু লেজাৰ প্ৰক্সিমিটি ছেন্সৰো আছিল।

ছেমিকণ্ডাক্টৰ প্ৰযুক্তি হৈছে ৰাষ্ট্ৰীয় সাৰ্বভৌমত্ব, অৰ্থনৈতিক শক্তি আৰু ডিজিটেল নিৰাপত্তাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সহায়ক। ই ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত বিকশিত ভাৰত আৰু থলুৱা প্ৰযুক্তিগত সামৰ্থ্য শক্তিশালী কৰি আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগীক আগুৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যোগাযোগ সঁজুলি আৰু উন্নত সংবেদন প্ৰণালীৰ পৰা অত্যাধুনিক প্ৰতিৰক্ষা প্লেটফৰ্মলৈকে, ছেমিকণ্ডাক্টৰ চিপসমূহে আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ প্ৰদৰ্শন, দক্ষতা আৰু নিৰ্ভৰযোগ্যতা নিৰ্ধাৰণ কৰে। চিপ নিৰ্মাণৰ বাহিৰেও, প্ৰযুক্তিগত আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ বাবে চিপ ডিজাইন, ফেব্রিকেচন, পৰীক্ষা, ঔদ্যোগিক পৰিসৰৰ উৎপাদন আৰু স্থিতিস্থাপক যোগান শৃংখলাত ব্যাপক ক্ষমতাৰ প্ৰয়োজন।

ভাৰতে ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত নিৰ্বাচিত পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ চিপ প্ৰযুক্তিৰ নেতৃত্বৰ সৈতে গোলকীয় প্ৰতিযোগিতামূলক, নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু প্ৰযুক্তিগতভাৱে আত্মনিৰ্ভৰশীল ছেমিকণ্ডাক্টৰ পাৱাৰহাউছ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিব বিচাৰে। এই দৃষ্টিভংগীয়ে এক জীৱন্ত আৰু বহনক্ষম ছেমিকণ্ডাক্টৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বিকাশ, উচ্চ মূল্যৰ নিযুক্তিৰ সুযোগ সৃষ্টি আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক সামাজিক লাভালাভ প্ৰদানক সামৰি লৈছে।

বছৰ বছৰ ধৰি, ভাৰতৰ কৌশলগত প্ৰতিৰক্ষা পৰীক্ষাগাৰ আৰু এছ এছ পি এল, গেলিয়াম আৰ্ছেনাইড সক্ষম প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰ (জি এ ই টি ই চি), ছেমিকণ্ডাক্টৰ প্ৰযুক্তি আৰু প্ৰয়োগিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ (এছ টি এ আৰ চি) আৰু ছেমিকণ্ডাক্টৰ পৰীক্ষাগাৰ (এছ চি এল) ৰ দৰে বিশেষ ছেমিকণ্ডাক্টৰ ফাউণ্ডাৰীয়ে গেলিয়াম আৰ্ছেনাইড (জি এ এ), গেলিয়াম নাইট্ৰাইড (জি এ এন), মাইক্ৰ’ইলেক্ট্ৰ’মেকানিকেল চিষ্টেম (এম ই এম এছ) আৰু পৰিপক্ক চিলিকন প্ৰক্ৰিয়া প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ দক্ষতা বিকাশ কৰিছে।

****

SR/Savvy/DD