કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રી શ્રી સી. આર. પાટીલની અધ્યક્ષતામાં નવી દિલ્હી ખાતે ગંગા ફ્લડ કંટ્રોલ બોર્ડની 19મી બેઠક યોજાઈ

કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રી શ્રી સી. આર. પાટીલની અધ્યક્ષતામાં 27 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ ભારત મંડપમ્, નવી દિલ્હી ખાતે ગંગા ફ્લડ કંટ્રોલ બોર્ડ (GFCB) ની 19મી બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી શ્રી સુવેન્દુ અધિકારી; ભારત સરકારના કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી રામ નાથ ઠાકુર; નીતિ આયોગના સભ્ય પ્રો. કે. વી. રાજુ; બિહારના ઉપમુખ્યમંત્રી અને જળ સંસાધન મંત્રી શ્રી વિજય કુમાર ચૌધરી; ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના જલ શક્તિ મંત્રી શ્રી સ્વતંત્ર દેવ સિંહ; ગંગા બેસિન રાજ્યોના પ્રતિનિધિઓ; કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ; અને સંબંધિત એજન્સીઓના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ગંગા બેસિનમાં પૂર, ધોવાણ અને ડ્રેનેજની સમસ્યાઓને ઉકેલવા માટે સંકલિત આયોજન અને ઉપાયોના અમલીકરણને સુગમ બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી ભારત સરકાર દ્વારા 18 એપ્રિલ 1972 ના રોજ ગંગા ફ્લડ કંટ્રોલ બોર્ડની રચના કરવામાં આવી હતી. આ બોર્ડની અધ્યક્ષતા કેન્દ્રીય જલશક્તિ મંત્રી કરે છે અને તેમાં સંબંધિત કેન્દ્રીય મંત્રાલયોના પ્રતિનિધિઓ તથા ગંગા બેસિન રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ અથવા તેમના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ગંગા ફ્લડ કંટ્રોલ કમિશન (GFCC) ના અધ્યક્ષ તેના સભ્ય સચિવ તરીકે સેવા આપે છે. તે સમગ્ર ગંગા બેસિનમાં કેન્દ્ર-રાજ્ય સહયોગ અને સંકલિત પૂર નિયંત્રણ વ્યવસ્થાપનને મજબૂત કરવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય સંસ્થાકીય મંચ પૂરો પાડે છે. આ બેઠકે ચાલુ પહેલોની સમીક્ષા કરવાની, આંતરરાજ્ય સંકલન મજબૂત કરવાની અને અસરકારક પૂર નિયંત્રણ માટેના ઉભરતા અભિગમો પર વિચાર-વિમર્શ કરવાની તક પૂરી પાડી હતી.

બેઠક દરમિયાન, કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રીએ 'પુનઃ ભરણ મોબાઈલ એપ' લોંચ કરી હતી, જે નેશનલ વોટર મિશનના સહયોગથી ભાસ્કરાચાર્ય નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્પેસ એપ્લિકેશન્સ એન્ડ જીઓ-ઇન્ફોર્મેટિક્સ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે. આ એપ્લિકેશનનો ઉદ્દેશ્ય કૃત્રિમ ભૂગર્ભજળ રીચાર્જ હસ્તક્ષેપ માટે યોગ્ય સ્થાનોની વૈજ્ઞાનિક ઓળખને સુગમ બનાવવાનો છે.

બોર્ડે ગંગા ફ્લડ કંટ્રોલ કમિશનના સુધારેલા જનાદેશ અને પુનઃરચના પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો, જેમાં બેસિન-સ્તરીય પૂર નિયંત્રણ આયોજનને મજબૂત બનાવવું, પૂર નિયંત્રણ યોજનાઓનું મૂલ્યાંકન, નદીનો મોર્ફોલોજી અને કાંપ અભ્યાસ, અને ફ્લડ મેનેજમેન્ટ ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમનો વિકાસ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. આ સુધારેલી સંસ્થાકીય વ્યવસ્થાથી સંકલન, તકનીકી મૂલ્યાંકન અને સમયસર નિર્ણય લેવામાં સુધારો થવાની અપેક્ષા છે.

ચર્ચાઓમાં જોખમ-આધારિત બેસિન માસ્ટર પ્લાન તૈયાર કરવા, પુલો નીચે વોટરવેઝ અને વેન્ટવેઝની પર્યાપ્તતાનું મૂલ્યાંકન કરવા, ડિટેઇલ્ડ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ્સની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા, પૂર નિયંત્રણ પ્રોજેક્ટ્સનો સમયસર અમલ કરવા અને પૂર નિયંત્રણમાં આધુનિક ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

કેન્દ્રીય મંત્રાલયો, રાજ્ય સરકારો અને અન્ય હિતધારકો વચ્ચે સંકલન મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, ખાસ કરીને નદી મોર્ફોલોજી, ડ્રેનેજ અવરોધ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ અને પૂર સ્થિતિસ્થાપકતાને લગતા મુદ્દાઓને ઉકેલવામાં. આધુનિક સર્વેક્ષણ તકનીકો, યોગ્ય તકનીકી તપાસ, યોગ્ય વૈધાનિક મંજૂરીઓ અને પ્રોજેક્ટ અમલીકરણના અવરોધોના સમયસર નિવારણના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો.

આ બેઠકે પૂર નિયંત્રણ માટેના એકીકૃત, જોખમ-માહિતગાર અને ટેકનોલોજી-સક્ષમ અભિગમના મહત્વની પુનઃપુષ્ટિ કરી હતી, જેને અસરકારક કેન્દ્ર-રાજ્ય સહયોગ, સુધારેલા તકનીકી ધોરણો અને સમગ્ર ગંગા બેસિનમાં પૂર નિયંત્રણ પગલાંના સંકલિત અમલીકરણ દ્વારા સમર્થન મળ્યું છે.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com