ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ 'ಶಿಲ್ಪ ಸಮಾಗಮ ಮೇಳ 2026' ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮೇಳವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಶಕ್ತೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಗಮಗಳಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮಗಳ ಬೆಂಬಲಿತ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು, ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ತಯಾರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಮೇಳದ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ಉಪ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧಕ ಶ್ರೀ ರಜನೀಶ್ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾತನಾಡಿ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಯ-ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಆಯೋಜಿಸಲಾದ 13 ಮೇಳಗಳ ಮೂಲಕ 975 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮೈಸೂರು ಆವೃತ್ತಿಯು 2026-27 ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಶಿಲ್ಪ ಸಮಾಗಮ ಮೇಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 83 ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 37 ಮಹಿಳಾ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ 80 ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯು ತಿಳಿಸಿದರು. ವೀಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಡಿಸುವ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಪುದುಚೇರಿ, ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ 12 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಕೈಮಗ್ಗ ಸೀರೆಗಳು, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಧೂಪದ್ರವ್ಯಗಳು, ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬ್ಲಾಕ್-ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆಗಳು, ಚರ್ಮದ ಸರಕುಗಳು, ಮರದ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಸ್‌ಗಳು, ಟೆರಾಕೋಟಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕೃತಕ ಆಭರಣಗಳು, ರೋಸ್‌ವುಡ್ ವಾಲ್ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಡ್ ಮತ್ತು ಕಷನ್ ಕವರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಡಿಜಿಎಂ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಶಕ್ತೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಗಮಗಳಾದ NSFDC, NBCFDC ಮತ್ತು NSKFDC ಗಳ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಶಿಲ್ಪ ಸಮಾಗಮ ಮೇಳವು ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೆರವು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಶಕ್ತೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷ್ಯ-ಗುಂಪುಗಳ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯವು 'ಭಾರತ್ ತುಲಿಪ್' (BHARAT TULIP - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಉನ್ನತೀಕರಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ) ವನ್ನು ಸಹ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ದೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು 'ಭಾರತ್ ಟುಲಿಪ್' ಎಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ವಿಶಾಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅನ್ವಯವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಉಚಿತ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚಗಳು, ದಿನಭತ್ಯೆ, ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಯ ಊಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ನೆರವು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಮಳಿಗೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ-ಸಂಬಂಧಿತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸದೆ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶಿಲ್ಪ ಸಮಾಗಮ ಮೇಳಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವಿಭಾಗಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಶಕ್ತೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು.

ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಕೈಮಗ್ಗ ಸೀರೆಗಳು, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಧೂಪದ್ರವ್ಯಗಳು, ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬ್ಲಾಕ್-ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ವಸ್ತುಗಳು, ಚರ್ಮದ ಸರಕುಗಳು, ಮರದ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳು, ಪರ್ಸ್‌ಗಳು, ಟೆರಾಕೋಟಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕೃತಕ ಆಭರಣಗಳು, ರೋಸ್‌ವುಡ್ ವಾಲ್ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಡ್ ಮತ್ತು ಕಷನ್ ಕವರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಚಿವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ವೀಕ್ಷಕರ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಡಿಸುವ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೂ ಅವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಶಕ್ತೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಸುಧಾಂಶ್ ಪಂತ್ ಅವರೂ ಸಹ ಮೇಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಮಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು.

ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ರಾಜ್ಯ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.

ಇಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಂಚಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಶಕ್ತೀಕರಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಪಂತ್ ಹೇಳಿದರು.

ಶಿಲ್ಪ ಸಮಾಗಮ ಮೇಳವು ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

2026-27 ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸಚಿವಾಲಯವು ಗೌಹಾಟಿ, ನವದೆಹಲಿಯ ದೆಹಲಿ ಹಾತ್, ಜೋಧ್‌ಪುರ ಮತ್ತು ಲಖನೌಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಿಲ್ಪ ಸಮಾಗಮ ಮೇಳಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಗಮಗಳು 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 14 ರಿಂದ 27 ರವರೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ್ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 'ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಫೇರ್ (IITF) 2026' ಮತ್ತು 2027ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಫರೀದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 'ಸೂರಜ್‌ಕುಂಡ್ ಮೇಳ' ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿವೆ.

ಶಿಲ್ಪ ಸಮಾಗಮ ಮೇಳ ಮತ್ತು ಭಾರತ್ ಟುಲಿಪ್‌ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಶಕ್ತೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಲಕ್ಷ್ಯ-ಗುಂಪುಗಳ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.

*****