ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
azadi ka amrit mahotsav

STPI ટેક કોન્ક્લેવ દ્વારા આરોગ્યસંભાળ અને સહાયક ટેકનોલોજીમાં AI ની સંભાવના પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો 


આ કાર્યક્રમમાં સરકાર, શિક્ષણવિદો, આરોગ્યસંભાળ નિષ્ણાતો અને સ્ટાર્ટઅપ્સે આરોગ્ય, સમાવેશ અને સુખાકારીના ક્ષેત્રોમાં AI ના ઉપયોગ અંગે ચર્ચા કરવા માટે એકત્ર થયા હતા

પોસ્ટેડ ઓન: 18 OCT 2026 10:59AM by PIB Ahmedabad

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળની અગ્રણી S&T સંસ્થા, સૉફ્ટવેર ટેક્નોલોજી પાર્ક્સ ઑફ ઇન્ડિયા (STPI) અને સેન્ટર ફોર ઇનોવેશન, ઇન્ક્યુબેશન એન્ડ એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ (CIIE), IIT BHU દ્વારા IIT BHU, વારાણસી ખાતે “AI ફોર હેલ્થ એન્ડ અસિસ્ટિવ ટેક્નોલોજીસ” પર ટેક કોન્ક્લેવનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કેવી રીતે આરોગ્યસંભાળને આગળ વધારી શકે છે, સુગમતામાં સુધારો કરી શકે છે અને વ્યાવહારિક, સ્કેલેબલ ઉકેલો દ્વારા સમાવેશ અને નાગરિક કલ્યાણને ટેકો આપી શકે છે તે શોધવા માટે સરકારી પ્રતિનિધિઓ, શૈક્ષણિક નિષ્ણાતો, આરોગ્યસંભાળ વ્યાવસાયિકો અને સ્ટાર્ટઅપ્સને એક મંચ પર લાવવામાં આવ્યા હતા.

ઉદ્ઘાટન સત્રની શરૂઆત પરંપરાગત દીપ પ્રાગટ્ય સાથે થઈ હતી, ત્યારબાદ CIIE, IIT BHUના ફેકલ્ટી ઈન-ચાર્જ પ્રો. મનોજ કુમાર મેશ્રામ દ્વારા સ્વાગત પ્રવચન આપવામાં આવ્યું હતું. આ સત્રમાં ભારત સરકારના MeitY ના સચિવ શ્રી એસ. કૃષ્ણનનું કીનોટ એડ્રેસ (મુખ્ય પ્રવચન) રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ STPI ના ડાયરેક્ટર જનરલ શ્રી અરવિંદ કુમાર અને IIT BHU ના ડાયરેક્ટર પ્રો. અમિત પાત્રાના ખાસ સંબોધનો થયા હતા. ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના IT અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વિભાગના ઉત્તર પ્રદેશ સ્ટાર્ટઅપ મિશનના CEO શ્રી સુમિત મહાજન અને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સિસ, BHU ના ઓન્કોલોજી વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. મલ્લિકા તિવારી દ્વારા પણ ખાસ સંબોધનો આપવામાં આવ્યા હતા.

મુખ્ય પ્રવચન આપતાં ભારત સરકારના MeitYના સચિવ શ્રી એસ. કૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે, “આરોગ્યસંભાળને વધુ સુલભ બનાવવામાં, તબીબી નિર્ણય લેવાની ક્ષમતાને મજબૂત કરવામાં અને સેવાની ડિલિવરીમાં સુધારો કરવામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે, ખાસ કરીને એવા સમુદાયો માટે જ્યાં આરોગ્યસંભાળ સેવાઓની મર્યાદિત પહોંચ છે. તેમણે તમામ ક્ષેત્રોમાં AI શિક્ષણને સાંકળવાની અને વ્યાવહારિક ઉકેલો વિકસાવવા માટે ટેકનોલોજી, મેડિકલ સાયન્સ અને સંશોધનના સમન્વયનો ઉપયોગ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે રોગના સ્ક્રીનીંગ, મેડિકલ નિદાન, રિમોટ ICU મોનિટરિંગ અને AI-સહાયિત સર્જિકલ પ્લાનિંગ જેવા એપ્લિકેશનો દ્વારા આરોગ્યસંભાળની સુગમતા, પોષણક્ષમતા અને ગુણવત્તામાં સુધારો કરવામાં AI ની પરિવર્તનકારી ક્ષમતા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે સ્કેલેબલ હેલ્થકેર અને અસિસ્ટિવ ટેકનોલોજી ઉકેલો વિકસાવવા માટે IIT (BHU), STPI, ઉદ્યોગ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ વચ્ચે મજબૂત સહયોગને પ્રોત્સાહિત કર્યો હતો. તેમણે IndiaAI મિશન અને અન્ય MeitY પહેલો દ્વારા ઉપલબ્ધ સહયોગ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જ્યારે એક ટકાઉ ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે રોકાણકારો, વેન્ચર કેપિટલ નેટવર્ક્સ અને માર્કેટ તકો સાથે સ્ટાર્ટઅપ્સને જોડવામાં STPI ની ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો.

STPI ના ડાયરેક્ટર જનરલ શ્રી અરવિંદ કુમારે છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં ભારતના ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમના પરિવર્તન પર વિચાર વ્યક્ત કર્યો હતો. 1991 થી ભારતના IT/ITeS ઉદ્યોગના વિકાસને સરળ બનાવવામાં STPI ની મુખ્ય ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા, તેમણે સ્વદેશી નવીનતા અને સાહસિકતા દ્વારા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં આ સફળતાનું પુનરાવર્તન કરવાની તક પર ભાર મૂક્યો હતો. અગાઉ વિદ્યાર્થીઓ મુખ્યત્વે કેમ્પસ પ્લેસમેન્ટ સુરક્ષિત કરવાની આકાંક્ષા રાખતા હતા તે યાદ કરતા, તેમણે નોંધ્યું હતું કે આજનું સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ યુવાન સંશોધકોને નોકરી સર્જક બનવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. STPI ના ઉદ્યોગ જોડાણો અને 27 સેન્ટર્સ ઑફ એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ પર પ્રકાશ પાડતા, તેમણે ટ્રાન્સલેશનલ સંશોધન, બૌદ્ધિક સંપદાના સર્જન અને બજાર સુગમતાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે IIT (BHU) જેવી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, ઉદ્યોગ અને સરકાર વચ્ચે વધુ ગાઢ સહયોગ દ્વારા, સ્થાપિત ટેકનોલોજી હબ ઉપરાંત, ખાસ કરીને ઉભરતા પ્રદેશોમાં સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર વધુ ભાર મૂક્યો હતો.

IIT BHU ના ડાયરેક્ટર પ્રો. અમિત પાત્રાએ AI ફોર હેલ્થ એન્ડ અસિસ્ટિવ ટેક્નોલોજીસ પરના STPI ટેક કોન્ક્લેવને સંબોધતા, સેન્ટર ફોર ઇનોવેશન, ઇન્ક્યુબેશન એન્ડ એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ (CIIE)ની સ્થાપના દ્વારા તેની સ્ટાર્ટઅપ અને એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાના IIT (BHU) ના પ્રયાસો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી અને મહાકાંક્ષી સંશોધકોમાં સાહસિક વિચારસરણીને પોષવા માટે એક માળખાકીય સંસ્થાકીય માળખું બનાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, જેથી તેઓ નવીન વિચારોને સક્ષમ સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રૂપાંતરિત કરી શકે. તેમણે મહાકાંક્ષી સાહસિકોને ભંડોળના અનેક સ્ત્રોતો સાથે જોડવાની અને સ્ટાર્ટઅપ્સની એક ટકાઉ પાઇપલાઇન બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો, જે નવીનતા અને ટેકનોલોજી આધારિત સાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે IIT (BHU) ની પ્રતિબદ્ધતાની પુષ્ટિ કરે છે.

કોન્ક્લેવમાં બે પેનલ ચર્ચા પણ યોજાઈ હતી— “એમ્પાવરિંગ સિટીઝન્સ થ્રુ AI: હેલ્થ, ઇન્ક્લુઝન એન્ડ વેલ-બીઇંગ” અને “ફ્રોમ ઇનોવેશન ટુ ઇમ્પેક્ટ: ટ્રાન્સલેટિંગ AI રિસર્ચ ઇન્ટુ સ્કેલેબલ હેલ્થકેર એન્ડ અસિસ્ટિવ સોલ્યુશન્સ” જે સરકાર, એકેડેમિયા, હેલ્થકેર અને સ્ટાર્ટઅપ્સના નિષ્ણાતોને AI ની ક્ષમતા અને તેના વ્યાવહારિક, સ્કેલેબલ ઉકેલોમાં રૂપાંતરણ અંગે ચર્ચા કરવા માટે એકસાથે લાવ્યા હતા. શ્રી પ્રવીણ કુમાર દ્વિવેદી, એડિશનલ ડાયરેક્ટર અને OIC, STPI લખનૌ દ્વારા આભાર વિધિ કરવામાં આવી હતી.

પ્રથમ પેનલ ચર્ચા, “એમ્પાવરિંગ સિટીઝન્સ થ્રુ AI: હેલ્થ, ઇન્ક્લુઝન એન્ડ વેલ-બીઇંગ,” માં પ્રો. મનોજ કુમાર મેશ્રામ, કોઓર્ડિનેટર, CIIE-IIT BHU; ડૉ. સંજય કુમાર સિંહ, પ્રોફેસર, કોમ્પ્યુટર સાયન્સ અને એન્જિનિયરિંગ વિભાગ, IIT BHU; પ્રો. અવનીશ સિંહ પરમાર, પ્રોફેસર, ભૌતિકશાસ્ત્ર વિભાગ, IIT (BHU); ડૉ. શિરુ શર્મા, પ્રોફેસર, બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગ, IIT BHU; ડૉ. રૂચિ ચાૌલા, એસોસિએટ પ્રોફેસર, ફાર્માસ્યુટિકલ એન્જિનિયરિંગ અને ટેકનોલોજી વિભાગ, IIT BHU; શ્રી શહબાઝ અહમદ, સ્થાપક, આર્કિઝન AI પ્રાઇવેટ લિમિટેડ; અને શ્રી અમિત કુમાર વર્મા, એડિશનલ ડાયરેક્ટર, STPI સહભાગી રહ્યા હતા. ચર્ચા વધુ સુલભ અને સમાવેશી આરોગ્યસંભાળને ટેકો આપવા અને નાગરિક કલ્યાણમાં સુધારો કરવા માટે AI ની ક્ષમતા પર કેન્દ્રિત હતી. બહુલક્ષી ક્ષેત્રીય સહભાગિતાએ લોકોની જરૂરિયાતોને પ્રતિસાદ આપતા ઉકેલો શોધવા માટે ટેકનોલોજીકલ નિપુણતા, આરોગ્યસંભાળ સંબંધિત સંશોધન અને સાહસિક દ્રષ્ટિકોણને એકસાથે લાવવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

બીજી પેનલ ચર્ચા, “ફ્રોમ ઇનોવેશન ટુ ઇમ્પેક્ટ: ટ્રાન્સલેટિંગ AI રિસર્ચ ઇન્ટુ સ્કેલેબલ હેલ્થકેર એન્ડ અસિસ્ટિવ સોલ્યુશન્સ,” માં શ્રી રાજેશ્વર સિંહ જેનવાર, ડાયરેક્ટર, MeitY; ડૉ. આકાશ મિશ્રા, આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર, સેન્ટર ઑફ બાયોસ્ટેટિસ્ટિક્સ, IMS-BHU; ડૉ. દુરગેશ નારાયણ સિંહ, સાયન્ટિફિક ઓફિસર, BioNest BHU; કુમારી તૃપ્તિ વર્મા, સ્થાપક, લેમિનએઆઈ; અને શ્રી શ્યામ કુમાર, COO, SGPGIMS, લખનૌ ખાતે STPI મેડટેક સેન્ટર ઑફ એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ સહભાગી રહ્યા હતા. આ સત્ર સંશોધન અને નવીનતાથી લઈને આરોગ્યસંભાળ અને અસિસ્ટિવ ટેકનોલોજીમાં વ્યાવહારિક, સ્કેલેબલ ઉકેલો તરફની સફર પર કેન્દ્રિત હતું. સંસ્થાકીય, વૈજ્ઞાનિક અને સ્ટાર્ટઅપ દ્રષ્ટિકોણના મિશ્રણે આશાસ્પદ વિચારોને વાસ્તવિક દુનિયાના ઉપયોગ તરફ આગળ વધારવામાં મદદ કરવા માટે સહયોગના મૂલ્ય પર ભાર મૂક્યો હતો.
કોન્ક્લેવે સુલભ આરોગ્યસંભાળ, અસિસ્ટિવ ટેકનોલોજી અને સમાવેશી કલ્યાણ માટે AIનો ઉપયોગ કરવા સરકાર, એકેડેમિયા, આરોગ્ય સંસ્થાઓ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ વચ્ચે સહયોગના મહત્વને પુનર્જીવિત કર્યું હતું. સતત જોડાણ, સંશોધન રૂપાંતરણ અને સાહસિકતા સહયોગ દ્વારા, STPI અને CIIE, IIT BHU નું લક્ષ્ય એક એવી નવીનતા ઇકોસિસ્ટમમાં યોગદાન આપવાનું છે જે સામાજિક જરૂરિયાતો માટે વ્યાવહારિક, જવાબદાર અને સ્કેલેબલ ટેકનોલોજી ઉકેલો વિકસાવે છે.

STPI વિશે: 

સૉફ્ટવેર ટેક્નોલોજી પાર્ક્સ ઑફ ઇન્ડિયા (STPI) એ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળની એક અગ્રણી S&T સંસ્થા છે, જે IT/ITES ઉદ્યોગ, નવીનતા, સંશોધન અને વિકાસ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઉભરતા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રોમાં ઉત્પાદન અને બૌદ્ધિક સંપદાના સર્જનને પ્રોત્સાહન આપવામાં રોકાયેલી છે. જેમાં ઇન્ટરનેટ ઑફ થિંગ્સ, બ્લોકચેન, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, મશીન લર્નિંગ, કોમ્પ્યુટર વિઝન, રોબોટિક્સ, ઓગમેન્ટેડ અને વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી, એનિમેશન અને વિઝ્યુઅલ ઇફેક્ટ્સ, અને ડેટા સાયન્સ અને એનાલિટિક્સનો સમાવેશ થાય છે. STPI ગેમિંગ, ફિનટેક, એગ્રીટેક, મેડટેક, ઓટોનોમસ અને કનેક્ટેડ મોબિલિટી, ESDM, સાયબર સિક્યુરિટી, ઇન્ડસ્ટ્રી 4.0 અને ડ્રોન જેવા ક્ષેત્રોમાં નવીનતાને ટેકો આપે છે.

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(રીલીઝ આઈડી: 2324874) મુલાકાતી સંખ્યા : 15
આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , हिन्दी , Tamil