જામસાહેબ મેમોરિયલ યુથ એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામની બીજી આવૃત્તિ 7 થી 14 ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન યોજાઈ હતી. 19 સભ્યોના પોલિશ યુથ ડેલીગેશને ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને નવી દિલ્હીની મુલાકાત લીધી હતી. આ કાર્યક્રમમાં સહિયારું ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતા સ્થળોની મુલાકાતો, સાંસ્કૃતિક જોડાણો, ભારતનો વૈજ્ઞાનિક, આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક વિકાસ દર્શાવતી સંસ્થાઓની મુલાકાતો અને ભારતના વરિષ્ઠ નેતૃત્વ સાથેના સંવાદોનો સમાવેશ થતો હતો.

આ કાર્યક્રમની જાહેરાત પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ઓગસ્ટ 2024માં તેમની પોલેન્ડની રાજકીય મુલાકાત દરમિયાન કરવામાં આવી હતી અને તે ભારત-પોલેન્ડ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી માટેના પાંચ વર્ષીય એક્શન પ્લાન (2024–2028)નો એક ભાગ છે. તે પોલિશ યુવાનોના ભારતમાં વાર્ષિક આદાન-પ્રદાનની કલ્પના કરે છે, જે સહભાગીઓને દેશના ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ, સંસ્થાઓ અને સમકાલીન વિકાસને જાણવાની તકો પૂરી પાડે છે.

આ કાર્યક્રમની એક ખાસ વાત ગુજરાતના જામનગરમાં બાલછડી પોલિશ ચિલ્ડ્રન કેમ્પ મેમોરિયલની મુલાકાત હતી, જે મહારાજા જામસાહેબ દિગ્વિજયસિંહજી રણજીતસિંહજી જાડેજાના માનવતાવાદી યોગદાનની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન, મહારાજાએ યુદ્ધથી વિસ્થાપિત પોલિશ બાળકોને આશ્રય, શિક્ષણ અને તબીબી સંભાળ પૂરી પાડી હતી. તેમની કરુણાને કારણે, તેમને પોલેન્ડમાં હંમેશા "ડોબરી મહારાજા" તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે, જેનો અર્થ "ઉમદા મહારાજા" થાય છે. આ મુલાકાતથી પ્રતિનિધિમંડળને આપણા સહિયારા ઇતિહાસના આ નોંધપાત્ર પ્રકરણ અને આપણા બંને દેશો વચ્ચેના ઊંડા સંબંધો વિશે જાણવાની તક મળી.

ત્યારબાદ, પ્રતિનિધિમંડળે કોલ્હાપુર, મહારાષ્ટ્ર ખાતે વાલીવડે પોલિશ રિફ્યુજી કેમ્પ મેમોરિયલની મુલાકાત લીધી, જે બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન અને પછી હજારો પોલિશ શરણાર્થીઓને આપવામાં આવેલા આશ્રયની યાદ અપાવે છે.

બાલાચડી અને વાલીવડેની મુલાકાતોએ મુશ્કેલ સમયગાળા દરમિયાન પોલિશ લોકોને ભારતના માનવતાવાદી સમર્થનને રેખાંકિત કર્યું અને ભારત-પોલેન્ડ મિત્રતાના ઐતિહાસિક પાયાને મજબૂત બનાવ્યો.

નવી દિલ્હીમાં, યુનિયન મિનિસ્ટર ફોર યુથ અફેર્સ એન્ડ સ્પોર્ટ્સ, ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ રાત્રિભોજન પર સંવાદ માટે પોલિશ યુથ ડેલીગેશનનું આતિથ્ય કર્યું હતું. આ સત્રે મુલાકાતે આવેલા યુવાનોને મંત્રી સાથે સંવાદ કરવાની, દ્રષ્ટિકોણનું આદાન-પ્રદાન કરવાની અને યુવા વિકાસ તથા ભાગીદારી પ્રત્યેના ભારતના અભિગમ વિશે જાણવાની તક પૂરી પાડી હતી. આ સંવાદે પરસ્પર સમજણને પ્રોત્સાહન આપવામાં અને ભારત તથા પોલેન્ડ વચ્ચેના સંબંધોને મજબૂત બનાવવામાં લોકો વચ્ચેના આદાન-પ્રદાનના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

ડેલીગેટ્સે સાત દિવસના સમયગાળા દરમિયાન ભારતના સમૃદ્ધ ઇતિહાસ અને સાંસ્કૃતિક વારસાને જાણવાની તક મળવા બદલ આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. જામસાહેબ અને વાલીવડે કેમ્પ મેમોરિયલ્સ, ગાંધીનગરમાં દાંડી કુટીર અને મહાત્મા ગાંધીના જન્મસ્થળ પોરબંદરમાં કીર્તિ મંદિરની મુલાકાતો આ કાર્યક્રમના યાદગાર અનુભવોમાંથી એક હતી. ડેલીગેટ્સે તેમને આપવામાં આવેલા ઉષ્માભર્યા આતિથ્ય સત્કારની પ્રશંસા કરી અને આ મુલાકાતને એક સમૃદ્ધ અનુભવ ગણાવ્યો જેણે ભારત વિશેની તેમની સમજણને ઊંડી બનાવી છે અને દેશ સાથેના તેમના જોડાણને મજબૂત કર્યું છે.

પ્રતિનિધિમંડળને વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરની મુલાકાત લેવાની અને ભારત-પોલેન્ડ સંબંધો અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત કરવામાં યુવા આદાન-પ્રદાનની ભૂમિકા સંબંધિત બાબતો પર તેમની સાથે સંવાદ કરવાની તક પણ મળી હતી. 

બીજી આવૃત્તિનું સફળ સમાપન ભારત-પોલેન્ડ સંબંધોને આગળ ધપાવવામાં યુવા કૂટનીતિના મહત્વને મજબૂત કરે છે. યુવાનોને વહેંચાયેલા ઇતિહાસ અને સમકાલીન ભારત સાથે જોડીને, આ કાર્યક્રમ મહારાજા જામ સાહેબના વારસાને આગળ વધારે છે અને બંને દેશો વચ્ચેની કાયમી મિત્રતાને મજબૂત કરે છે.

SM/DK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com