নতুন দিল্লীত আজি বাণিজ্য বিভাগৰ দ্বাৰা আয়োজিত দ্বিতীয় ‘ভাৰত-ইএফটিএ প্ৰস্পেৰিটি চামিট ২০২৬’-ৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এক বিশেষ অনুষ্ঠানত বাণিজ্য সচিব শ্ৰী ৰাজেশ আগৰৱালে মুখ্য ভাষণ আগবঢ়ায়। ভাৰত-ইউৰোপীয় মুক্ত বাণিজ্য সংস্থা (ইএফটিএ), বাণিজ্য আৰু অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰিত্ব চুক্তি (টিইপিএ)-ৰ অধীনস্থ সুযোগসমূহৰ সদ্ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ৰপ্তানি প্ৰচাৰ পৰিষদ, উদ্যোগিক সংস্থা, ৰপ্তানিকাৰক আৰু ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ব্যৱসায়িক প্ৰতিনিধিসকলৰ সন্মুখত তেওঁ এই ভাষণ আগবঢ়ায়।

টিইপিএ ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ পৰা কাৰ্যকৰী হৈছিল। শ্ৰী আগৰৱালে উল্লেখ কৰে যে এই চুক্তিৰ এবছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ উপলক্ষে আৰু ভৱিষ্যতৰ কাৰ্যপন্থা নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ চাৰিওখন ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰ—আইচলেণ্ড, লিচটেনষ্টাইন, ন’ৰৱে আৰু ছুইজাৰলেণ্ডৰ নেতৃবৃন্দ বৰ্তমান নতুন দিল্লীত উপস্থিত হৈছে।

শ্ৰী আগৰৱালে কয় যে ভাৰত আৰু ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰসমূহে পৰস্পৰৰ বাবে নিজ নিজ বজাৰ মুকলি কৰি দিছে। ইএফটিএ-ৰ প্ৰতিশ্ৰুতিয়ে ইয়াৰ ৯২.২ শতাংশ শুল্ক হাৰক সামৰি লৈছে, যিয়ে ভাৰতৰ ৯৯.৬ শতাংশ ৰপ্তানিক সামৰি লয় আৰু ইয়াত অনা-কৃষি সামগ্ৰীসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। আনহাতে ভাৰতৰ প্ৰতিশ্ৰুতিয়ে ৮২.৭ শতাংশ শুল্ক হাৰ সামৰি লৈছে, যিয়ে ইএফটিএ-ৰ ৯৫.৩ শতাংশ ৰপ্তানিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।

বাণিজ্য সচিবে কয় যে এই চুক্তি কেৱল শুল্ক হ্ৰাসৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। ব্যৱসায়ীসকলৰ বাবে ইয়াৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো হৈছে পূৰ্বানুমানযোগ্যতা। অনাগত ভৱিষ্যততো শুল্কৰ হাৰ সুস্থিৰ হৈ থাকিব, যাৰ ফলত কোনো অনিশ্চয়তা নাথাকিব। সেয়েহে ব্যৱসায়ীসকলে আত্মবিশ্বাসেৰে বিনিয়োগ কৰিব পাৰিব, যোগান শৃংখল গঢ়ি তুলিব পাৰিব আৰু ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা কৰিব পাৰিব। তেওঁ ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহক ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ব্যৱসায়ীসকলৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু দুয়োপক্ষৰ অধিক নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ বাবে কেঁচামালৰ পৰা চূড়ান্ত সামগ্ৰীলৈকে যৌথভাৱে মূল্য শৃংখল নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।

শ্ৰী আগৰৱালে কয় যে ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰসমূহ হৈছে উচ্চ আয়ৰ বজাৰ, যিয়ে গুণগত মান বিচাৰে আৰু ইয়াক মূল্য দিয়ে। তেওঁ কয়, "যদি আপোনালোকে এই বজাৰত মানসম্পন্ন সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে, তেন্তে আপোনালোক আন যিকোনো বজাৰৰ বাবে সাজু।" এই বজাৰসমূহত অৰ্জন কৰা গুণগত মানে সকলো বজাৰতে সমাদৰ আৰু মূল্যায়ন লাভ কৰিব।

তেওঁ লগতে কয় যে এই উচ্চ ব্যৱহাৰকাৰী বজাৰসমূহত কৃষি খণ্ডৰ বাবেও ৰপ্তানিৰ এক বৃহৎ সুযোগ আছে, য’ত বহুতো সামগ্ৰীৰ শুল্ক শূন্যলৈ হ্ৰাস পাইছে। ৰপ্তানিকাৰকসকলে এই সামগ্ৰীসমূহ চিনাক্ত কৰি ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰসমূহলৈ দীৰ্ঘম্যাদী যোগান ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা উচিত।

বাণিজ্য সচিবে উল্লেখ কৰে যে ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰসমূহে মিলি বছৰি আধাট্ৰিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰতকৈও অধিক মূল্যৰ সামগ্ৰী আৰু সেৱা আমদানি কৰে, যিয়ে ভাৰতৰ ৰপ্তানিৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বজাৰ প্ৰদান কৰে।

শ্ৰী আগৰৱালে ৰপ্তানি প্ৰচাৰ পৰিষদ, উদ্যোগিক সংস্থা আৰু ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক দেশৰ প্ৰতিটো প্ৰান্তৰ ব্যৱসায়ীসকলৰ ওচৰলৈ এই চুক্তিৰ সুযোগসমূহ লৈ যাবলৈ আহ্বান জনায়, যাতে এখন মুক্ত বাণিজ্য চুক্তিয়ে কি কি সুবিধা প্ৰদান কৰে সেয়া সকলোৱে বুজি পায়। তেওঁ আগন্তুক পাঁচ বছৰৰ বাবে প্ৰতিখন অংশীদাৰ দেশক প্ৰতিখন বজাৰৰ বাবে একোখনকৈ কৰ্মপৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, য’ত প্ৰতিখন বজাৰত ভাৰতৰ বিকাশৰ পথ আৰু অনা-শুল্ক বিষয়ক বিষয়সমূহৰ সমাধানৰ দিশসমূহ স্পষ্টকৈ উল্লেখ থাকিব।

তেওঁ কয়, "উদ্দেশ্যটো কেৱল এয়া নহয় যে ইএফটিএ দেশসমূহৰ ব্যৱসায়ীসকলে ভাৰতক নিজৰ বজাৰৰ এক সম্প্ৰসাৰিত অংশ হিচাপে চাওক। লক্ষ্য এয়াও যে ভাৰতৰ ব্যৱসায়ীসকলেও ইএফটিএ দেশসমূহৰ বজাৰক নিজৰ বজাৰৰে এক সম্প্ৰসাৰিত অংশ হিচাপে গণ্য কৰা উচিত।"

বাণিজ্য সচিবে উল্লেখ কৰে যে টিইপিএক আন চুক্তিসমূহৰ পৰা পৃথক কৰা এটা মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ বিনিয়োগৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। চুক্তিখনৰ অনুচ্ছেদ ৭.১ অনুসৰি, "এই চুক্তি কাৰ্যকৰী হোৱাৰ ১০ বছৰৰ ভিতৰত ইএফটিএ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ বিনিয়োগকাৰীসকলৰ পৰা ভাৰতলৈ ৫০ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ প্ৰত্যক্ষ বিদেশী বিনিয়োগ আৰু পৰৱৰ্তী ৫ বছৰত অতিৰিক্ত ৫০ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হ’ব" আৰু "ভাৰতত ১৫ বছৰৰ ভিতৰত ১০ লাখ কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টিত সুবিধা কৰি দিয়াৰ লক্ষ্য ৰখা হ’ব।"

শ্ৰী আগৰৱালে কয় যে ভাৰত হৈছে বিভিন্ন খণ্ডত বিনিয়োগৰ সুযোগ থকা এক বিকাশশীল বজাৰ আৰু দুয়োপক্ষৰ মাজত গভীৰ ব্যৱসায়িক অংশীদাৰিত্বই এই বিনিয়োগক নিৰ্ধাৰিত লক্ষ্যতকৈও অধিক উচ্চতালৈ লৈ যাব পাৰে।

Abhishek Dayal/ Garima Singh/ Ishita Biswas/MM