नवी दिल्लीत संविधान सदनाच्या मध्यवर्ती सभागृहात आज राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आणि माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला, केंद्रीय संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह, केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्री जगत प्रकाश नड्डा, केंद्रीय संसदीय कार्यमंत्री किरेन रिजिजू, राज्यसभेतील विरोधी पक्षनेते मल्लिकार्जुन खरगे, लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, खासदार नितीन नबीन, खासदार, माजी खासदार  आणि इतर मान्यवरांनी आज त्यांच्या प्रतिमांना पुष्पांजली अर्पण करत, अभिवादन केले. लोकसभा सचिवालयाचे महासचिव, उत्पल कुमार सिंह आणि राज्यसभेचे महासचिव पी. सी. मोदी यांनीही दोन्ही नेत्यांना पुष्पांजली अर्पण करत अभिवादन केले.

यावेळी, ‘आपल्या नेत्यांचा परिचय’ या कार्यक्रमांतर्गत, संविधान सदनाच्या मध्यवर्ती सभागृहात देशाच्या विविध भागांतून आलेल्या विद्यार्थ्यांना संबोधित करताना लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी युवकांना महात्मा गांधी आणि माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जीवनातून, आदर्शांतून आणि सार्वजनिक सेवेच्या कार्यातून प्रेरणा घेण्याचे आवाहन केले. तसेच, आपल्या आयुष्यात, दृढनिश्चय, शिस्त आणि जबाबदारीची भावना  अशा गुणांचा अंगीकार करत विकसित भारताच्या उभारणीत योगदान देण्याचेही आवाहन त्यांनी केले.

कार्यक्रमासाठी आलेल्या युवकांचे स्वागत करत लोकसभा अध्यक्ष म्हणाले की,  ऐतिहासिक मध्यवर्ती सभागृहात त्यांची उपस्थिती ही भारताच्या लोकशाही आणि संवैधानिक वारशाशी स्वतःला जोडण्याची एक संधी आहे. महात्मा गांधी यांच्या जीवनातून सत्य, नैतिकता, अहिंसा आणि सत्याग्रहाच्या सामर्थ्याची प्रचिती येते, असेही बिर्ला यावेळी म्हणाले.  ज्या काळात जगातील बहुतांश भाग वसाहतवादी राजवटीखाली होता, त्या काळात सत्य आणि अहिंसेवर आधारित चळवळ स्वातंत्र्याच्या लढ्याला दिशा देऊ शकते, हे महात्मा गांधींनी दाखवून दिले. त्यांच्या याच विचारांनी आणि तत्त्वज्ञानाने नंतर जगभरातील स्वातंत्र्य आणि न्यायाच्या चळवळींना प्रेरणा दिली. महात्मा गांधींच्या शिकवणीचा उल्लेख करताना त्यांनी युवकांना त्यांचे जीवन आणि विचारांचा अभ्यास करण्याचे आवाहन केले. त्यांच्या जीवनाचा आणि तत्त्वज्ञानाचा जितका अधिक सखोल अभ्यास केला जाईल, तितकीच प्रतिकूल परिस्थिती आणि आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठीची  अंत:प्रेरणा, धैर्य आणि नवा दृष्टिकोन मिळू शकेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. साध्या साध्या साधनांच्या माध्यमातूनही लोकांच्या जीवनात आणि मनात दीर्घकालीन परिवर्तन घडवून आणता येते, हीच शिकवण आपल्याला महात्मा गांधींच्या आयुष्यातून मिळते, असे त्यांनी सांगितले. आत्मपरीक्षण, शिस्त, चिकाटी आणि ध्येयाप्रती दृढनिश्चय  ही त्यांच्या जीवनकार्याची अविभाज्य वैशिष्ट्ये होती आणि आजच्या युवकांसाठीही ती तितकीच प्रासंगिक आहेत, असे बिर्ला यावेळी म्हणाले. माजी पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांचा उल्लेख करताना बिर्ला यांनी त्यांचा साधेपणा, प्रामाणिकपणा, उच्च आदर्श, कर्तव्यभावना आणि निर्णय घेण्यातील ठामपणा अधोरेखित केला. त्यांनी शास्त्रीजींच्या `जय जवान, जय किसान` या  एका आव्हानात्मक काळात देशाला दिशा देणाऱ्या आणि राष्ट्रीय तसेच अन्न सुरक्षेचे महत्त्व अधोरेखित करणाऱ्या  प्रेरणादायी घोषणेची आठवण करून दिली. ते म्हणाले की, आजच्या युवकांकडे तंत्रज्ञान, ज्ञान आणि प्रचंड संसाधने उपलब्ध असली तरी केवळ या गोष्टींमुळे उद्दिष्टे साध्य होण्याची खात्री मिळत नाही. संयम, नैतिक आचरण, शिस्त, दृढनिश्चय आणि प्रयत्नांमधील सातत्य हे देखील तितकेच आवश्यक आहे. त्यांनी युवकांना आपल्या ध्येयावर ठाम राहण्याचे आणि निराशा, थकवा किंवा अपयशांमुळे आपला संकल्प कमकुवत होऊ न देण्याचे आवाहन केले. त्यांनी नमूद केले की, सामाजिक जबाबदारी ही युवकांच्या वाटचालीच्या केंद्रस्थानी असली पाहिजे आणि त्यांचे उद्दिष्ट केवळ वैयक्तिक यश मिळवणे हे नसून देशाच्या विकास आणि प्रगतीमध्ये योगदान देणे हे देखील असले पाहिजे. त्यांनी आपल्या ज्ञानाचा, ऊर्जेचा आणि क्षमतेचा वापर एका नवीन आणि विकसित भारताच्या उभारणीसाठी आणि नेतृत्वासाठी करण्याचे आवाहन युवकांना केले.

आपल्या भाषणाचा समारोप करताना बिर्ला यांनी उपस्थितांना या कार्यक्रमाचा संदेश आणि प्रेरणा त्यांच्या शाळांमध्ये, समुदायांमध्ये आणि ते जिथे कुठे जातील तिथे घेऊन जाण्याचे आवाहन केले. ते म्हणाले की, त्यांनी या ऐतिहासिक संविधान सभेच्या सभागृहातून नवीन प्रेरणा, ऊर्जा आणि आत्मविश्वासाने आणि आपली कर्तव्ये पार पाडण्यासाठी तसेच राष्ट्र उभारणीत योगदान देण्यासाठी एका नवीन वचनबद्धतेसह बाहेर पडले पाहिजे.

देशाच्या विविध भागांतून आलेल्या 500 हून अधिक शालेय विद्यार्थ्यांनी या कार्यक्रमात भाग घेतला आणि ऐतिहासिक संविधान सभा सभागृहात महात्मा गांधी आणि लाल बहादूर शास्त्री यांना वाहण्यात आलेल्या पुष्पांजली आदरांजलीचे ते साक्षीदार झाले. निवडलेल्या 36 तरुण स्पर्धकांनी या दोन्ही राष्ट्रीय नेत्यांचे जीवन, आदर्श, विचार आणि योगदान यावर आपले विचार मांडले, तसेच त्यांचे जीवन भारत आणि जगभरातील पिढ्यांना कसे प्रेरित करत आहे याबद्दलचे आपले आकलन सामायिक केले.

तत्पूर्वी सकाळी लोकसभा अध्यक्षांनी राजघाट आणि विजय घाट येथे जाऊन अनुक्रमे महात्मा गांधी आणि लाल बहादूर शास्त्री यांच्या समाधीस्थळी भेट देऊन त्यांना आदरांजली वाहिली.

राष्ट्रपिता महात्मा गांधी जी की जयंती पर उनके समाधि स्थल राजघाट पहुँचकर सादर श्रद्धासुमन अर्पित किए। सत्य, अहिंसा और मानवता के प्रति उनका जीवन-संदेश कालजयी है, जो आने वाली पीढ़ियों को सदैव प्रेरणा देता रहेगा। #GandhiJayanti2026 https://t.co/DDXQy37up4

— Om Birla (@ombirlakota) October 2, 2026

देश के पूर्व प्रधानमंत्री श्री लाल बहादुर शास्त्री जी की जयंती पर आज विजय घाट पहुँचकर उनकी पुण्य स्मृति को नमन किया एवं श्रद्धासुमन अर्पित किए। सादगी, सत्यनिष्ठा, कर्तव्यपरायणता और राष्ट्रभक्ति के अप्रतिम प्रतीक शास्त्री जी का जीवन सदैव देशसेवा की प्रेरणा देता रहेगा। ‘जय जवान, जय किसान’ का उनका अमर उद्घोष आज भी राष्ट्र के प्रति हमारे दायित्व का स्मरण कराता है। #LalBahadurShastriJayanti

— Om Birla (@ombirlakota) October 2, 2026

राष्ट्रपिता महात्मा गांधी जी और पूर्व प्रधानमंत्री स्व. लाल बहादुर शास्त्री जी की जयंती पर संविधान सदन के सेंट्रल हॉल में पुष्पांजलि अर्पित कर भावपूर्ण नमन किया। पूज्य गांधी जी और श्रद्धेय शास्त्री जी का सम्पूर्ण जीवन हमें सदा प्रेरणा देता रहेगा। https://t.co/fnD0SsQ6M6

— Om Birla (@ombirlakota) October 2, 2026

राष्ट्रपिता महात्मा गांधी जी और ‘जय जवान, जय किसान’ का अमर मंत्र देने वाले देश के पूर्व प्रधानमंत्री स्व. श्री लाल बहादुर शास्त्री जी की जयंती पर आज संविधान सदन के केंद्रीय कक्ष में ‘Know Your Leader’ कार्यक्रम के तहत देशभर से आए युवा विद्यार्थियों के विचारों को सुना। मैंने महसूस किया कि आज की पीढ़ी गांधी जी और शास्त्री जी के जीवन दर्शन को आत्मसात कर रही है। सत्य, अहिंसा और सत्याग्रह पर उनके सारगर्भित विचारों को सुनकर बड़ा संतोष हुआ। ‘एक भारत – श्रेष्ठ भारत’ की भावना को साकार करते इन नौजवानों को संबोधित करते हुए राष्ट्र के प्रति समर्पण भाव को सर्वोपरि रखने का आह्वान किया। पूज्य गांधी जी और शास्त्री जी के जीवन में एक समान संदेश स्पष्ट दिखाई देता है - राष्ट्र सबसे पहले। अपने कर्तव्यों को ईमानदारी से निभाना, समाज और देश के प्रति जिम्मेदारी को समझना और अपने प्रत्येक कार्य को राष्ट्रहित से जोड़ना ही उनके प्रति हमारी सच्ची श्रद्धांजलि है। युवा विद्यार्थी इस ऐतिहासिक Central Hall से केवल महान नेताओं की स्मृतियां लेकर न लौटें, बल्कि उनके विचारों और आदर्शों को अपने जीवन का हिस्सा बनाने का संकल्प लेकर जाएं। विकसित भारत केवल एक लक्ष्य नहीं, बल्कि करोड़ों भारतीयों के सामूहिक संकल्प और परिश्रम से पूरा होने वाला सपना है। इस सपने को साकार करने के लिए हर युवा को अपने क्षेत्र में उत्कृष्टता, नवाचार, अनुशासन और राष्ट्रसेवा की भावना के साथ आगे बढ़ना होगा। आइए, गांधी जी के सत्य, अहिंसा और मानवता के आदर्शों तथा शास्त्री जी की सादगी, कर्तव्यनिष्ठा और राष्ट्रसेवा से प्रेरणा लेकर हम संकल्प लें कि अपने हर प्रयास से भारत को और मजबूत, आत्मनिर्भर, समृद्ध एवं विकसित बनाने में योगदान देंगे। जय हिंद। #GandhiJayanti2026 #LalBahadurShastriJayanti

— Om Birla (@ombirlakota) October 2, 2026

महात्मा गांधी जी की प्रेरणा से दुनिया के कई देश आज़ाद हुए। गांधी जी का दर्शन व उनके विचार आज भी दुनियाभर के लिए प्रेरणा है। https://t.co/2XfrF9wgsn

— Om Birla (@ombirlakota) October 2, 2026

***

शैलेश पाटील/राधिका अघोर/नितीन गायकवाड/परशुराम कोर

सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai    /PIBMumbai    /pibmumbai  pibmumbai[at]gmail[dot]com