ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
ભારતની સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ મજબૂત વૈશ્વિક ભાગીદારી અને રોકાણના રસને આકર્ષિત કરી રહ્યું છે: શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ
SEMICON India 2026 ના બીજા દિવસે સેમિકન્ડક્ટર વેલ્યુ ચેઇનમાં 25 અગત્યની જાહેરાતો અને સહયોગ નોંધાયા
જાહેરાતોમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન, સામગ્રી, લોજિસ્ટિક્સ, ચિપ ડિઝાઇન, એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ, પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટનો સમાવેશ થાય છે
મંત્રીએ શાશ્વતતા પર પ્રકાશ પાડ્યો - ફેબ્સમાં વોટર રિસાયક્લિંગ, ડેટા સેન્ટર્સમાં ક્લોઝ્ડ-લૂપ કૂલિંગ
પોસ્ટેડ ઓન:
18 SEP 2026 8:19PM by PIB Ahmedabad
SEMICON India 2026 ના બીજા દિવસે સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન, સામગ્રી, લોજિસ્ટિક્સ, ચિપ ડિઝાઇન, એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ, પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ સહિત સેમિકન્ડક્ટર વેલ્યુ ચેઇનના વિવિધ ક્ષેત્રોને આવરી લેતી 25 અગત્યની જાહેરાતો અને સહયોગ જોવા મળ્યા હતા. આ ઇવેન્ટને ઉત્સાહજનક પ્રતિસાદ મળ્યો છે, જેમાં પ્રથમ દિવસે લગભગ 12,000 મુલાકાતીઓ આવ્યા હતા, જેમાંથી મોટાભાગના ઉદ્યોગના સહભાગીઓ હતા, અને તેમાં 600 થી વધુ પ્રદર્શકો છે, જેમાં લગભગ 300 આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રદર્શકોનો સમાવેશ થાય છે.
મીડિયાને સંબોધતા કેન્દ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે બીજા દિવસે ભાગીદારી વધુ વધી હતી, જેમાં મજબૂત બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ સગાઈ, બિઝનેસ મીટિંગ્સ દરમિયાન અનેક કરારો પૂર્ણ થયા હતા અને સત્રોને સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. કન્ટ્રી રાઉન્ડટેબલને પણ સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો હતો, જેમાં જાપાન અને સિંગાપોરમાંથી 30 થી વધુ કંપનીઓએ પોતપોતાના પેવેલિયનમાં ભાગ લીધો હતો, સાથે જ દક્ષિણ કોરિયા અને બેલ્જિયમ, નેધરલેન્ડ્સ અને સ્વીડન સહિત અનેક યુરોપિયન દેશોની ભાગીદારી જોવા મળી હતી.
શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે વધતી જતી ભાગીદારી ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓનો વિસ્તાર કરવામાં વધતા વૈશ્વિક રસને દર્શાવે છે. તેમણે આ ઇવેન્ટમાં ઉભરી રહેલા રોકાણના રસ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમાં ઉદ્યોગના અગ્રણીઓએ તેમની અમલીકરણ ક્ષમતાના આધારે રોકાણ વધારવાની તેમની ઇચ્છા દર્શાવી હતી.

સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવી
સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરવા અંગે, મંત્રીએ ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન અને નિપ્પોન એક્સપ્રેસ (Nippon Express) વચ્ચેના એમઓયુ (MoU) પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જે અંતર્ગત ભારતનું સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ વિસ્તરવાની સાથે નિપ્પોન એક્સપ્રેસ લોજિસ્ટિક્સ, વેરહાઉસિંગ, કસ્ટમ્સ અને સંબંધિત સપ્લાય-ચેઇન જરૂરિયાતોમાં કુશળતા પ્રદાન કરશે.
મંત્રીએ ભારતીય સાહસિકો માટેની તકો પર પણ ભાર મૂક્યો હતો અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓએ ઉત્પાદન ક્ષમતા, પ્રોડક્ટ લાઇફ સાયકલ અને પાવર વપરાશને ધ્યાનમાં રાખીને ખર્ચ અને ગુણવત્તા પર વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરવી જોઈએ.

શાશ્વત સેમિકન્ડક્ટર અને ટેકનોલોજી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું
શાશ્વતતા (Sustainability) પર, મંત્રીએ સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્સમાં વ્યાપક વોટર રિસાયક્લિંગ અને ડેટા સેન્ટરોમાં ક્લોઝ્ડ-લૂપ કૂલિંગ સિસ્ટમના ઉપયોગ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, અને આ ક્ષેત્રોનો વિસ્તાર થતાં સંસાધન-કાર્યક્ષમ તકનીકોના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.
SEMICON India 2026 ના બીજા દિવસે 25 જાહેરાતો અને સહયોગોએ સેમિકન્ડક્ટર વેલ્યુ ચેઇનમાં વધતી જતી પ્રવૃત્તિ અને રોકાણ, નવીનતા, ઉત્પાદન, કૌશલ્ય અને વૈશ્વિક ભાગીદારી માટેની ઉભરતી તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. આ ઘટનાક્રમો વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમમાં ભારતની વિસ્તરતી ભૂમિકાને વધુ રેખાંકિત કરે છે.


SEMICON India 2026 ના બીજા દિવસે કેન્દ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ તથા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી રાજ્ય મંત્રી શ્રી જિતિન પ્રસાદ, સેક્રેટરી (MeitY) શ્રી એસ ક્રીષ્નન, એડિશનલ સેક્રેટરી (MeitY) અને સીઇઓ (ISM) શ્રી અમિતેશ કુમાર સિંહા, જોઇન્ટ સેક્રેટરી (ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, MeitY) શ્રી સુશીલ પાલની ઉપસ્થિતિમાં સપ્લાય ચેઇન સ્થાનિકીકરણ, એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ, સ્કિલિંગ અને ડીપ-ટેક રોકાણને આવરી લેતા ભારતના સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી વ્યૂહાત્મક સમજૂતી કરારો (MoUs) અને ભાગીદારીની જાહેરાતોની શ્રેણીની આપ-લે જોવા મળી હતી.
- ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇનોક્સ એર પ્રોડક્ટ્સ લિમિટેડ (INOX Air Products Ltd): સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન માટે નિર્ણાયક એવા ઉચ્ચ-શુદ્ધતા વાયુઓ (high-purity gases) માટે સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરવા સહયોગ.
- ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સુમિતોમો કેમિકલ લિમિટેડ (Sumitomo Chemical Ltd): ફ્રન્ટ-એન્ડ સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન માટે ઉચ્ચ-શુદ્ધતા વાળા વેટ કેમિકલ્સ અને એડવાન્સ્ડ મટીરીયલ્સના ઉત્પાદનનું સ્થાનિકીકરણ કરવા ભાગીદારી.
- ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને કેલિંગટન એન્જિનિયરિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (Kelington Engineering Pte Ltd): ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સિસ્ટમ્સ, ઉચ્ચ-શુદ્ધતા પાઇપિંગ અને પ્રોસેસ ટૂલ હૂક-અપ દ્વારા ફેબ સજ્જતાને ઝડપી બનાવવા સહયોગ. આમાં વિશેષ સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન કૌશલ્યોમાં સ્થાનિક ભાગીદારોને તાલીમ આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
- ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને એનોમોટો કંપની લિમિટેડ (Enomoto Co. Ltd): સંયુક્ત R&D અને લીડ-ફ્રેમ ઉત્પાદનના સ્થાનિકીકરણ દ્વારા એડવાન્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર પેકેજિંગ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે ભાગીદારી.
- C-MET, પુણે અને હિંડાલ્કો ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (Hindalco Industries Limited): સ્વદેશી મટીરીયલ ક્ષમતાઓ અને સપ્લાય ચેઇનની સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરતા સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ માટે આવશ્યક મહત્વપૂર્ણ કાચા માલના ઉત્પાદનને વધારવા માટે MoU.
- MeitY, ઊર્જા મંત્રાલય અને પાવરગ્રીડ (POWERGRID): વોલ્ટેજ સોર્સ કન્વર્ટર (VSC) આધારિત HVDC ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ્સ માટે સિલિકોન કાર્બાઇડ પાવર મોડ્યુલ્સના સ્વદેશીકરણને ટેકો આપવા સહયોગ, જે પાવરગ્રીડના 1,000 MW પુસોલી પ્રોજેક્ટ, બિહાર ખાતે પાઇલટ ધોરણે હાથ ધરવામાં આવશે.
- L&T સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીસ લિમિટેડ અને વર્ચ્યુઅલ ફોરેસ્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ: એર કન્ડીશનીંગ અને સોલર-પાવર્ડ સિસ્ટમ્સ માટે પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સોલ્યુશન્સનો સહ-વિકાસ.
- L&T સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીસ લિમિટેડ અને ન્યુએન સિસ્ટમ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ: નેક્સ્ટ-જનન રિન્યુએબલ એનર્જી સિસ્ટમ્સ અને AI ડેટા સેન્ટર્સ માટે સિલિકોન કાર્બાઇડ પાવર મોડ્યુલ્સનો વિકાસ.
- L&T સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીસ લિમિટેડ અને ફિમર ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ: રિન્યુએબલ એનર્જી સિસ્ટમ્સ માટે ઇન્સ્યુલેટેડ ગેટ બાયપોલર ટ્રાન્ઝિસ્ટરનો વિકાસ.
- L&T સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીસ લિમિટેડ અને કેપિટલ પાવર સિસ્ટમ્સ લિમિટેડ: સ્વદેશી 4G કમ્યુનિકેશન મોડ્યુલથી શરૂ કરીને સ્માર્ટ મીટર્સ માટેના IoT મોડ્યુલ્સ પર સહયોગ.
- ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને L&T સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીસ લિમિટેડ: ગ્રાહક-ગ્રેડ કેમેરા મોડ્યુલ્સથી શરૂ કરીને ટાટાના ફેબ અને OSAT સુવિધાઓ ખાતે L&T ના સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનની શક્યતાઓ તપાસવા માટે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી.
- ઇન્ડિયા ડીપ ટેક એલાયન્સ (IDTA): 56 ભારતીય ડીપ-ટેક કંપનીઓમાં 263 મિલિયન યુએસડી (USD) ના રોકાણનો અહેવાલ આપ્યો.
- SEMI અને IDTA: કેડેન્સ (Cadence), CG સેમી, ડિક્સન ટેકનોલોજીસ, માઇક્રોન ટેકનોલોજી, સિનોપ્સિસ (Synopsys), 3D ગ્લાસ સોલ્યુશન્સ, UC સેન ડિએગો અને IIT કાનપુર સહિતના ભાગીદારો સાથે નેશનલ ઇન્ડસ્ટ્રી-લેડ સ્કિલિંગ પ્લેટફોર્મ, ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર એકેડેમી (ISA) વિકસાવવા સહયોગ.
- ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન (ISM) અને નિપ્પોન એક્સપ્રેસ હોલ્ડિંગ્સ, ઇન્ક.: સેમિકન્ડક્ટર લોજિસ્ટિક્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા અને સ્થિતિસ્થાપક સપ્લાય ચેઇન બનાવવા માટે MoU.
- IndieSemiC અને C-DAC: ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી સિસ્ટમ-ઓન-મોડ્યુલ, "ISC-VEGA-SOM" નું લોન્ચિંગ, જે C-DAC ના વેગા Thejas32 પ્રોસેસરને IndieSemiC ના LoRa RF મોડ્યુલ સાથે સંકલિત કરે છે, જે C-DAC ની ઇન્ડસ્ટ્રી સપોર્ટ સેન્ટર પહેલ હેઠળ વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
- કાઇન્સ સેમિકોન (Kaynes Semicon) અને IndieSemiC: એડવાન્સ્ડ પેકેજીસ (QFN, BGA) ના ક્વોલિફિકેશન, એસેમ્બલી અને ટેસ્ટિંગ અને કસ્ટમાઇઝ્ડ SiP વિકાસ માટે વ્યૂહાત્મક OSAT સહયોગ.
- કાઇન્સ સેમિકોન, માઇક્રોચિપ ટેકનોલોજી અને ગ્રીડક્રેસ્ટ ટેકનોલોજીસ: એનર્જી-મીટરિંગ SoCs માટે એન્ડ-ટુ-એન્ડ ઇન્ડિયા પાથવે શોધવા માટે સહયોગ.
- કાઇન્સ સેમિકોન અને યુનાઇટેડ બીસી ટીમ: એડવાન્સ્ડ ઇન્ટ્રાલોજિસ્ટિક્સ અને લાઇટ્સ-ઓફ સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે તબક્કાવાર રોડમેપ વિકસાવવા ભાગીદારી.
- NIELIT અને સીમેન્સ EDA (Siemens EDA): ઇન્ડસ્ટ્રી-ગ્રેડ EDA ટૂલ્સ અને વિશેષ તાલીમની પહોંચ દ્વારા સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન શિક્ષણને મજબૂત કરવા MoU.
- NIELIT અને ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ: કુશળ, ઉદ્યોગ-સજ્જ ATMP વર્કફોર્સ વિકસાવવા સહયોગ.
- NIELIT અને સિંગાપુર પોલિટેકનિક ઇન્ટરનેશનલ: સેમિકન્ડક્ટર શિક્ષણ, તાલીમ અને કૌશલ્ય વિકાસ અને ભારત-સિંગાપુર સહયોગને મજબૂત કરવા MoU.
- NIELIT અને SCL: NIELIT eChipHub પ્લેટફોર્મ પર સ્વદેશી 0.8-માઇક્રોન ઓપન-સોર્સ પ્રોસેસ ડિઝાઇન કિટ (PDK) નું અધિકૃત લોન્ચિંગ, જે વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધકો માટે ચિપ ડિઝાઇન પહોંચનું લોકશાહીકરણ કરે છે.
- NIELIT અને IESA: સેમિકન્ડક્ટર વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટને મજબૂત કરવા અને ઉદ્યોગ-સજ્જ ટેલેન્ટ પાઇપલાઇન બનાવવા માટે MoU.
- NIELIT અને SEMI યુનિવર્સિટી: ભારતના સેમિકન્ડક્ટર ટેલેન્ટ બેઝ માટે તાલીમ, પ્રમાણપત્ર અને ફેકલ્ટી વિકાસને આગળ વધારવા માટે MoU.
- સિલ્વાકો, ઇન્ક. (Silvaco, Inc.) અને C-DAC નું ચિપઇન (ChipIN) સેન્ટર: DLI-ઓનબોર્ડેડ સ્ટાર્ટઅપ્સ, MSMEs અને C-DAC ની સંશોધન અને તાલીમ પહેલો માટે એડવાન્સ્ડ TCAD ટૂલ્સની પહોંચ પૂરી પાડવા માટે સહયોગ.
આ પ્રસંગે, મંત્રીએ ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી સિસ્ટમ-ઓન-મોડ્યુલ IndieSemiC નું ISC VegaSOM જાહેર કર્યું જે C-DAC ના વેગા-Thejas32 પ્રોસેસરને IndieSemiC ના વૈશ્વિક સ્તરે પ્રમાણિત LoRa-RF મોડ્યુલ સાથે સંકલિત કરે છે. C-DAC ની ઇન્ડસ્ટ્રી સપોર્ટ સેન્ટર પહેલ હેઠળ વિકસાવવામાં આવેલ આ માઇલસ્ટોન ભારતની સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ દર્શાવે છે. તે દર્શાવે છે કે DLI પ્રોગ્રામ દ્વારા સમર્થિત ભારતીય ડિઝાઇન કંપનીઓ માત્ર નવીનતા જ નથી કરી રહી પણ સફળતાપૂર્વક ઉત્પાદનોને બજારમાં પણ લાવી રહી છે. ચિપ્સ હવે અંતિમ ઉત્પાદનોમાં પ્રવેશવા સાથે, ભારત સતત એક પ્રોડક્ટ રાષ્ટ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
SEMICON India 2026 જે યશોભૂમિ, નવી દિલ્હી ખાતે 19મી સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલી રહ્યું છે, તેમાં 600 થી વધુ ભાગીદાર કંપનીઓ છે અને તે 52 દેશોના પ્રતિનિધિઓ, 400 થી વધુ એક્ઝિક્યુટિવ્સ અને 150 થી વધુ વક્તાઓ સાથે લગભગ 50,000 મુલાકાતીઓને આકર્ષિત કરે તેવી અપેક્ષા છે. પ્રદર્શનમાં જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, મલેશિયા, નેધરલેન્ડ્સ, સિંગાપુર અને સ્વીડનનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા છ કન્ટ્રી પેવેલિયન, 12 રાજ્ય બૂથ, એક સ્ટાર્ટઅપ પેવેલિયન, ઇનોવેશન શોકેસ, સ્ટુડન્ટ હેકાથોન અને વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ પેવેલિયન છે.
SM/JY/JD
(રીલીઝ આઈડી: 2312273)
મુલાકાતી સંખ્યા : 4