ભારત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે નવી દિલ્હીના NIHFW ઓડિટોરિયમ ખાતે "બિન-ચેપી રોગો (NCDs) માટે સલામત સંભાળ" થીમ સાથે 'વિશ્વ દર્દી સલામતી દિવસ 2026' ઉજવ્યો. આ રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય NCD સંભાળના સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન દર્દીની સલામતી અને સંભાળની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવાનો હતો. તેમાં નીતિ નિર્માતાઓ, આરોગ્યસંભાળ નેતાઓ, જાહેર આરોગ્ય નિષ્ણાતો, ડોકટરો, ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપકો, વિકાસ ભાગીદારો અને રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રતિનિધિઓએ હાજરી આપી હતી.

સંમેલનને સંબોધતા, આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના એડિશનલ સેક્રેટરી અને મિશન ડાયરેક્ટર (NHM) શ્રીમતી આરાધના પટનાયકે દર્દીની સુરક્ષા મજબૂત કરવા, સંભાળની ગુણવત્તા સુધારવા અને દેશભરમાં સુરક્ષિત આરોગ્ય પ્રણાલીઓનું નિર્માણ કરવા માટે ભારત સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દર્દીની સુરક્ષા એ કોઈ એક પ્રોગ્રામ કે વિભાગની જવાબદારી હોઈ શકે નહીં અને તેને સમગ્ર આરોગ્ય પ્રણાલીમાં, ખાસ કરીને બિનચેપી રોગોના નિવારણ, નિદાન, સારવાર અને લાંબા ગાળાના સંચાલનમાં સામેલ કરવાની જરૂર છે.

NCDsના વધતા બોજને રેખાંકિત કરતા, શ્રીમતી પટનાયકે નોંધ્યું હતું કે ભારતમાં થતા તમામ મોતોમાંથી લગભગ 63 ટકા મોતો NCDsને કારણે થાય છે, જે દર્દીની સુરક્ષાને હેલ્થકેર સેવાનો એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક બનાવે છે. જાહેર આરોગ્ય સંભાળ ક્ષેત્રે તાજેતરની સિદ્ધિઓનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે NFHS-6 હેઠળ નોંધાયા મુજબ 96 ટકા રસીકરણ અને 90.6 ટકા સંસ્થાકીય પ્રસુતિઓ જાહેર આરોગ્ય સુવિધાઓ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. યોગ્ય સેવાઓ અને સુધારેલા આરોગ્ય પરિણામોની સમયસર પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમણે આરોગ્ય સંભાળ સંસ્થાઓમાં ગુણવત્તા અને સુરક્ષા પદ્ધતિઓને વધુ મજબૂત બનાવવાની, ખાસ કરીને દર્દીના રિફરલ અને સંભાળની નિરંતરતામાં, જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ગુણવત્તા સુધારણાના પ્રયાસોને ઝડપી બનાવવા આહ્વાન કરતા, શ્રીમતી પટનાયકે માર્ચ 2027 સુધીમાં આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિર-સબ હેલ્થ સેન્ટર્સ (AAM-SHCs)નું 100 ટકા NQAS સર્ટિફિકેશન હાંસલ કરવા માટે સ્પષ્ટ રોડમેપ અને કાર્ય યોજનાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો, જેની પછી આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિર-પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (AAM-PHCs)નું સર્ટિફિકેશન કરવામાં આવશે. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે સંભાળના તમામ સ્તરો પર દર્દીની સુરક્ષાની સંસ્કૃતિને સંસ્થાકીય બનાવવા માટે ગુણવત્તા ક્ષમતા (ક્વોલિટી એશ્યોરન્સ) માટેનું એક સંરચિત અને સમયબદ્ધ અભિગમ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

ઉદ્ઘાટન સત્રનું સમાપન રાષ્ટ્રીય દર્દી સુરક્ષા પ્રતિજ્ઞા સાથે થયું હતું, જેણે સુરક્ષિત સંભાળ સુનિશ્ચિત કરવા અને દેશભરમાં હેલ્થકેર સેવાની ગુણવત્તા મજબૂત કરવા માટે હેલ્થકેર હિતધારકોની સામૂહિક પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

ત્યારબાદ ટેકનિકલ પ્રોગ્રામમાં “બિનચેપી રોગો (NCDs) માટે સુરક્ષિત સંભાળ” પર એક સમર્પિત સેમિનાર યોજાયો હતો, જેમાં NCD સંભાળની સમગ્ર શ્રેણીમાં મુખ્ય દર્દી સુરક્ષા પડકારો અને અભિગમો પર વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે પ્રતિષ્ઠિત નિષ્ણાતો એકઠા થયા હતા. ચર્ચાઓમાં NCD સંભાળમાં થતા નુકસાનનો બોજ, NCD સેવાઓમાં દર્દીની સુરક્ષા મજબૂત કરવી, દર્દીની સુરક્ષા માટે ડિજિટલ હેલ્થનો ઉપયોગ કરવો, કો-મોર્બિડિટીસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ક્લિનિકલ માર્ગો પર સુરક્ષિત NCD સંભાળ સુનિશ્ચિત કરવી અને NCD સંભાળમાં દવાની સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવાનો સમાવેશ થાય છે.

ત્યારબાદ પ્રોગ્રામે રાજ્યોમાં દર્દીની સુરક્ષાના અમલીકરણ અને ગુણવત્તા સુધારણા પહેલો પરની ચર્ચાઓ દ્વારા નીતિને વ્યવહારમાં લાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. સહભાગીઓએ રાજ્ય-આધારિત નવીનતાઓ અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ શેર કરી હતી, જેમાં વ્યાપક વૃદ્ધ ડાયાબિટીક અને હાઇપરટેન્સિવ સ્ક્રિનિંગ માટે ઝારખંડનું મોડેલ, NCDsના નિવારણ અને નિયંત્રણ માટે કેરળની હૃદયરાગમ પહેલ અને રાજસ્થાનની SETU ઓનલાઇન રિફરલ એપ્લિકેશનનો સમાવેશ થાય છે. આ અનુભવોએ આરોગ્ય સંભાળ સેવાના વિવિધ સ્તરો પર દર્દીની સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે સંદર્ભ-વિશિષ્ટ અભિગમો, જ્ઞાનની આપ-લે અને અસરકારક પદ્ધતિઓ અપનાવવાના મહત્વને રેખાંકિત કર્યું હતું.

ભારત નેશનલ ક્વોલિટી એશ્યોરન્સ સ્ટાન્ડર્ડ્સ (NQAS) અને નેશનલ પેશન્ટ સેફ્ટી ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન ફ્રેમવર્ક જેવી પહેલો દ્વારા ગુણવત્તા અને દર્દીની સુરક્ષા માટેના સંસ્થાકીય માળખાને પણ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં, વિશ્વ દર્દી સુરક્ષા દિવસ 2026ની ઉજવણીએ હિતધારકોને એકસાથે લાવવા, અનુભવો અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ શેર કરવા અને આરોગ્ય સંભાળ સેવાના તમામ સ્તરો પર દર્દીની સુરક્ષાની સંસ્કૃતિને મજબૂત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ મંચ પૂરો પાડ્યો હતો.

રાષ્ટ્રીય કક્ષાની આ ઉજવણી યુનિવર્સલ હેલ્થ કવરેજના એક અભિન્ન ઘટક તરીકે સંભાળની ગુણવત્તા સુધારવા અને દર્દીની સુરક્ષાને આગળ વધારવા માટે ભારત સરકારની સતત પ્રતિબદ્ધતાને રજૂ કરે છે. સંવાદ, જ્ઞાનની આપ-લે અને સામૂહિક કાર્ય દ્વારા, આ ઇવેન્ટે આરોગ્ય સંભાળ પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવવામાં અને “સેફ કેર ફોર લાઈફ”ના વિઝનને આગળ વધારવામાં યોગદાન આપ્યું હતું.

આ કાર્યક્રમમાં આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય અને ભાગીદાર સંગઠનોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, જેમાં MoHFWના સંયુક્ત સચિવ (નીતિ) શ્રી સિબિન સી.; NHSRCના કાર્યકારી નિર્દેશક પ્રો. (ડૉ.) પ્રજ્ઞા શર્મા; NHMના નિર્દેશક શ્રી દીપક સોની; NIHFWના નિર્દેશક ડૉ. બિનોદ કુમાર પાત્રો; અને NHSRCના સલાહકાર (ગુણવત્તા અને દર્દી સલામતી ડૉ. રાજીવ પથિની, નીતિ નિર્માતાઓ, આરોગ્યસંભાળ નેતાઓ, ટેકનિકલ નિષ્ણાતો, વિકાસ ભાગીદારો અને રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રતિનિધિઓ શામેલ હતા.

વિશ્વ દર્દી સુરક્ષા દિવસ વિશે 

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય એસેમ્બલી દ્વારા અપનાવવામાં આવ્યા પછી, દર વર્ષે 17 સપ્ટેમ્બરે ઉજવવામાં આવતો વિશ્વ દર્દી સુરક્ષા દિવસ સુરક્ષિત હેલ્થકેર માટે જાગૃતિ અને પગલાંને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક વૈશ્વિક મંચ તરીકે કામ કરે છે. 2026ની થીમ, “બિનચેપી રોગો (NCDs) માટે સુરક્ષિત સંભાળ”, NCD સંભાળની સમગ્ર શ્રેણીમાં નુકસાન અટકાવવાના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad