PIB Backgrounder
azadi ka amrit mahotsav

PMAY-U: આવાસ, સમાવેશીતા અને સશક્તિકરણની વાર્તા

પોસ્ટેડ ઓન: 16 SEP 2026 1:02PM by PIB Ahmedabad

 

PMAY-U એ શહેરી વિસ્તારોમાં "સૌના માટે આવાસ" સુનિશ્ચિત કરવાનો એક ફ્લેગશિપ ફ્લેગશિપ શહેરી આવાસ મિશન છે. તે દેશભરના પાત્ર શહેરી પરિવારોને પાયાની નાગરિક સુવિધાઓ સાથે પક્કા મકાનો પૂરા પાડે છે. આ મિશન મુખ્યત્વે શહેરો અને નગરોમાં EWS, LIG, MIG પરિવારો અને ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા લોકોને લક્ષ્ય બનાવે છે. PMAY-U હેઠળના અમલીકરણના અનુભવે 2024માં પુનર્ગઠિત PMAY-U 2.0 ના પ્રારંભ તરફ દોરી ગઈ. મહિલાઓ અને અન્ય નબળા શહેરી જૂથો સુધી લાભો પહોંચાડીને સમાવેશીતા પર મજબૂત ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. જીઓ-ટેગિંગ અને રીયલ-ટાઇમ ડેશબોર્ડ જેવી તકનીક-સક્ષમ પ્રણાલીઓએ પારદર્શિતા અને દેખરેખને મજબૂત બનાવી છે.

 

શહેરી આકાંક્ષાનો પાયો

સુરક્ષિત અને સલામત ઘર એ ગૌરવપૂર્ણ જીવનનો પાયો છે. તે પરિવારોને સ્થિરતા, સુરક્ષા અને વધુ સારી તકો મેળવવાનો આત્મવિશ્વાસ આપે છે. ગુણવત્તાયુક્ત આવાસ સુધીની પહોંચ માત્ર જીવનધોરણમાં સુધારો કરતી નથી પરંતુ વધુ સારા સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ, નાણાકીય સુરક્ષા અને એકંદર કલ્યાણમાં પણ યોગદાન આપે છે. લાખો શહેરી પરિવારો માટે, કાયમી ઘર માત્ર આશ્રય કરતાં વધુ દર્શાવે છે; તે ઉજ્જવળ અને વધુ સુરક્ષિત ભવિષ્યનો માર્ગ છે.

સમાવેશી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવાસની પરિવર્તનકારી ભૂમિકાને ઓળખીને, જૂન 2015 માં પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-શહેરી (PMAY-U) શરૂ કરવામાં આવી હતી. મિશન પરવડે તેવા આવાસને શહેરી વિકાસના કેન્દ્રમાં રાખે છે. વર્ષોથી, તેણે વ્યાપકતા, નવીનતા અને જેમને સહાયની સૌથી વધુ જરૂર છે તેમના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને આવાસ પરિદ્રશ્યનો વિકાસ કર્યો છે.

PMAY-U: શહેરી આવાસની જરૂરિયાતો માટે રાષ્ટ્રીય પ્રતિસાદ

પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-શહેરી (PMAY-U) દેશભરના પાત્ર શહેરી પરિવારોને પાયાની નાગરિક સુવિધાઓ સાથે ઓલ-વેધર (તમામ ઋતુમાં ટકી રહે તેવા) પાકા મકાનો પૂરા પાડે છે. તે ઝૂંપડપટ્ટીવાસીઓ અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો (EWS), ઓછી આવક ધરાવતા જૂથો (LIG), અને મધ્યમ આવક ધરાવતા જૂથો (MIG) થી સંબંધિત પરિવારોની આવાસ જરૂરિયાતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ યોજના હેઠળ, પરવડે તેવા આવાસના નિર્માણ અને વિતરણ માટે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કેન્દ્રીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે. મૂળ મિશનનો સમયગાળો માર્ચ 2022 સુધીનો હતો. જો કે, રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની વિનંતી પર અને મંજૂર કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, યોજનાનો સમયગાળો 30મી સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી લંબાવવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, PMAY-Uના અમલીકરણમાંથી મળેલા અનુભવોના આધારે અને આવાસની માંગમાં વધારાના કારણે, સપ્ટેમ્બર 2024માં આ યોજનાને સુધારીને PMAY-U 2.0 તરીકે ફરીથી લોન્ચ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના વધુ પ્રતિભાવશીલ અને સમાવેશી અભિગમ સાથે શહેરી વિસ્તારોમાં "સૌના માટે આવાસ" ના દ્રષ્ટિકોણને ચાલુ રાખે છે.

લાભાર્થી પરિવાર કોણ છે?

PMAY-U હેઠળ લાભાર્થી પરિવારમાં પતિ, પત્ની અને અપરિણીત પુત્રો અને/અથવા અપરિણીત પુત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે. પરિવારના કોઈપણ સભ્યના નામે ભારતમાં ક્યાંય પણ પાકું મકાન (બધી ઋતુઓમાં રહેવા યોગ્ય મકાન) હોવું જોઈએ નહીં. આવક મેળવતા પુખ્ત સભ્યને, તેમના વૈવાહિક દરજ્જાને ધ્યાનમાં લીધા વિના, એક અલગ પરિવાર ગણવામાં આવે છે. આ બાબત ત્યારે જ લાગુ પડે છે જો:

તેમની પાસે ભારતમાં ગમે ત્યાં પોતાના નામે પાકું મકાન ન હોય.

પરિણીત યુગલમાં, કાં તો જીવનસાથી અથવા બંને સંયુક્ત રીતે સિંગલ હાઉસ મેળવી શકે છે. આ યોજના હેઠળ ઘરગથ્થુ આવકની પાત્રતાને આધીન છે. પાત્ર લાભાર્થી મિશનના ચાર ઘટકોમાંથી માત્ર એક જ ઘટક હેઠળ લાભ મેળવી શકે છે.

21 ચોરસ મીટરથી ઓછું પાકું મકાન ધરાવતી વ્યક્તિઓને આ યોજના હેઠળ 30 ચોરસ મીટર સુધીના વિસ્તરણ સાથે અપગ્રેડેશન માટે ધ્યાનમાં લઈ શકાય છે. જો જમીન અથવા અન્ય અવરોધોને કારણે આ શક્ય ન હોય, તો તે PMAY(U) હેઠળ અન્યત્ર મકાન મેળવી શકે છે.

PMAY – શહેરી 2.0: આગામી પ્રકરણનું નિર્માણ

PMAY-U 2.0 PMAY-U દ્વારા નંખાયેલા મજબૂત પાયા પર નિર્માણ કરીને ભારતના પરવડે તેવા આવાસ મિશનના આગામી તબક્કાને ચિહ્નિત કરે છે. આ યોજનાનો હેતુ વધારાના 1 કરોડ શહેરી ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાનો છે અને તે 2024 થી 2029 સુધી અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે. આ યોજના હેઠળ, પાત્ર પરિવારોને શહેરી વિસ્તારોમાં પરવડે તેવા મકાનો બાંધવા અથવા ખરીદવા માટે યુનિટ દીઠ ₹2.50 લાખ સુધીની નાણાકીય સહાય મળે છે. PMAY-U 2.0 પાત્ર લાભાર્થીઓ માટે પરવડે તેવા ભાડાના મકાનો પૂરા પાડવા માટે પણ ટેકો આપે છે, જે સમગ્ર શહેરી ભારતમાં આવાસની વિવિધ જરૂરિયાતોને પૂરી કરવામાં મદદ કરે છે.

PMAY-U 2.0 યોજના EWS, LIG, અને MIG વર્ગોના પરિવારો માટે ખુલ્લી છે. લાભાર્થીઓ માટે આવકના ધોરણો નીચે મુજબ છે:

EWS પરિવારો: વાર્ષિક આવક ₹3 લાખ સુધી.

LIG પરિવારો: વાર્ષિક આવક ₹3 લાખથી ₹6 લાખ સુધી.

MIG પરિવારો: વાર્ષિક આવક ₹6 લાખથી ₹9 લાખ સુધી.

PMAY-U 2.0ના ચાર ઘટકો (વર્ટિકલ્સ)

PMAY-Uના અનુભવ પર નિર્માણ કરીને, PMAY-U 2.0 શહેરી ભારતમાં વિવિધ આવાસ જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે સમાન ચાર-સ્તરીય અભિગમ અપનાવે છે.

બેનિફિશિયરી-લેડ કન્સ્ટ્રક્શન (BLC - લાભાર્થી આધારિત નિર્માણ)

BLC ઘટક પાત્ર EWS પરિવારોને ₹2.5 લાખ સુધીની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે. તેઓ પોતાની ઉપલબ્ધ જમીન પર મહત્તમ 45 ચોરસ મીટરના કાર્પેટ વિસ્તાર સાથે નવા પાકા મકાનો બનાવી શકે છે.

એફોર્ડેબલ હાઉસિંગ ઇન પાર્ટનરશિપ (AHP - ભાગીદારીમાં પરવડે તેવા આવાસ)

AHP ઘટક EWS લાભાર્થીઓને પાકું મકાન ધરાવવા માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે. જાહેર અથવા ખાનગી એજન્સીઓ પાત્ર લાભાર્થીઓ માટે 30-45 ચોરસ મીટર કાર્પેટ વિસ્તાર ધરાવતા પરવડે તેવા મકાનોનું નિર્માણ કરે છે. મિલકતની ખરીદ કિંમત તરફ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા સંયુક્ત રીતે યુનિટ દીઠ ₹2.5 લાખ સુધીની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે.

એફોર્ડેબલ રેન્ટલ હાઉસિંગ (ARH - પરવડે તેવા ભાડાના આવાસ)

ARH ઘટક ટૂંકા ગાળાના રોકાણની જરૂરિયાત ધરાવતા અથવા મકાનો ખરીદવા કે બાંધવામાં અસમર્થ હોય તેવા શહેરી રહેવાસીઓ માટે પરવડે તેવા, ગૌરવપૂર્ણ અને સ્વચ્છ ભાડાના આવાસ પૂરા પાડે છે. તે સ્થળાંતર કરનારાઓ, બેઘર, ઔદ્યોગિક કામદારો, કામ કરતી મહિલાઓ, બાંધકામ કામદારો, શહેરી ગરીબ અને નિરાધાર વ્યક્તિઓ સહિત EWS અને LIG લાભાર્થીઓને આવરી લે છે. તે અન્ય લોકો વચ્ચે ફેરિયાઓ, રિક્ષા ચાલકો, કરાર આધારિત કર્મચારીઓને પણ આવરી લે છે. ઘરોને રહેવા યોગ્ય બનાવવા માટે પાણી, ગટર અથવા સેપ્ટેજ, સ્વચ્છતા, આંતરિક રસ્તાઓ, આરોગ્ય કેન્દ્રો વગેરે સહિતની આવશ્યક પાયાની સુવિધાઓ પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવે છે.

ઇન્ટરેસ્ટ સબસિડી સ્કીમ (ISS - વ્યાજ સબસિડી યોજના)

ISS ઘટક PMAY-U 2.0 હેઠળ પાત્ર હોમ લોન પર વ્યાજ સબસિડી પૂરી પાડે છે. તે 1 સપ્ટેમ્બર 2024 ના રોજ અથવા ત્યારબાદ મંજૂર અને વિતરિત કરાયેલી લોનને આવરી લે છે. પાત્ર EWS, LIG અને MIG લાભાર્થીઓ મકાનોની ખરીદી, પુનઃખરીદી અથવા બાંધકામ માટે સબસિડી મેળવી શકે છે. પાંચ વર્ષથી વધુની લોન મુદત ધરાવતા પાત્ર લાભાર્થીઓને મહત્તમ ₹1.80 (લાખ) ની વ્યાજ સબસિડી પૂરી પાડવામાં આવે છે.

PMAY-U અને PMAY-U 2.0ની મુખ્ય સિદ્ધિઓ

PMAY-U ની યાત્રા વ્યાપક ધોરણે પરવડે તેવા આવાસ સુલભ બનાવવાની સતત પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. 2005 અને 2014 વચ્ચે, અગાઉની યોજનાઓ હેઠળ માત્ર આશરે 8 લાખ શહેરી મકાનો પૂર્ણ થયા હતા. 9મી ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં, PMAY-U અને PMAY-U 2.0 હેઠળ 1.25 કરોડ મકાનો મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. આમાંથી, 1 કરોડથી વધુ મકાનો પૂર્ણ થઈ ગયા છે અને દેશભરના લાભાર્થીઓને સોંપવામાં આવ્યા છે.

શહેરી આવાસ સુધી સમાન પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવી

શહેરી વિકાસની સાચી સફળતા તેના લાભો કેટલી વ્યાપકપણે વહેંચવામાં આવે છે તેમાં રહેલી છે. મિશન તેના અભિગમના કેન્દ્રમાં સમાવેશીતા રાખે છે, જે શહેરો અને નગરોમાં નબળા પરિવારોને ટેકો આપે છે.

મહિલાઓ આ પરિવર્તનના કેન્દ્રમાં રહી છે. PMAY-U મહિલા લાભાર્થીઓના નામે મકાનોની માલિકી અથવા સહ-માલિકી ફરજિયાત કરે છે. આ જોગવાઈથી નાણાકીય સુરક્ષા મજબૂત થઈ છે અને ઘરગથ્થુ નિર્ણયો લેવામાં તેમની ભૂમિકા વધી છે.

આ મિશન SC, ST, OBC, લઘુમતીઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો, દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ અને ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિઓ માટે આવાસ પહોંચને પણ પ્રાથમિકતા આપે છે. વિવિધ લાભાર્થી જૂથોની જરૂરિયાતો પૂરી કરીને, PMAY-U એ શહેરી વિકાસને વધુ સમાન અને સુલભ બનાવવામાં મદદ કરી છે.

PMAY-U 2.0 વિવિધ લાભાર્થી જૂથો માટે લક્ષિત સહાય દ્વારા આ પ્રતિબદ્ધતા ચાલુ રાખે છે. 9મી ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં, યોજના હેઠળ આશરે 18.38 લાખ મકાનો મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. તે ઘરની માલિકીની તકોને નબળા સમુદાયો માટેના લક્ષિત હસ્તક્ષેપ સાથે જોડે છે.

મંજૂર કરાયેલા 18.38 લાખ મકાનોમાંથી, 14.40 લાખ મકાનો બેનિફિશિયરી-લેડ કન્સ્ટ્રક્શન ઘટક હેઠળ આવે છે.

એફોર્ડેબલ હાઉસિંગ ઇન પાર્ટનરશિપ ઘટક હેઠળ 2.48 લાખ મકાનો મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે.

ઇન્ટરેસ્ટ સબસિડી સ્કીમ ઘટક હેઠળ 1.36 લાખ મકાનો આવરી લેવામાં આવ્યા છે.

એફોર્ડેબલ રેન્ટલ હાઉસિંગ ઘટક હેઠળ 13,046 આવાસ એકમો મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે.

PMAY-U અને PMAY-U 2.0 હેઠળ મંજૂર કરાયેલા 1.25 કરોડ મકાનોમાંથી, 1 કરોડ મકાનો મહિલાઓને (મહિલા ઘરના વડાના નામે અથવા સંયુક્ત માલિકીમાં) ફાળવવામાં આવ્યા છે.

આ સિદ્ધિઓ આવાસના લાભો સૌથી વધુ જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા પર મિશનના સતત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. સમાવેશીતા સાથે પરવડે તેવી ક્ષમતાને જોડીને, PMAY-U વધુ સમાન અને સ્થિતિસ્થાપક શહેરી સમુદાયો બનાવવામાં મદદ કરી રહ્યું છે.

તકનીક-સક્ષમ અમલીકરણ અને દેખરેખ

આધુનિક ટેકનોલોજીએ શહેરી આવાસ વિતરણમાં એક નવું પરિમાણ ઉમેર્યું છે. ડિજિટલ ડેશબોર્ડ્સ, જીઓ-ટેગિંગ અને સંકલિત મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સે PMAY-U હેઠળના અમલીકરણને મજબૂત બનાવ્યું છે. આ સાધનોએ પારદર્શિતામાં સુધારો કર્યો છે અને પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગમાં વધારો કર્યો છે.

યુનિફાઇડ વેબ પોર્ટલ: PMAY-U 2.0નું યુનિફાઇડ વેબ પોર્ટલ શહેરી વિસ્તારોમાં યોજનાના અમલીકરણ અને દેખરેખ માટે એક સિંગલ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ તરીકે કામ કરે છે. તે પાત્ર લાભાર્થીઓને આવાસ સહાય માટે અરજી કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે અને અરજીઓની પ્રક્રિયા તથા ટ્રેકિંગની સુવિધા આપે છે. પોર્ટલ લાભાર્થીઓ, શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ (ULBs), રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને અન્ય અમલીકરણ એજન્સીઓ સહિતના મુખ્ય હિતધારકોને એક જ પ્લેટફોર્મ પર લાવે છે. તે બાંધકામના વિવિધ તબક્કે મકાનોના જીઓ-ટેગિંગની પણ સુવિધા આપે છે અને ફંડ વિતરણને સુવ્યવસ્થિત કરે છે, પારદર્શિતા, જવાબદારી અને યોજનાની કાર્યક્ષમ દેખરેખ સુનિશ્ચિત કરે છે.

PMAY-U ડેશબોર્ડ: ડેશબોર્ડ મુખ્ય કામગીરી સૂચકાંકો પર રીયલ-ટાઇમ પ્રગતિ પ્રદાન કરે છે, જે રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, ULBs/અમલીકરણ એજન્સીઓ, માનનીય સંસદસભ્યો અને ધારાસભ્યો, લાભાર્થીઓ અને તમામ સંબંધિત હિતધારકો માટે સુલભ છે. આ માહિતીપ્રદ અને ડેટા-આધારિત નિર્ણય લેવા સક્ષમ બનાવે છે અને અમલીકરણની અસરકારક દેખરેખ સુવિધા પૂરી પાડે છે.

જીઓ-ટેગિંગ: ગ્રાઉન્ડિંગ, ફાઉન્ડેશન, સુપરસ્ટ્રક્ચર, ફિનિશિંગ અને એક્સટર્નલ ડેવલપમેન્ટ, અને પૂર્ણતાથી શરૂ કરીને પાંચ તબક્કામાં પ્રોજેક્ટ ટ્રેક કરવામાં આવે છે. આ તબક્કાવાર દેખરેખ સુનિશ્ચિત કરે છે કે મોટા પાયાના પ્રોજેક્ટ્સ સમયપત્રક મુજબ રહે અને ગુણવત્તાના ધોરણો પૂરા કરે.

ટેકનોલોજી સબ-મિશન (TSM): આ ઝડપી અને ગુણવત્તાયુક્ત આવાસ માટે આધુનિક, હરિયાળી (ગ્રીન) અને નવીન બાંધકામ તકનીકો અપનાવવાનું સમર્થન કરે છે. TSM હેઠળ, ગ્લોબલ હાઉસિંગ ટેકનોલોજી ચેલેન્જ - ઇન્ડિયા (GHTC-India) નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. વિશ્વભરમાંથી કુલ 54 સાબિત થયેલી ટેકનોલોજીઓને મુખ્ય પ્રવાહની, વૈશ્વિક સ્તરે સાબિત થયેલી આપત્તિ-સ્થિતિસ્થાપક તકનીકો તરીકે શોર્ટલિસ્ટેડ કરવામાં આવી હતી. GHTC-India હેઠળ શોર્ટલિસ્ટેડ કરાયેલી છ અલગ-અલગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને દેશમાં છ સ્થળોએ છ લાઇટ હાઉસ પ્રોજેક્ટ્સ (LHPs) નું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે.

ટેકનોલોજી એન્ડ ઇનોવેશન સબ-મિશન (TISM): TSM ની પ્રગતિ પર નિર્માણ કરીને, PMAY-U 2.0 હેઠળ ટેકનોલોજી એન્ડ ઇનોવેશન સબ-મિશન (TISM) આવાસ નિર્માણમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપે છે. તે ટકઉ આવાસ માટે નવીન ડિઝાઇન, ગુણવત્તાની ખાતરી અને ગ્રીન બિલ્ડિંગ ધોરણો અપનાવવાનું પ્રોત્સાહન આપે છે. TISM વિવિધ જિઓ-ક્લાઇમેટિક (ભૌગોલિક-આબોહવાકીય) ક્ષેત્રોમાં આબોહવા-પ્રતિભાવશીલ લેઆઉટ અને બિલ્ડિંગ પ્લાન્સને ટેકો આપે છે.

ટેકનોલોજી ઇનોવેશન ગ્રાન્ટ (TIG): PMAY-U 2.0 AHP પ્રોજેક્ટ્સ માટે વધારાની ટેકનોલોજી ઇનોવેશન ગ્રાન્ટ (TIG) પૂરી પાડે છે. આ ગ્રાન્ટ GHTC-India હેઠળ અધિચૂચિત નવીન અને વૈકલ્પિક તકનીકોના ઉપયોગને ટેકો આપે છે.

લાભાર્થીઓના જીવન પર અસર

PMAY-U ની સાચી અસર સમગ્ર શહેરી ભારતમાં તેના દ્વારા બદલાયેલા જીવન દ્વારા સૌથી વધુ સારી રીતે સમજી શકાય છે. આ સફળતાની વાર્તાઓ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે સુરક્ષિત આવાસથી લાભાર્થીઓ માટે ગૌરવ, સ્થિરતા અને આત્મનિર્ભરતા મજબૂત થઈ છે.

તેમનું પોતાનું એક છત, શક્યતાઓનું ભવિષ્ય

મંધાલપુ અનંતલક્ષ્મી અડંકી, આંધ્રપ્રદેશમાં કામચલાઉ છતવાળા એક નાના મકાનમાં તેમના પતિ અને ત્રણ બાળકો સાથે રહેતા હતા. પરિવાર મામૂલી આવક માટે ભેંસ ઉછેર પર આધાર રાખતો હતો, અને કાયમી ઘર ધરાવવું તેમની પહોંચ બહારનું લાગતું હતું. PMAY-U હેઠળ સહાય મેળવ્યા પછી, તેમણે જાતે જ મકાન બનાવીને નાણાકીય મર્યાદાઓ પર વિજય મેળવ્યો. નવા પાકા મકાનથી સુરક્ષિત સ્વચ્છતા આવી, ખુલ્લામાં શૌચ ક્રિયાનો અંત આવ્યો અને તેમના જીવનધોરણમાં સુધારો થયો. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, આનાથી આત્મવિશ્વાસ જન્મ્યો, જેનાથી પરિવારને તેમના બાળકોના ભવિષ્યમાં રોકાણ કરવાની પ્રેરણા મળી.

સતત રિપેરિંગથી લઈને કાયમી સ્થિરતા સુધી

નોંગપોહ નગર, મેઘાલયમાં, લ્યુસીબોન સિંગક્લી પરિવારમાં એકમાત્ર કમાનાર તરીકે તેમના પિતા અને બહેનોને ટેકો આપે છે. એક આશા (ASHA) વર્કર અને અનાનસની ખેતી કરતા, તેઓ એક કાચા મકાનમાં રહેતા હતા જેમાં વારંવાર રિપેરિંગની જરૂર પડતી હતી, ખાસ કરીને ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન. ખર્ચથી ઘણીવાર પરિવારના નાણાકીય સ્થિતિ પર તાણ આવતી હતી અને તેના પિતાની તબીબી સંભાળને અસર થતી હતી. PMAY-U લાભાર્થી બન્યા પછી, લ્યુસીબોને કાયમી ઓલ-વેધર ઘર પ્રાપ્ત કર્યું, જેનાથી નિભાવ ખર્ચ ઘટ્યો અને પરિવારની નાણાકીય સ્થિરતામાં સુધારો થયો. આ બચત તેના પિતાની સ્વાસ્થ્ય જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં મદદ કરે છે. પરિવારે વરસાદી પાણીના સંચયને પણ અપનાવ્યું છે, ફળ આપતા વૃક્ષો વાવ્યા છે, LPG કનેક્શન મેળવ્યું છે અને LED લાઇટિંગ અપનાવી છે. તેમના નવા ઘરે સમગ્ર પરિવાર માટે શાંતિ લાવી છે.

સૌના માટે આવાસના દ્રષ્ટિકોણને આગળ ધપાવવું

કોઈ પણ શહેરની વાસ્તવિક કહાની ત્યાં વસતા લોકોની જ કહાની હોય છે. જેમ જેમ શહેરી વિસ્તારોનો વિકાસ અને વિસ્તાર થાય છે, તેમ તેમ આવાસ એ સમાવેશિતા, તકો અને જીવનની ગુણવત્તાના સૌથી સ્પષ્ટ સૂચકોમાંનું એક બની રહે છે. PMAY-U (પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના - શહેરી) ની સફર આ સમજને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ યોજનાએ લાંબા સમયથી શહેરી વિકાસના મુખ્ય પ્રવાહથી વંચિત રહેલા લાખો લોકો સુધી આવાસની સુવિધા પહોંચાડી છે. આમ કરીને, તેણે દેશભરના અસંખ્ય પરિવારો માટે ઘરના માલિક બનવાના સ્વપ્નને વાસ્તવિકતામાં બદલવામાં મદદ કરી છે. આયોજન, દેખરેખ અને પારદર્શક અમલીકરણ માટે ટેક્નોલોજી-આધારિત પ્રણાલીઓના ઉપયોગથી આ મિશનને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું છે. PMAY-U 2.0 દ્વારા, આ મિશન એ સુનિશ્ચિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે કે દરેક પરિવાર પાસે પોતાનું ઘર કહી શકાય તેવું સુરક્ષિત આવાસ હોય.

સંદર્ભોઃ

Ministry of Housing and Urban Affairs

https://pmay-urban.gov.in/about

https://pmaymis.gov.in/pmaymis2_2024/PMAY_SURVEY/EligiblityCheck.aspx

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2274164&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2239027&reg=48&lang=2

https://dashboard.pmay-urban.gov.in/

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2231861&reg=3&lang=2

https://pmay-urban.gov.in/uploads/progress-pdfs/68ac528160e77-Achievement_under_PMAY-U_&_PMAY-U2.0_cropped.pdf

https://pmay-urban.gov.in/uploads/guidelines/AHP-SOP.pdf

https://pmaymis.gov.in/PMAYMIS2_2024/PmayUrban.aspx

https://pmay-urban.gov.in/uploads/pmayu-9-years/Booklet.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1953776&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2296797&reg=48&lang=1

https://pmay-urban.gov.in/uploads/success-stories/605c36ab8e06f-Meghalaya_Lucybon%20Syngkli.pdf

https://pmay-urban.gov.in/uploads/success-stories/605c2ccda9adb-Andhra%20Pradesh_Mandhalpu%20Ananthalakshmi.pdf

https://pmay-urban.gov.in/uploads/success-stories/605c347e9d8cd-Kerala%20A%20R%20Ragasree.pdf

https://pmay-urban.gov.in/uploads/guidelines/Operational-Guidelines-of-PMAY-U-2.pdf

Click here to see pdf

SM/BS/JD


(રીલીઝ આઈડી: 2310901) મુલાકાતી સંખ્યા : 7
આ રીલીઝ વાંચો: English , हिन्दी , Bengali