શ્રી રાજીવ ગૌબાએ નીતિ આયોગ દ્વારા આયોજિત રાજ્યની EV નીતિઓ અંગેના વર્કશોપમાં પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે, વિશ્વભરમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તરફનું પરિવર્તન હવે ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. આ વર્કશોપ દરમિયાન ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સ (IEMI) રિપોર્ટની બીજી આવૃત્તિ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી.

તેમણે નોંધ્યું હતું કે 2025માં, યુએસમાં નવી કારના વેચાણમાં ઇલેક્ટ્રિક કારનો હિસ્સો લગભગ દસમો ભાગ, યુરોપિયન યુનિયનમાં ચોથા ભાગથી વધુ અને ચીનમાં અડધાથી વધુ હતો; તેમજ આગામી વર્ષોમાં વિશ્વભરમાં આ હિસ્સો નોંધપાત્ર રીતે વધવાની અપેક્ષા છે. તેમણે પશ્ચિમ એશિયાના તાજેતરના સંકટ તરફ ધ્યાન દોરતા જણાવ્યું હતું કે તે ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી માટે એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થઈ શકે છે — જેમ 1970ના દાયકાના તેલ સંકટોએ વધુ સારી ઇંધણ કાર્યક્ષમતા તરફના વૈશ્વિક પ્રયાસોને વેગ આપ્યો હતો.

આ પરિવર્તનને વિકસિત ભારત 2047 વિઝન માટે "આર્થિક, પર્યાવરણીય અને વ્યૂહાત્મક અનિવાર્યતા" તરીકે વર્ણવતા તેમણે ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની લગભગ 89 ટકા જરૂરિયાતો માટે આયાત પરની નિર્ભરતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. જો ઇવીને વધુ વ્યાપકપણે અપનાવવામાં નહીં આવે તો કારની માલિકી વર્તમાન સ્તરથી વધવાની સંભાવના છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ઓટોમોટિવ ક્ષેત્ર જીડીપીમાં આશરે 7.1 ટકાનું યોગદાન આપે છે અને લગભગ 1.90 કરોડ નોકરીઓને ટેકો આપે છે, જે આ ક્ષેત્રને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તરફના વૈશ્વિક સંક્રમણ સાથે સુસંગત રાખવાના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. તેમણે દિલ્હી જેવા શહેરોમાં વાહનોના ઉત્સર્જનના નોંધપાત્ર જાહેર આરોગ્ય ખર્ચ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જે સ્વચ્છ ગતિશીલતા તરફ સંક્રમણને તાત્કાલિક અગ્રતા બનાવે છે.

તેમણે FAME, PM E-Drive અને PM ઇ-બસ સેવા જેવી યોજનાઓ તેમજ ઓટોમોબાઇલ્સ અને ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ માટે બે પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ સ્કીમ્સ અને એડવાન્સ્ડ કેમિસ્ટ્રી સેલ બેટરી સ્ટોરેજ દ્વારા ₹92,000 કરોડથી વધુની સરકારી સહાયના સ્કેલની રૂપરેખા આપી હતી.

તેમણે EV ચાર્જિંગ ઇકોસિસ્ટમના ઝડપી વિસ્તરણ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો, જેમાં ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ અને ખાનગી ખેલાડીઓ ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસને આગળ ધપાવે છે. નવી લોન્ચ કરાયેલ યુનિફાઇડ ભારત ઇ-ચાર્જ એપ્લિકેશન વપરાશકર્તાઓ માટે ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વધુ સુલભ અને અનુકૂળ બનાવીને આ ઇકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા છે.

રાજ્યો તરફ વળતાં તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારતના 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી 29 રાજ્યોએ હવે EV નીતિઓને સૂચિત કરી છે, જેમાં IEMI સ્કોર્સમાં વ્યાપક-આધારિત સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે; છેલ્લા એક વર્ષમાં રાજ્યનો સર્વોચ્ચ સ્કોર 77 થી વધીને 84 થયો છે અને સરેરાશ સ્કોર 36 થી વધીને 40 થયો છે.

તેમણે નોંધ્યું હતું કે ઇન્ડેક્સ રાજ્યોને તેમની પ્રગતિનું નિરીક્ષણ કરવામાં અને પુરાવા-આધારિત નીતિઓ ઘડવામાં મદદ કરવા માટે ડેટા-સંચાલિત માળખું પ્રદાન કરે છે. તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે, રાજ્યોના પોતાના ઔદ્યોગિક આધાર, રાજકોષીય ક્ષમતા અને ભૂગોળ દ્વારા ઘડવામાં આવેલી વિવિધ વ્યૂહરચનાઓને કારણે ઇ-મોબિલિટીમાં અનુભવ વચ્ચેનો તફાવત કોઈ ગૂંચવણ નથી, પરંતુ એક તાકાત છે, જો રાજ્યો એકબીજા પાસેથી શીખે તો. અને સંશોધન અને નવીનતામાં રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવું.

સંપૂર્ણ અહેવાલ અહીં જુઓઃ *https://www.niti.gov.in/sites/default/files/2026-09/India-Electric-Mobility-Index-IEMI-2025.pdf

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2310837) મુલાકાતી સંખ્યા : 12