ઉપભોક્તા બાબતોનો વિભાગ, ઉપભોક્તા બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય, સરકારી માન્યતા પ્રાપ્ત ટેસ્ટ સેન્ટર્સ (GATCs)ના વિસ્તરતા નેટવર્ક દ્વારા દેશના લીગલ મેટ્રોલોજી ચકાસણી માળખાને મજબૂત કરી રહ્યું છે. માન્યતા માટેની અરજીઓના નવા રાઉન્ડને દેશભરના ઉદ્યોગો, પ્રયોગશાળાઓ અને તકનીકી સંસ્થાઓ તરફથી મજબૂત પ્રતિસાદ મળ્યો છે.

લીગલ મેટ્રોલોજી (ગવર્નમેન્ટ એપ્રુવ્ડ ટેસ્ટ સેન્ટર) રૂલ્સ, 2013માં સુધારા બાદ, આરોગ્યસંભાળ, ઊર્જા, પરિવહન, છૂટક વેપાર, ઉત્પાદન, માળખાકીય સુવિધાઓ અને ઉભરતા સ્વચ્છ-ઊર્જા ક્ષેત્રો સહિતના ક્ષેત્રોમાં તોલ અને માપનના સાધનોની 23 શ્રેણીઓને આવરી લેવા માટે જીએટીસીના ક્ષેત્રને વ્યાપક બનાવવામાં આવ્યું છે.

વિભાગે પાત્ર ઉદ્યોગો, પ્રયોગશાળાઓ, એન્જિનિયરિંગ કોલેજો, પોલિટેકનિક, આઈટીઆઈ (ITIs) અને ટેસ્ટિંગ સુવિધાઓને જીએટીસી તરીકે માન્યતા મેળવવા માટે આમંત્રણ આપવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. વિભાગના ઓનલાઈન પોર્ટલ દ્વારા ફરી એકવાર અરજીઓ મંગાવવામાં આવી હતી, જેમાં તાજેતરની અરજી વિન્ડોને ભાવિ ઉમેદવારો તરફથી સક્રિય પ્રતિસાદ મળ્યો હતો.

તાજેતરના કોલ પછી પાત્ર સંસ્થાઓ પાસેથી ઘણી અરજીઓ પ્રાપ્ત થઈ છે અને હાલમાં સંબંધિત રાજ્ય લીગલ મેટ્રોલોજી વિભાગોની સલાહથી વિભાગ દ્વારા તેની પ્રક્રિયા કરવામાં આવી રહી છે.

અરજીઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે:

દસ્તાવેજોની પૂર્ણતા;

ચકાસણી માળખાની પર્યાપ્તતા;

લાયકાત ધરાવતા તકનીકી કર્મચારીઓની ઉપલબ્ધતા; અને

માન્યતા આપતા પહેલા સાઇટ નિરીક્ષણ.

51 જીએટીસી પહેલેથી જ માન્યતા પ્રાપ્ત છે અને સક્રિય વિચારણા હેઠળની અરજીઓની સારી પાઇપલાઇન સાથે, જીએટીસી નેટવર્ક આગામી મહિનાઓમાં વધુ વિસ્તરવા માટે તૈયાર છે, જે ઉદ્યોગો અને ગ્રાહકો માટે ઉપલબ્ધ તકનીકી રીતે સક્ષમ ચકાસણી સુવિધાઓના આધારને વ્યાપક બનાવશે.

મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ

જીએટીસી માન્યતા માટે અરજીઓનો નવો રાઉન્ડ મંગાવવામાં આવ્યો, જેમાં ઉદ્યોગો, પ્રયોગશાળાઓ અને તકનીકી સંસ્થાઓ તરફથી મજબૂત પ્રતિસાદ મળ્યો.

પ્રાપ્ત થયેલી અરજીઓ પ્રક્રિયા હેઠળ છે, જેમાં રાજ્યના લીગલ મેટ્રોલોજી વિભાગોના સમન્વયથી સાઇટ નિરીક્ષણ અને તકનીકી ચકાસણી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.

51 જીએટીસી ને પહેલેથી જ માન્યતા આપવામાં આવી છે, જેમ કે વધુ અરજીઓ મંજૂર થતાં નેટવર્ક વધુ વિસ્તરવા માટે તૈયાર છે.

કેટલાક રાજ્યોએ તેમના પોતાના જીએટીસી નિયમોને આખરી ઓપ આપ્યો છે અને સૂચિત કર્યા છે, જે તેમને સુધારેલા કેન્દ્રીય માળખા સાથે સાંકળે છે.

ચકાસણી ક્ષેત્રમાં સાધનોની 23 શ્રેણીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં પાણી, ગેસ અને ઊર્જા મીટર, શ્વાસ વિશ્લેષક (બ્રેથ એનાલાઇઝર્સ), વાહનોના સ્પીડોમીટર, તોલવાના સાધનો અને પેટ્રોલ, ડીઝલ, સીએનજી, એલપીજી, એલએનજી અને હાઇડ્રોજન માટેના ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સર શામેલ છે.

વિસ્તૃત નેટવર્ક ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસને મજબૂત બનાવે છે જ્યારે ઓઆઇએમએલ (OIML) સર્ટિફિકેશન ઓથોરિટી તરીકે ભારતની સ્થિતિને અનુરૂપ ગ્રાહક સુરક્ષાને મજબૂત બનાવે છે.

કેટલાક રાજ્યો જીએટીસી નિયમોને સુધારેલા કેન્દ્રીય માળખા સાથે સાંકળે છે

જીએટીસી માળખાને રેખાંકિત કરતી કેન્દ્ર-રાજ્ય ભાગીદારીને મજબૂત બનાવતા એક નોંધપાત્ર વિકાસમાં, કેટલાક રાજ્યોએ સુધારેલા કેન્દ્રીય માળખાને અનુરૂપ તેમના પોતાના જીએટીસી નિયમોને આખરી ઓપ આપ્યો છે અને સૂચિત કર્યા છે. રાજ્ય સ્તરે આ ગોઠવણી ચકાસણી ઇકોસિસ્ટમની પહોંચને વધુ ઊંડી બનાવે, રાજ્ય લીગલ મેટ્રોલોજી વિભાગો અને માન્યતા પ્રાપ્ત જીએટીસી વચ્ચે સરળ સમન્વય સક્ષમ બનાવે અને દેશભરના વ્યવસાયો અને ગ્રાહકો માટે ઝડપી અને વધુ સ્થાનિક ચકાસણી સેવાઓને ટેકો આપે તેવી અપેક્ષા છે.

જીએટીસી રાજ્યના લીગલ મેટ્રોલોજી માળખાને પૂરક બનાવે છે

જીએટીસી નેટવર્કનો વિસ્તાર એ ભારતની લીગલ મેટ્રોલોજી ઇકોસિસ્ટમને આધુનિક બનાવવાના વિભાગના ચાલુ પ્રયાસોમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. તકનીકી રીતે સક્ષમ ખાનગી સંસ્થાઓને નિર્દિષ્ટ વજન અને માપનની ચકાસણી અને પુનઃચકાસણી હાથ ધરવા સક્ષમ બનાવીને, આ પહેલ રાજ્ય લીગલ મેટ્રોલોજી વિભાગોની ક્ષમતાને પૂરક બનાવે છે.

આનાથી લીગલ મેટ્રોલોજી અધિકારીઓને નીચેના બાબતો પર વધુ ધ્યાન આપવાની મંજૂરી મળે છે:

બજારની દેખરેખ;

જોખમ આધારિત નિરીક્ષણો;

ગંભીર ઉલ્લંઘનો સામે અમલીકરણ; અને

ગ્રાહક ફરિયાદ નિવારણ.

ચકાસણીમાં સાધનોની 23 શ્રેણીઓ આવરી લેવામાં આવી છે

વિસ્તૃત જીએટીસી માળખું તોલ અને માપનના સાધનોની 23 શ્રેણીઓને આવરી લે છે, જેમાં શામેલ છે:

પાણી, ગેસ અને ઊર્જા મીટર;

શ્વાસ વિશ્લેષક (બ્રેથ એનાલાઇઝર્સ);

વાહનોની ઝડપ માપવા માટે વપરાતા સ્પીડોમીટર;

તોલ માપના સાધનો; અને

પેટ્રોલ, ડીઝલ, સીએનજી, એલપીજી, એલએનજી અને હાઇડ્રોજન માટેના ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સર.

નવી અરજીઓ અને કેન્દ્રીય માળખા સાથે રાજ્ય કક્ષાના નિયમોના સમન્વય દ્વારા સમર્થિત જીએટીસીનું નેટવર્ક સતત વધી રહ્યું હોવાથી, વિભાગ સતત મોટું, વધુ સુલભ અને તકનીકી રીતે સક્ષમ ચકાસણી માળખું બનાવી રહ્યું છે. આ વિસ્તાર ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસને આગળ વધારવા માટે લીગલ મેટ્રોલોજી સિસ્ટમના સંયુક્ત પ્રયાસોને પ્રતિબિંબિત કરે છે અને સાથે સાથે ઉપભોક્તા સુરક્ષા અને દૈનિક વ્યાપારી વ્યવહારોમાં વિશ્વાસ મજબૂત કરે છે.

વિભાગ માપન ચકાસણીની પારદર્શક, ટેકનોલોજી આધારિત અને આત્મનિર્ભર સિસ્ટમ બનાવવા માટેની તેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કરે છે જે વેપારમાં ન્યાયીપણામાં વધારો કરે છે અને દેશભરના ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરે છે.

SM/DK/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2310612) મુલાકાતી સંખ્યા : 17