ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಕಲ್ಯಾಣ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು, ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (KVKs) ಬಲಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ಇಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2025 ರ 5ನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಕೆವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜಾರಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ಗಮನಹರಿಸಿದವು. ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಭಗೀರಥ ಚೌಧರಿ, ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ (DARE) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICAR) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ. ಮಾಂಗಿ ಲಾಲ್ ಜಾಟ್ ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

2027ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ 300 ಆದ್ಯತೆಯ ಕೆವಿಕೆಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾ ಬಿಂದುವಿನ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ಗಮನಹರಿಸಿದವು. ನಿಗದಿತ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯದ ಕುರಿತು ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಆದ್ಯತೆಯ ಕೆವಿಕೆಗಳ ನವೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ಡಿಎಆರ್‌ಇ (DARE) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು/ಕೆವಿಕೆಗಳಿಂದ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿಗಳನ್ನು (DPRs) ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರೆ, ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಜೊತೆಗೆ, 2028ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಕ್ಯುಬೇಷನ್-ಸಹ-ಕೌಶಲ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಯಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆವಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೃಷಿ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೆವಿಕೆ-ವಾರಿ ಇನ್‌ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೆವಿಕೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. ಕೆವಿಕೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವೇತನ, ಭತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ (DoE) ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ, ಕೆವಿಕೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ (NPS) ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಯಿತು. ಕೆವಿಕೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಿಯೋಜಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿತರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತೆರವಾದ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸಮಯೋಚಿತ ನೇಮಕಾತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಂಗಾಮಿನ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲಾಯಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯೋಜಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಕೃಷಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. 2026-27ರ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಬೀಜಗಳ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಮುಂಚೂಣಿ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳ (CFLD) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ, 12,349 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗುರಿಯ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ 353 ಕೆವಿಕೆಗಳು/ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ 24 ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ 9,750 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಣದ ಹರಿವಿನ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅಟಾರಿ (ATARI) ಮತ್ತು ಕೆವಿಕೆ ಮಟ್ಟಗಳವರೆಗೆ ಹಣದ ಸುಗಮ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ಹರಿವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ತಳಿಗಳ ಸಮಯೋಚಿತ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕೋರಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಧನ್-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ (PM DDKY) ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೆವಿಕೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಹ ಪರಿಶೀಲನೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಪಿಎಮ್ ಡಿಡಿಕೆವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆವಿಕೆಗಳ ನಿಯೋಜಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಕೆವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ನಿಧಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕೋರಲಾಯಿತು. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆವಿಕೆಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಧನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸಮಗ್ರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.

ಕೆವಿಕೆಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ, ಸಮಯೋಚಿತ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು, ಆಧುನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸೂಕ್ತ ಮಾನವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ರೈತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ಕೆವಿಕೆಗಳು ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.

ಬಲವರ್ಧಿತ ಕೆವಿಕೆಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ, ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳು, ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ರೈತರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ತರುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದವು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆವಿಕೆಗಳು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

*****