ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜೇನುಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಜೇನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೆಟಿವರ್ (ಲಾವಂಚ/ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹುಲ್ಲು) ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಳೆ ನಾರಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳವರೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅತಿ ಸಣ್ಣ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (MSME) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಆಯೋಗವು (KVIC) ತರಬೇತಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು, ಸುಧಾರಿತ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಂಬಲ ಹಾಗೂ ಇತರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಖಾದಿ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ (KVY), ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ (GVY) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತಹ (PMEGP) ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಯಶಸ್ಸಿನತ್ತ: ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಪಯಣಗಳು:

1. ಶ್ರೀ ಟಿ. ಅಜಿನ್: ಜೇನುಸಾಕಣೆಯಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯದ ನಿರ್ಮಾಣದವರೆಗೆ

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಟಿ. ಅಜಿನ್ ತಮ್ಮ ಮಾರ್ತಾಂಡಮ್ ಹನಿ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಜೇನುಸಾಕಣೆಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದು ಯಶಸ್ವಿ ಜೇನು ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉದ್ಯಮವು ಆಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ (AGMARK) ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೇನುಸಾಕಣೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಶ್ರೀ ಅಜಿನ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ರೈತರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಜೇನುಸಾಕಣೆ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಆಕಾಶವಾಣಿ (ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ) ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಪಯಣವು ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ, ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಇತರರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಶ್ರೀ ಬಿ. ಸುಂದರರಾಜ್: ವಟ್ಟಿವೇರನ್ನು ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು

ಶ್ರೀ ಬಿ. ಸುಂದರರಾಜ್ ಅವರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಸಸ್ಯವೊಂದು ಹೊಸ ಉದ್ಯಮದ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಪ್ಯೂರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಹರ್ಬಲ್ ಅಗರ್‌ಬತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ, ಅವರು ಅಗರಬತ್ತಿ, ಮೂಲಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವೆಟಿವರ್ (ಲಾವಂಚ/ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹುಲ್ಲು) ಅಗರಬತ್ತಿ ಮತ್ತು ವೆಟಿವರ್ ಸಾಂಬ್ರಾಣಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

2024-25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆಯ (GVY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಶ್ರೀ ಸುಂದರರಾಜ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಇವರ ಕಥೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಹೇಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

3. ಶ್ರೀ ಎಮ್. ಮುರುಗೇಶನ್: ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಜೀವ ನೀಡಿದವರು

ಶ್ರೀ ಎಮ್. ಮುರುಗೇಶನ್ ಅವರು ಪಿಎಮ್‌ಇಜಿಪಿ (PMEGP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 'ಬನಾನಾ ಫೈಬರ್ ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಮೇಕಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್' ಮೂಲಕ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸುತ್ತ ಉದ್ಯಮವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಓಂ ಬನಾನಾ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಮೂಲಕ, ಅವರು ಬಾಳೆ ನಾರನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೃಷಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಹೇಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅವರ ಕೆಲಸವು ಅವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪಯಣವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಉತ್ತಮ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹನಿ ಮಿಷನ್: ಜೇನುಸಾಕಣೆಯನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು

ಈ ಪಯಣದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವೆಂದರೆ 2017ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ಹನಿ ಮಿಷನ್'. ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜೇನುಸಾಕಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ರೈತರು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಜೇನುಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಜೀವಂತ ಜೇನು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರು ಜೇನುಸಾಕಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ಅದನ್ನು ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆವಿಐಸಿ (KVIC) ಪ್ರಕಾರ, 2017-18 ಮತ್ತು 2025-26 ರ ನಡುವೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 2,46,000 ಜೇನುಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು 2025-26 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,500 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಜೇನುತುಪ್ಪಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ್ದು

ಜೇನುಸಾಕಣೆಯು ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಜೇನು ನೊಣಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಜೇನುಸಾಕಣೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಡುವೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತೀಯ ಜೇನ್ನೊಣಗಳನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನುಸಾಕಣೆದಾರರು ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯವು ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಜೇನುಸಾಕಣೆಯು ಕೇವಲ ಪೂರಕ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಉದ್ಯಮದವರೆಗೆ

ಶ್ರೀ ಟಿ. ಅಜಿನ್, ಶ್ರೀ ಬಿ. ಸುಂದರರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಎಮ್. ಮುರುಗೇಶನ್ ಅವರ ಅನುಭವಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ತರಬೇತಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹಣಕಾಸು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಬಿಂದುವಾಗಬಹುದು.

ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ, ಕೆವಿಐಸಿ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ—ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಉದ್ಯಮದವರೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಶಾಲವಾದ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳವರೆಗೆ, ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗಗಳು ದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಕಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ: https://www.kvic.gov.in/kvicres/index.php

*****