ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵੈਂਡਰਜ਼ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਨਿਧੀ (ਪੀਐੱਮ ਸਵਨਿਧੀ) ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1 ਜੂਨ, 2020 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵੈਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲੇਟਰਲ ਮੁਕਤ ਵਰਕਿੰਗ ਕੈਪੀਟਲ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਪੜਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 27 ਅਗਸਤ, 2025 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਰਜ਼ਾ ਵੰਡ ਦੀ ਮਿਆਦ 31 ਮਾਰਚ, 2030 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਮੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ, ਡਿਜੀਟਲ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਨਵੇਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ 11.5 ਮਿਲੀਅਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ।

ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਦੌਰਾਨ, 10.56 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ₹6,294 ਕਰੋੜ ਦੇ 21.86 ਲੱਖ ਕਰਜ਼ੇ ਵੰਡੇ ਗਏ।

ਰਸਮੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਯੋਗ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ₹30,000 ਤੱਕ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੀਮਾ ਵਾਲਾ ਯੂਪੀਆਈ-ਲਿੰਕਡ ਰੁਪੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ, 27,077 ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਪਲੈਟਫਾਰਮ (ਡੀਐੱਲਪੀ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੇ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੜਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਤਬਾਦਲੇ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਜਦੋਂ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਯੂਐੱਲਬੀ) ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਕੀਮ ਜਨਗਣਨਾ ਕਸਬਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਪੀਐੱਮ ਸਵਨਿਧੀ ਨੇ ਉੱਦਮ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੀਐੱਮ ਸਵਨਿਧੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਚੈਲੇਂਜ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕਿਟ ਪਹੁੰਚ, ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ, ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਵੈਂਡਿੰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵੈਂਡਿੰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 50 ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਹੱਬ (ਐੱਸਐੱਫਐੱਚ) ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਸ਼ਹਿਰ ₹4 ਕਰੋੜ (ਲਗਭਗ $1.5 ਮਿਲੀਅਨ) ਤੱਕ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੈਂਡਿੰਗ ਜ਼ੋਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਲਈ ਵਾਧੂ ₹25 ਲੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਆਖਰੀ ਮੀਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ, ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮੇਲੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਜ਼ੇ, ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮੇਲਿਆਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ 1 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਪੀਐੱਮ ਸਵਨਿਧੀ ਯੋਜਨਾ ਨੇ 78.68 ਲੱਖ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ 1.18 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਜ਼ੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਕੁੱਲ ₹19,171 ਕਰੋੜ। ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਦਾਇਗੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਆਜ ਸਬਸਿਡੀ ਵਜੋਂ ₹421 ਕਰੋੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 57.09 ਲੱਖ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਨੇ 908 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਸਵਨਿਧੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, 51.15 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਿੰਗ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਠ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ 15.9 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਚੂਨ ਅਤੇ ਥੋਕ ਦੋਵੇਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਪਣਾਉਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ₹418.78 ਕਰੋੜ ਵੰਡੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ, 6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਬਾਰੇ ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਏਆਈ(FSSAI) ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੀਐੱਮ ਸਵਨਿਧੀ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਉਪਾਅ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਆਜੀਵਿਕਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ, ਡਿਜੀਟਲ ਸਮਾਵੇਸ਼, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਪੜਾਅ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਸ਼ਕਤ, ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੂਖਮ-ਉੱਦਮੀ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 2047 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ @2047 ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

***************

ਐੱਸਕੇ