কেন্দ্ৰীয় তথা সমবায় মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহৰ উপস্থিতিত বিহাৰ আৰু ঝাৰখণ্ডৰ মাজত সোন নদীৰ পানী ভাগ কৰাৰ বাবে এখন বুজাবুজিৰ চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। ঝাৰখণ্ডৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী হেমন্ত ছোৰেন, বিহাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী সম্ৰাট চৌধুৰী, কেন্দ্ৰীয় জল শক্তি মন্ত্ৰী শ্ৰী চি আৰ পাটিল, বিহাৰৰ উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী, কেন্দ্ৰীয় গৃহ সচিব আৰু ভাৰত চৰকাৰ তথা দুয়োখন ৰাজ্যৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকল এই অনুষ্ঠানত উপস্থিত আছিল।

কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰী মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে বিহাৰ আৰু ঝাৰখণ্ডৰ মাজত সম্পন্ন আজিৰ চুক্তিয়ে পূব ভাৰতৰ দীৰ্ঘদিনীয়া জল বিবাদৰ সমাধান কৰিলে। তেওঁ কয় যে এই চুক্তিয়ে জনসাধাৰণৰ বাবে খোৱা পানীৰ লগতে বিহাৰ আৰু ঝাৰখণ্ডৰ বৃহৎ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ লাখ লাখ কৃষকক জলসিঞ্চনৰ পানী প্ৰদান কৰিব।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে সোন নদীৰ পানী ভাগ কৰা সন্দৰ্ভত আজি হোৱা চুক্তিখন প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দ্বাৰা প্ৰচাৰিত ‘টিম ভাৰত’ দৃষ্টিভংগী আৰু সহযোগিতামূলক য়ুক্তৰাষ্ট্ৰবাদৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ। তেওঁ কয় যে যদিও সকলো ৰাজ্যৰ নিজস্ব স্বতন্ত্র পৰিচয় আছে, যদি তেওঁলোকে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত 'টিম ভাৰত' হিচাপে আগবাঢ়ি যায়, এনে কোনো সমস্যা নাই যাৰ সমাধান কৰিব নোৱাৰি। শ্ৰী শ্বাহে লগতে কয় যে এইটো এই বছৰ ৰাজ্যসমূহৰ মাজত চতুৰ্থখন জল চুক্তি, যি জলসিঞ্চন, গ্ৰাম্য উন্নয়ন আৰু খোৱা পানীৰ বাবে পানীৰ উপলব্ধতা বৃদ্ধি কৰিব।

কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে বিহাৰ আৰু ঝাৰখণ্ডৰ মাজত প্ৰায় ২৫ বছৰ পুৰণি জল বিবাদৰ সমাধানৰ বাবে আজি হোৱা চুক্তিয়ে উদাহৰণ দিয়ে যে সহযোগিতামূলক য়ুক্তৰাষ্ট্ৰবাদৰ মনোভাৱেৰে পৰিচালিত আলোচনাৰ জৰিয়তে যিকোনো সমস্যা সমাধান কৰিব পাৰি। তেওঁ কয় যে দুয়োখন ৰাজ্যৰ বিশাল ভৌগোলিক অঞ্চল, কৃষক, গ্ৰাম্য অঞ্চল আৰু খোৱা পানীৰ যোগান সম্পৰ্কীয় সমস্যাবোৰ আজি স্থায়ীভাৱে সমাধান কৰা হৈছে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে আজিৰ চুক্তিয়ে বিহাৰৰ ভোজপুৰ, বাক্সাৰ, ৰোহতাছ, কাইমুৰ, ঔৰংগাবাদ, আৰৱাল, গয়া আৰু পাটনা জিলাৰ বৃহৎ সংখ্যক জনসাধাৰণৰ বাবে খোৱা পানী আৰু জলসিঞ্চনৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পানীৰ উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰিব। তদুপৰি, পালামু, গড়ৱা আৰু ঝাৰখণ্ডৰ অন্যান্য অঞ্চলত জলসিঞ্চন আৰু খোৱা পানীৰ বাবে পানী উপলব্ধ হ’ব।

ঝাৰখণ্ডৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী হেমন্ত ছোৰেন আৰু বিহাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী সম্ৰাট চৌধুৰীয়ে সোন নদীৰ পানী ভাগ কৰাৰ সমস্যা সমাধানৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদী আৰু কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰে।

গৃহ মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহৰ প্ৰচেষ্টাত কেইবা দশক ধৰি সমাধান নোহোৱা বিভিন্ন ৰাজ্যৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি থকা জল বিবাদ আন্তঃৰাজ্যিক পৰিষদৰ জৰিয়তে সমাধান কৰা হৈছে, এই বছৰত এতিয়ালৈকে চাৰিটা ঐতিহাসিক চুক্তিত উপনীত হৈছে।

৭ জুলাই ২০২৬ ত কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰীৰ উপস্থিতিত ‘নৰ্মদা বঁটা’ লাভ কৰা ৰাজ্যসমূহ-মহাৰাষ্ট্ৰ, গুজৰাট, ৰাজস্থান আৰু মধ্য প্ৰদেশৰ মাজত বকেয়া ধন পৰিশোধৰ নিষ্পত্তি সম্পৰ্কীয় এক ঐতিহাসিক চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি চৰ্দাৰ সৰোবৰ প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যয় শ্বেয়াৰ সম্পৰ্কে এই ৰাজ্যসমূহৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি থকা বিবাদ সমাধানৰ ক্ষেত্ৰত এক মাইলৰ খুঁটি হিচাপে চিহ্নিত হৈছে, য’ত বকেয়া ধন এককালীন নিষ্পত্তিৰ জৰিয়তে সমাধান কৰা হৈছে।

২৯ জুন ২০২৬ত যমুনা জল প্ৰকল্পৰ নিৰ্মাণ আৰু ৰূপায়ণ সন্দৰ্ভত ৰাজস্থান আৰু হাৰিয়ানা চৰকাৰৰ মাজত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তিৰ অধীনত তিনিটা ভূগৰ্ভস্থ পাইপলাইনৰ জৰিয়তে যমুনা খালৰ পৰা ৰাজস্থানলৈ প্ৰায় ৫৮০ এমচিএম পানী প্ৰেৰণ কৰা হ’ব। এই ভূগৰ্ভস্থ পাইপলাইনৰ জৰিয়তে পশ্চিম যমুনা খালৰ পৰা ৰাজস্থানৰ যমুনাৰ পানীৰ অংশ প্ৰদান কৰাটো এই প্ৰকল্পৰ লক্ষ্য। ই ৰাজস্থানক ১৯৯৪ চনৰ চুক্তিৰ অধীনত উচ্চ যমুনা অৱবাহিকাত ব্যৱহাৰযোগ্য পৃষ্ঠভাগৰ পানী শ্বেয়াৰ কৰাৰ সন্দৰ্ভত আবণ্টিত পানী কাৰ্যকৰীভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিব। এই প্ৰকল্পটোৱে ৰাজস্থানৰ শুষ্ক আৰু নিম্ন বৃষ্টিপাত অঞ্চলসমূহত খোৱা পানীৰ নিৰন্তৰ যোগান নিশ্চিত কৰিব আৰু আৰ্থ-সামাজিক উন্নয়ন বৃদ্ধি কৰিব, যাৰ ফলত লাখ লাখ লোক উপকৃত হ’ব।

১৬ জুন ২০২৬ ত কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহৰ অধ্যক্ষতাত নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈঠকত দীৰ্ঘদিন ধৰি স্থগিত হৈ থকা ‘কিশাউ বহুমুখী বান্ধ প্ৰকল্প’ সম্পৰ্কে সংশ্লিষ্ট ৰাজ্যসমূহৰ মাজত ঐক্যমতত উপনীত হৈছিল। বৈঠকৰ সময়ত, হিমাচল প্ৰদেশ, উত্তৰাখণ্ড, দিল্লী, উত্তৰ প্ৰদেশ, হাৰিয়ানা আৰু ৰাজস্থানে 'কিশাউ বহুমুখী প্ৰকল্প' ৰ ৰূপায়ণৰ বাবে এক বুজাবুজিৰ চুক্তিত সন্মতি প্ৰকাশ কৰে। প্ৰকল্পটো সন্দৰ্ভত, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে জল উপাদানৰ বাবে ৯০ শতাংশ পুঁজি কেন্দ্ৰীয় সাহায্য হিচাপে প্ৰদান কৰিব, আনহাতে ছখন ৰাজ্যই বাকী ১০ শতাংশৰ বিত্তীয় বোজা বহন কৰিব। প্ৰকল্পটোৰ বিদ্যুৎ উপাদানৰ ব্যয় শ্বেয়াৰ কৰাৰ বিনিময়ত হিমাচল প্ৰদেশক দিল্লী আৰু ৰাজস্থানলৈ নিৰ্ধাৰিত পানী বিতৰণ কৰাৰ বাবে এক চুক্তি কৰা হৈছিল।

****

RK/RR/PR/PS/MK