સરકારે સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા અને પુરવઠામાં કૃત્રિમ અછત ઊભી થતી અટકાવવા માટે શ્રેણીબદ્ધ સક્રિય પગલાં લીધાં છે. હાલના દિવસોમાં એક્સ-મિલ ખાંડના ભાવમાં આશરે 20% નો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે છૂટક ખાંડના ભાવ પણ નીચે આવવા લાગ્યા છે. સપ્લાય ચેઈન દ્વારા ફેરફારોના સામાન્ય સંક્રમણને ધ્યાનમાં રાખીને, છૂટક ભાવ પણ ટૂંક સમયમાં એક્સ-મિલ ભાવમાં થયેલા ઘટાડાને અનુસરે તેવી અપેક્ષા છે.

સરકાર દેશભરમાં ખાંડના ભાવ, સ્ટોક અને પરિવહન પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે અને પૂરતી ઉપલબ્ધતાનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે શ્રેણીબદ્ધ સક્રિય પગલાં લીધાં છે. એક્સ-મિલ અને છૂટક ભાવમાં ઘટાડાનું વલણ દર્શાવે છે કે તાજેતરમાં ભાવમાં થયેલો તીવ્ર ઉછાળો પ્રાથમિક રીતે સંગ્રહખોરી અને સટ્ટાખોરીના કારણે હતો, જોકે દેશમાં ખાંડનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.

ભૌતિક ચકાસણી પૂરતા ખાંડના સ્ટોકની પુષ્ટિ કરે છે

મિલો ખાતે ખાંડના સ્ટોકની ભૌતિક ચકાસણી માટેની દેશવ્યાપી ઝુંબેશ દ્વારા ખાંડની સરળ ઉપલબ્ધતાની સ્થિતિની પુનઃપુષ્ટિ થઈ છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, ખાંડ મિલો પાસે સરકારને સબમિટ કરાયેલા તેમના માસિક પત્રકોમાં જાહેર કરાયેલા સ્ટોક કરતાં વધુ સ્ટોક હોવાનું માલૂમ પડ્યું હતું. ચકાસણી કવાયતે સ્થાપિત કર્યું છે કે દેશમાં ખાંડની કોઈ અછત નથી અને ગભરાટમાં ખરીદી કરવા કે અતિશય સ્ટોક કરવામાં કોઈ ઔચિત્ય નથી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, ખાંડ મિલો શોર્ટ સેલિંગનો માર્ગ અપનાવતી પણ જોવા મળી હતી, એટલે કે માસિક ક્વોટા હેઠળ તેમને ફાળવેલ જથ્થા કરતાં ઓછી ખાંડ વેચતી હતી. આવી પદ્ધતિઓ પૂરતો ભૌતિક સ્ટોક હોવા છતાં બજારના પુરવઠાને અનાવશ્યક રીતે સીમિત કરવાની પ્રવૃત્તિ કરે છે.

સપ્ટેમ્બરથી પખવાડિક ખાંડ ક્વોટા સિસ્ટમ સરકારે એ પણ અવલોકન કર્યું છે કે, કેટલાક કિસ્સાઓમાં, મહિનાની શરૂઆતમાં મિલો દ્વારા વેચવામાં આવેલી ખાંડ ખરીદદારો દ્વારા મહિનાના અંત તરફ જ ઉપાડવામાં અથવા મોકલવામાં આવતી હતી. આ પદ્ધતિએ બજારમાં કૃત્રિમ અછતમાં યોગદાન આપ્યું હતું. આવા મુદ્દાઓને ઉકેલવા અને ખાંડ સમયસર બજારમાં પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સરકારે હાલની માસિક ક્વોટા સિસ્ટમની જગ્યાએ સપ્ટેમ્બરથી પખવાડિક ખાંડ ફાળવણી સિસ્ટમ દાખલ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. પખવાડિક ક્વોટા હેઠળ, મિલોએ પ્રથમ સપ્તાહમાં ફાળવણીના ઓછામાં ઓછા 40% અને બાકીનો જથ્થો પછીના સપ્તાહમાં વેચવો જરૂરી રહેશે.

પખવાડિક સિસ્ટમ સરકારને નીચે મુજબ સક્ષમ બનાવશે:

• માંગ અને પુરવઠા પર નજીકથી નજર રાખવી
• બજારની સ્થિતિમાં આવતા ફેરફારો પ્રત્યે ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપવી
• પુરવઠામાં કૃત્રિમ અછત ઊભી થતી અટકાવવી
• બજારમાં પૂરતી ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખવા માટે જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે વધારાનો ક્વોટા બહાર પાડવો.

આ લવચીક મિકેનિઝમ સુનિશ્ચિત કરશે કે ખાંડનો પુરવઠો વાસ્તવિક સ્થાનિક માંગ સાથે સુસંગત રહે.

વેચાણના સાત દિવસની અંદર ખાંડનું પરિવહન કરવું પડશે

ખાંડ મિલોને વેચેલી ખાંડ વેચાણના સાત દિવસની અંદર મિલમાંથી રવાના થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિર્દેશ આપી દેવામાં આવ્યા છે. પખવાડિક ક્વોટા ફાળવણી અને સાત દિવસની અંદર ફરજિયાત પરિવહનનું આ સંયોજન સપ્લાય ચેઈન દ્વારા ખાંડની હિલચાલમાં નોંધપાત્ર સુધારો કરશે. તે સુનિશ્ચિત કરશે કે ખાંડ મિલોમાંથી ડીલરો સુધી અને આખરે ગ્રાહકો સુધી ઝડપથી પહોંચે, જ્યારે અનાવશ્યક સંચય અને સટ્ટાકીય સ્ટોક રાખવાને નિરુત્સાહિત કરશે. ખાંડના મોટા ગ્રાહકોને પણ તેમની ઓપરેશનલ જરૂરિયાતો કરતાં વધુ સ્ટોક એકઠો ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

નવી શુગર સીઝન ઉપલબ્ધતાને વધુ મજબૂત બનાવશે નવી સીઝન માટે શેરડીનું પિલાણ 15 ઓક્ટોબરથી શરૂ થશે. આ મહિના દરમિયાન 10 LMT થી વધુ ખાંડનું ઉત્પાદન થવાની અપેક્ષા છે. સરકારે ખાંડ મિલોને ઓક્ટોબર દરમિયાન ઉત્પાદિત ખાંડને કોઈ પણ નિયંત્રણ વિના વેચવાની પણ મંજૂરી આપી છે, જેથી નવી સીઝનનું ઉત્પાદન શક્ય વહેલી તકે સ્થાનિક બજારમાં ઉપલબ્ધ થાય. નવેમ્બરમાં ખાંડનું ઉત્પાદન આશરે 45 LMT રહેવાની ધારણા છે, જે સ્થાનિક વપરાશ માટે નોંધપાત્ર વધારાનો પુરવઠો પૂરો પાડશે.

સરકાર ગ્રાહકોને ખાંડની પૂરતી ઉપલબ્ધતાની ખાતરી આપે છે સરકાર ગ્રાહકોને ફરી એકવાર ખાતરી આપે છે કે દેશમાં ખાંડની કોઈ અછત નથી અને ખાસ કરીને આગામી તહેવારોની સીઝન દરમિયાન દેશભરમાં વ્યાજબી ભાવે ખાંડની પૂરતી અને સતત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.

મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ

• એક્સ-મિલ ખાંડના ભાવમાં તાજેતરના દિવસોમાં આશરે 20% નો ઘટાડો થયો છે, અને ગઈકાલથી છૂટક ભાવમાં પણ ઘટાડો થવા લાગ્યો છે. છૂટક ભાવ પણ ટૂંક સમયમાં એક્સ-મિલ ભાવમાં થયેલા ઘટાડાના વલણને અનુસરે તેવી અપેક્ષા છે.
• સરકારી સ્ટોક ચકાસણી ખાંડની પૂરતી ઉપલબ્ધતાની પુષ્ટિ કરે છે. અનેક કિસ્સાઓમાં, ખાંડ મિલો પાસે તેમના માસિક પત્રકોમાં જાહેર કરાયેલા સ્ટોક કરતાં વધુ સ્ટોક હોવાનું માલૂમ પડ્યું હતું.
• સપ્ટેમ્બરથી પખવાડિક ખાંડ ક્વોટા ફાળવણી માસિક ક્વોટા સિસ્ટમનું સ્થાન લેશે, જેનાથી સરકાર લગભગ રીયલ-ટાઇમ ધોરણે બજાર પર નજર રાખી શકશે અને જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે વધારાનો ક્વોટા બહાર પાડી શકશે.
• મિલો દ્વારા વેચવામાં આવતી ખાંડ સાત દિવસની અંદર રવાના થવી જોઈએ, જે મિલોથી ડીલરો અને સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની ઝડપી હિલચાલ સુનિશ્ચિત કરે છે અને અનાવશ્યક સ્ટોક સંચયને અટકાવે છે.
• વહેલું પિલાણ અને નવી સીઝનનું ઉત્પાદન ઉપલબ્ધતાને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત કરશે: કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્રમાં કાર્યરત મિલો સપ્ટેમ્બર દરમિયાન આશરે 2 LMT ઉમેરે તેવી અપેક્ષા છે, જ્યારે ઓક્ટોબરમાં 10 LMT થી વધુ અને નવેમ્બરમાં આશરે 45 LMT ઉત્પાદન થવાની અપેક્ષા છે.

SM/NP/JD