આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય
અનઇનકોર્પોરેટેડ સેક્ટર એન્ટરપ્રાઇઝિસનું ત્રિમાસિક બુલેટિન (QBUSE)
(સર્વેક્ષણ સમયગાળો: એપ્રિલ 2026 થી જૂન 2026)
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ છતાં અનઇનકોર્પોરેટેડ ક્ષેત્રે 9.2% નો મજબૂત વાર્ષિક (Y-o-Y) વૃદ્ધિ દર નોંધાવ્યો
કાર્યબળમાં મહિલાઓનો હિસ્સો વધીને 30% થયો
ડિજિટલ અપનાવવાની પ્રક્રિયામાં ગતિ જળવાઈ રહી: 10 માંથી 8 પ્રતિષ્ઠાનો ઓનલાઈન અને કેશલેસ બન્યા
प्रविष्टि तिथि:
21 AUG 2026 4:00PM by PIB Ahmedabad
એક નજર:
-
અગાઉના વર્ષના સમાન ત્રિમાસિક ગાળા (એપ્રિલ-જૂન 2025)ની સરખામણીમાં પ્રતિષ્ઠાનોની સંખ્યા અને રોજગાર બંનેમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે.
-
પ્રતિષ્ઠાનોની અંદાજિત સંખ્યા 8.67 કરોડ રહી છે, જેણે વાર્ષિક ધોરણે (Year-on-Year) 9.20%ની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે.
-
અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્રે રોજગાર 13.70 કરોડે પહોંચ્યો છે, જેમાં 'અન્ય સેવાઓ' ક્ષેત્ર મુખ્ય ચાલક બળ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેણે 21% થી વધુ રોજગાર વૃદ્ધિ નોંધાવી છે.
-
એપ્રિલ-જૂન 2026 માં એન્ટરપ્રાઇઝ રજીસ્ટ્રેશન વધીને 42.5% થયું છે, જે એપ્રિલ-જૂન 2025 ની સરખામણીમાં 7 ટકાથી વધુનો વધારો દર્શાવે છે, જે વધતી જતી આૌપચારિકતાનો સંકેત આપે છે.
-
કેશલેસ વ્યવહારોએ વ્યાપક સ્વીકૃતિ મેળવી છે, જેમાં લગભગ 80% પ્રતિષ્ઠાનોએ વ્યવહારની કેશલેસ પદ્ધતિઓ અપનાવી છે.
-
કાર્યબળમાં મહિલાઓની ભાગીદારી મજબૂત થતી રહી છે, જેમાં આ ક્ષેત્રમાં કુલ રોજગારમાં મહિલાઓનો હિસ્સો 30% થી વધુ છે.
NSO એ એપ્રિલથી જૂન 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્રના ત્રિમાસિક અંદાજો જાહેર કર્યા
ઉચ્ચ-આવૃત્તિ સૂચકાંકોની ઉપલબ્ધતા મજબૂત કરવાની તેની પ્રતિબદ્ધતાને અનુરૂપ, સાંખ્યિકી અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયના નેજા હેઠળના નેશનલ સ્ટેટિસ્ટિક્સ ઓફિસ (NSO) એ 2025થી અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્રના મુખ્ય તારણો પર ત્રિમાસિક બુલેટિન પ્રકાશિત કરી રહ્યું છે. વર્તમાન રજૂઆત, એપ્રિલ-જૂન 2026 માટે અનઇનકોર્પોરેટેડ સેક્ટર એન્ટરપ્રાઇઝિસનું ત્રિમાસિક બુલેટિન (QBUSE), એ 'એન્યુઅલ સર્વે ઓફ અનઇનકોર્પોરેટેડ સેક્ટર એન્ટરપ્રાઇઝિસ' (ASUSE) ની ત્રિમાસિક આવૃત્તિ છે અને વધુ વારંવારના અંતરાલોએ મુખ્ય અંદાજો પૂરા પાડે છે. QBUSE ની શરૂઆત ભારતીય અર્થતંત્રના સૌથી ગતિશીલ ખંડોમાંના એક પર નીતિ ઘડવૈયાઓ, સંશોધકો અને અન્ય હિતધારકોને સમયસર અને ઉપયોગી ડેટા પહોંચાડવાના NSO ના સતત પ્રયાસોને દર્શાવે છે.
જ્યારે ASUSE નાણાકીય અને બિન-નાણાકીય સૂચકાંકોના વ્યાપક સેટ પર વિગતવાર વાર્ષિક અંદાજો પ્રકાશિત કરવાનું ચાલુ રાખશે, ત્યારે QBUSE એ જ માળખાનો ઉપયોગ કરીને અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી સાહસોના સ્કેલ, બંધારણ અને રોજગાર પ્રોફાઇલ પર સામયિક ત્રિમાસિક અંદાજો આપે છે. ત્રિમાસિક ડેટાનો હેતુ આ ક્ષેત્રમાં ટૂંકા ગાળાની હિલચાલને કેપ્ચર કરવાનો છે.
અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્ર જીડીપીમાં મુખ્ય યોગદાનકર્તા, રોજગારનો નોંધપાત્ર સ્ત્રોત અને સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકતા તથા પુરવઠા શૃંખલાનો એક મહત્વપૂર્ણ ચાલક હોવાને નાતે ભારતીય અર્થતંત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેના મહત્વને ઓળખીને, NSO એ 2021-22 માં ASUSE ની શરૂઆત કરી હતી. આ પછી સતત ત્રણ વાર્ષિક રાઉન્ડ યોજાયા હતા, જેણે આ ક્ષેત્ર માળખા, કામગીરી અને આર્થિક કામગીરીમાં વ્યાપક અને સુસંગત આંતરદૃષ્ટિ પૂરી પાડી હતી. આ પ્રેસ નોંધ એપ્રિલ - જૂન, 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળાના ત્રિમાસિક બુલેટિન માટે છે. તે મંત્રાલયની વેબસાઇટ (https://mospi.gov.in) પર ઉપલબ્ધ છે.
ASUSE 2026 ના કવરેજ, સેમ્પલિંગ મેથોડોલોજી અને ડેટા સંગ્રહ પદ્ધતિની ટૂંકી વિહંગાવલોકન એન્ડનોટમાં આપવામાં આવી છે.
એપ્રિલ - જૂન, 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળાના પરિણામોના મુખ્ય અંક:
અનઇનકોર્પોરેટેડ ક્ષેત્રે મજબૂત વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર્શાવી
અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્રે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ છતાં એપ્રિલ-જૂન 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન તેની મજબૂત વાર્ષિક (Y-o-Y) વૃદ્ધિની ગતિ જાળવી રાખી હતી. આ ક્ષેત્ર વિવિધ કાર્યબળ માટે રોજગાર અને આજીવિકાનો એક નોંધપાત્ર સ્ત્રોત બની રહ્યું છે.
તાજેતરના ASUSE (જાન્યુઆરી 25- ડિસેમ્બર 25)માંથી સમાન વાર્ષિક અંદાજો:
- પ્રતિષ્ઠાનોની અંદાજિત સંખ્યા: 7.92 કરોડ
- કામદારોની અંદાજિત સંખ્યા: 12.81 કરોડ
અંદાજિત અનઇનકોર્પોરેટેડ પ્રતિષ્ઠાનોની સંખ્યા વાર્ષિક ધોરણે 9.20% વધીને એપ્રિલ-જૂન 2025માં 7.94 કરોડથી વધીને એપ્રિલ-જૂન 2026 માં 8.67 કરોડ થઈ ગઈ છે.
કાર્યબળના પ્રવાહો: એપ્રિલ-જૂન 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્રમાં રોજગાર અંદાજે 13.70 કરોડ હતો, જે અગાઉના વર્ષના સમાન ત્રિમાસિક ગાળાની સરખામણીમાં 6.55% ની વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. આ વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે સેવા ક્ષેત્ર દ્વારા સંચાલિત હતી, જેણે તેના અંદાજિત કાર્યબળમાં 21% થી વધુનો વધારો નોંધાવ્યો હતો.
ત્રિમાસિક ડેટામાંથી પ્રતિષ્ઠાનો અને કામદારોની અંદાજિત સંખ્યા આકૃતિ 1 માં આપવામાં આવી છે:

કાર્યબળના માળખામાં ફેરફાર:
કામ કરતા માલિકો એપ્રિલ-જૂન 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે અનઇનકોર્પોરેટેડ ક્ષેત્રમાં કાર્યબળનો સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતા રહ્યા હતા, જે કુલ કામદારોના 62.38% હતા, જ્યારે અગાઉના વર્ષના સમાન ત્રિમાસિક ગાળામાં આ પ્રમાણ 60.18% હતું. આનાથી વિપરીત, ભાડે રાખેલા કામદારોના હિસ્સામાં આંશિક ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે સમાન સમયગાળા દરમિયાન 24.38% થી ઘટીને 22.77% થયો હતો.
એપ્રિલ-જૂન 2026 દરમિયાન રોજગાર વૃદ્ધિમાં શહેરી ક્ષેત્રે ગ્રામીણ ક્ષેત્ર કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું, ગ્રામીણ ક્ષેત્રમાં 0.70% ની વૃદ્ધિની સરખામણીમાં શહેરી ક્ષેત્રે 12% થી વધુની મજબૂત વાર્ષિક વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી.
વ્યાપક પ્રવૃત્તિ શ્રેણીઓ (ઉત્પાદન, વેપાર અને અન્ય સેવાઓ) વચ્ચે પ્રતિષ્ઠાનો અને કામદારોની ટકાવારી હિસ્સો અનુક્રમે આકૃતિ 2 અને આકૃતિ 3 માં આપવામાં આવ્યો છે.

આકૃતિ 2: વ્યાપક પ્રવૃત્તિ શ્રેણીઓ વચ્ચે પ્રતિષ્ઠાનોની ટકાવારી હિસ્સો (એપ્રિલ- જૂન '26)

આકૃતિ 3: વ્યાપક પ્રવૃત્તિ શ્રેણીઓ વચ્ચે કામદારોની ટકાવારી હિસ્સો (એપ્રિલ- જૂન '26)
સેવા ક્ષેત્ર વૃદ્ધિના મુખ્ય ચાલક તરીકે ઉભરી આવ્યું:
અન્ય સેવાઓ ક્ષેત્રે તમામ ક્ષેત્રોમાં સૌથી વધુ વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, જેમાં પ્રતિષ્ઠાનો અને રોજગાર બંને વાર્ષિક ધોરણે 21% થી વધુ વધ્યા છે. આ પછી ઉત્પાદન ક્ષેત્ર આવે છે, જેણે અંદાજિત પ્રતિષ્ઠાનોની સંખ્યામાં 10.06% અને અંદાજિત કાર્યબળમાં 6.60% ની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે.
જોકે, અનઇનકોર્પોરેટેડ વેપાર ક્ષેત્રે અંદાજિત પ્રતિષ્ઠાનોની સંખ્યામાં 7.88% અને અંદાજિત કાર્યબળમાં 10.29%નો વાર્ષિક ઘટાડો નોંધાવ્યો છે. જ્યારે સર્વેક્ષણ આ ફેરફારો પાછળના ચોક્કસ પરિબળો પર માહિતી આપતું નથી, તે નોંધવા જેવું છે કે વૈશ્વિક આર્થિક પડકારોની સાથે ઇ-કોમર્સ અને ક્વિક-કોમર્સ પ્લેટફોર્મના વિસ્તરણ સહિત રિટેલ પરિદ્રશ્યમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. આ વિકાસ બદલાતા વ્યવસાયિક વાતાવરણને વ્યાપક સંદર્ભ પૂરો પાડે છે.
મહિલાઓની ભાગીદારી:
મહિલા કાર્યબળ પ્રભાવશાળી રહ્યું છે, જે ક્ષેત્રમાં કુલ રોજગારના 30% થી વધુ છે. આ એપ્રિલ-જૂન 2025 દરમિયાન જોવા મળેલા પ્રમાણ કરતાં થોડું વધારે છે. મહિલા કામદારોના ટકાવારી હિસ્સામાં ક્રમિક વધારો મહિલાઓ માટે રોજગારીની તકો ઊભી કરવા અને સમાવેશી આર્થિક ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવામાં આ ક્ષેત્રના વધતા મહત્વને દર્શાવે છે.
ડિજિટલ અપનાવવું અને વધતી આૌપચારિકતા:
અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્રના સાહસોમાં ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ અર્થતંત્રના પ્રતિષ્ઠાનોમાં ડિજિટલ અપનાવવાનો એક પ્રોત્સાહક પ્રવાહ દર્શાવે છે. ICT ઉપયોગ અંગેનો ડેટા સૂચવે છે કે અનઇનકોર્પોરેટેડ ક્ષેત્રના લગભગ 82% પ્રતિષ્ઠાનોએ સાહસિક હેતુઓ માટે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કર્યો છે. વધુમાં, લગભગ 80% પ્રતિષ્ઠાનોએ ઓનલાઈન બેંકિંગ, યુપીઆઈ, પોસ (POS) ડિવાઈસ અને અન્ય ડિજિટલ ચુકવણી પદ્ધતિઓ સહિત વ્યવહારની કેશલેસ પદ્ધતિઓ અપનાવી છે.
કેશલેસ ટ્રાન્ઝેક્શન મોડનો ઉપયોગ:
અનૌપચારિક ક્ષેત્ર માટે વધુ સુસંગત નીતિગત પ્રશ્નોનો સમાવેશ થાય એ માટે ASUSE ના ICT મોડ્યુલને 2026 થી નોંધપાત્ર રીતે સુધારવામાં આવ્યું છે. શેડ્યુલમાં નવો ઉમેરાયેલો પ્રશ્ન પ્રતિષ્ઠાન દ્વારા ઓનલાઈન બેંકિંગ અને/અથવા ઓનલાઈન પેમેન્ટ ગેટવેના ઉપયોગ વિશે હતો.
કોઈપણ સ્વરૂપમાં રજીસ્ટ્રેશન ધરાવતી હોવાનું જણાવતી ફર્મોની ટકાવારી 42.50% અંદાજવામાં આવી હતી, જે એપ્રિલ-જૂન 2025 દરમિયાન જોવા મળેલી સરખામણીએ 7 ટકાથી વધુ વધારે છે, જે નિયમનકારી મિકેનિઝમ્સ સાથે સાહસોના એકીકરણમાં વધતા પ્રવાહનો સંકેત આપે છે.

એપ્રિલ-જૂન 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે QBUSEના મુખ્ય સૂચકાંકો:
|
સૂચક
|
એપ્રિલ-જૂન 2026
|
|
પ્રતિષ્ઠાનોની સંખ્યા ('00માં)
|
8,67,286
|
|
પ્રોપ્રાઈટરશીપ અને ભાગીદારી વાળા પ્રતિષ્ઠાનોની ટકાવારી
|
98.88
|
|
ભાડે રાખેલા કામદારો ધરાવતા પ્રતિષ્ઠાનોની ટકાવારી
|
12.13
|
|
કામદારોની સંખ્યા ('00માં)
|
13,69,946
|
|
કામ કરતા માલિકોની ટકાવારી હિસ્સો
|
62.38
|
|
ભાડે રાખેલા કામદારોની ટકાવારી હિસ્સો
|
22.77
|
|
અન્ય કામદારોની ટકાવારી હિસ્સો (વગર પગારના કૌટુંબિક કામદારો સહિત)
|
14.85
|
એન્ડનોટ: એન્યુઅલ સર્વે ઓફ અનઇનકોર્પોરેટેડ સેક્ટર એન્ટરપ્રાઇઝિસ (ASUSE) ના કવરેજ, સેમ્પલિંગ સ્કીમ અને ડેટા સંગ્રહ પદ્ધતિ વિશે ટૂંકમાં:
A. કવરેજ:
- A.1. ભૌગોલિક રીતે, આ સર્વેક્ષણ સમગ્ર ભારતના ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોને આવરી લે છે (અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહના કેટલાક ગામડાઓ સિવાય, જ્યાં પહોંચવું મુશ્કેલ છે).
- A.2. ક્ષેત્ર-વાર, આ સર્વેક્ષણ ઉત્પાદન, વેપાર અને અન્ય સેવાઓ નામના ત્રણ ક્ષેત્રો સંબંધિત અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી પ્રતિષ્ઠાનોને કવર કરે છે.
- A.3. માલિકી-વાર, પ્રોપ્રાઈટરશીપ, ભાગીદારી (લિમિટેડ લાયબિલિટી પાર્ટનરશીપ સિવાય), સહકારી મંડળીઓ, સોસાયટીઓ/ટ્રસ્ટો વગેરે સંબંધિત અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી પ્રતિષ્ઠાનોને આ સર્વેક્ષણમાં આવરી લેવામાં આવ્યા છે.
B. સેમ્પલિંગ સ્કીમ:
આ સર્વેક્ષણ બહુ-ચરણીય સ્તરીકૃત સેમ્પલિંગ સ્કીમને અનુસરીને હાથ ધરવામાં આવ્યો છે, જ્યાં પ્રથમ તબક્કાના એકમો (FSUs) ગ્રામીણ વિસ્તારમાં વસ્તી ગણતરીના ગામ છે (ગ્રામીણ કેરળ સિવાય, જ્યાં પંચાયત વોર્ડને FSUs તરીકે લેવામાં આવ્યા છે) અને શહેરી વિસ્તારોમાં UFS (અર્બન ફ્રેમ સર્વે) બ્લોક્સ છે જે સામયિક રીતે અપડેટ થાય છે. બંને ક્ષેત્રો માટે અંતિમ તબક્કાના એકમો (USUs) પ્રતિષ્ઠાનો છે. મોટા FSUs ના કિસ્સામાં, સેમ્પલિંગનો એક મધ્યવર્તી તબક્કો ગ્રામીણ ક્ષેત્રમાં હેમલેટ જૂથો અને શહેરી ક્ષેત્રમાં સબ-બ્લોક્સના સ્વરૂપમાં કરવામાં આવ્યો છે.
C. સેમ્પલ સાઈઝ:
અખિલ ભારતીય સ્તરે, એપ્રિલ, 2026 - જૂન, 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન 5,994 ફર્સ્ટ સ્ટેજ યુનિટ્સ (ગ્રામીણ ક્ષેત્રમાં 2,411 ગામડો અને શહેરી ક્ષેત્રમાં 3,583 UFS બ્લોક્સ)નું સર્વેક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. આમાં અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ, લક્ષદ્વીપ, લદાખ અને અરુણાચલ પ્રદેશ તથા નાગાલેન્ડના ગ્રામીણ વિસ્તારોના FSUs નો સમાવેશ થતો નથી, જેમને આ ત્રિમાસિક બુલેટિન માટે ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા નથી, કારણ કે ક્ષેત્ર-કાર્ય કરતી વખતે મુશ્કેલ ક્ષેત્રીય પરિસ્થિતિઓને કારણે આ વિસ્તારોમાં સબ-રાઉન્ડ નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા ન હતા. તદનુસાર, સર્વેક્ષણ કરાયેલા પ્રતિષ્ઠાનોની સંખ્યા (આ રાજ્યો/UTs/વિસ્તારોને બાદ કરતાં) અને આ બુલેટિન માટે ધ્યાનમાં લેવામાં આવેલા પ્રતિષ્ઠાનોની સંખ્યા 1,75,618 છે (ગ્રામીણમાં 74,621 અને શહેરીમાં 1,00,997).
D. ડેટા સંગ્રહ પદ્ધતિ:
આ સર્વેક્ષણ એરિયા ફ્રેમના આધારે હાથ ધરવામાં આવ્યું છે અને ગ્રામીણ અને શહેરી બંને ક્ષેત્રના પસંદ કરેલા FSUs માં પ્રતિષ્ઠાનોની યાદી બનાવવામાં આવી છે અને FSUs માં સૂચિબદ્ધ પ્રતિષ્ઠાનોમાંથી, સેમ્પલિંગ ડિઝાઇન અનુસાર જરૂરી સંખ્યામાં પ્રતિષ્ઠાનોનું સર્વેક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. મોટાભાગે, 'માસિક' સંદર્ભ સમયગાળાને લગતી મૌખિક પૂછપરછ દ્વારા પસંદ કરેલા પ્રતિષ્ઠાનોમાંથી ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો. સર્વેક્ષણ માટેનો ડેટા કોમ્પ્યુટર આસિસ્ટન્ટ પર્સનલ ઇન્ટરવ્યુઇંગ (CAPI) નો ઉપયોગ કરીને ટેબ્લેટમાં એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો.
E. ASUSEના અગાઉ બહાર પડેલા અંદાજો સાથે ત્રિમાસિક પરિણામોની તુલનાત્મકતા અને સાવચેતીઓ:
આ ત્રિમાસિક બુલેટિનમાં રજૂ કરવામાં આવેલા અંદાજો વિશિષ્ટ રીતે વિચારણા હેઠળના સંદર્ભ ત્રિમાસિક ગાળા માટેના અનઇનકોર્પોરેટેડ બિન-ખેતી ક્ષેત્રને લગતા છે. આ બુલેટિનમાં રજૂ કરવામાં આવેલી સરખામણી ચાલુ વર્ષના વિચારણા હેઠળના ત્રિમાસિક ગાળા અને અગાઉના વર્ષના સમાન ત્રિમાસિક ગાળા વચ્ચેની છે. આવી વાર્ષિક સરખામણી અંતર્નિહિત મોસમી ભિન્નતાઓને ધ્યાનમાં લે છે, જો કોઈ હોય તો, અને વાર્ષિક વૃદ્ધિના પ્રવાહોનું વધુ અર્થપૂર્ણ મૂલ્યાંકન સુગમ બનાવે છે કારણ કે સરખામણી બે વર્ષના સમાન સમયગાળા વચ્ચે કરવામાં આવે છે.
જો કે ASUSEની સેમ્પલિંગ ડિઝાઇનમાં એરિયા ફ્રેમનો ઉપયોગ કરીને ત્રિમાસિક અંદાજો જનરેટ કરવાની જોગવાઈ છે, તેમ છતાં ત્રિમાસિક સેમ્પલ સાઈઝ વાર્ષિક સેમ્પલ સાઈઝ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછી છે. ઉપરાંત, ગ્રામીણ ક્ષેત્ર માટે વપરાતી એરિયા ફ્રેમ વસ્તી ગણતરી 2011 પર આધારિત છે. આ બુલેટિન સેમ્પલની પર્યાપ્તતા અને અંદાજોની વિશ્વસનીયતાને યોગ્ય ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
સર્વેક્ષણને સુસંગત અને હિતધારકોની જરૂરિયાતો પ્રત્યે પ્રતિભાવશીલ રાખવાના સતત પ્રયાસના ભાગરૂપે, ASUSE 2026 માં કેટલાક ફેરફારો રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. ક્ષેત્રમાં ICT ઉપયોગની મર્યાદા અને પ્રકૃતિને વધુ સારી રીતે કેપ્ચર કરવા માટે વ્યાપક નીતિ-આધારિત પ્રશ્નો સાથે ASUSE પ્રશ્નાવલીના ICT બ્લોકને વ્યાપકપણે પુનઃડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, ASUSE 2026 એ NIC 2008ના સ્થાને NIC 2025 અપનાવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ ASUSE ના અગાઉના રાઉન્ડમાં થયો હતો. આના કારણે, મોટર વાહનોની જાળવણી અને સમારકામ તથા મોટરસાયકલ, મોપેડ, સ્કૂટર અને થ્રી વ્હીલરની જાળવણી અને સમારકામ જેવી કેટલીક પ્રવૃત્તિઓ જે NIC 2008 હેઠળ વેપાર ગણવામાં આવતી હતી તે હવે સેવા ક્ષેત્ર (NIC 2025) હેઠળ ગણવામાં આવી રહી છે અને તદનુસાર, આ પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલા આવા તમામ પ્રતિષ્ઠાનોને હવે ASUSE 2026 માં "અન્ય સેવાઓ"માં ગણવામાં આવે છે.
તદનુસાર, વપરાશકર્તાઓ સંભવિત સેમ્પલિંગ વિવિધતા, અને પ્રવૃત્તિના સ્તરોમાં ટૂંકા ગાળાના ઉતાર-ચઢાવ તથા વર્ગીકરણ અને પ્રશ્નાવલીમાં ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને સાવધાની સાથે ત્રિમાસિક હિલચાલનું અર્થઘટન કરી શકે છે. એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે ASUSE બિન-ખેતી અર્થતંત્રના માત્ર એક ભાગને એટલે કે, ઉત્પાદન, વેપાર અને સેવાઓ (બાંધકામ સિવાય)માં પ્રતિષ્ઠાનોના અનઇનકોર્પોરેટેડ સમૂહને કવર કરે છે. તેથી, QBUSE માં રજૂ કર્યા મુજબ અનઇનકોર્પોરેટેડ ક્ષેત્રના ત્રિમાસિક પરિણામોમાં જોવા મળતા પ્રવાહો, સમગ્ર અર્થતંત્રને આવરી લેતા સંબંધિત ત્રિમાસિક GDP અંદાજો સાથે સીધા સુસંગત ન પણ હોય. જ્યાં સુસંગત હોય, ત્રિમાસિક બુલેટિનમાં રજૂ કરવામાં આવેલા અંદાજો અંદાજોના જાણકાર અર્થઘટનને સક્ષમ કરવા માટે વિશ્વાસ અંતરાલો સાથે હોય છે.
એપ્રિલ-જૂન, 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા માટેનું ત્રિમાસિક બુલેટિન મંત્રાલયની વેબસાઇટ (https://www.mospi.gov.in) પર ઉપલબ્ધ છે. પબ્લિકેશન્સ/રિપોર્ટ્સ એક્સેસ કરવા માટે નીચે આપેલા QR કોડને સ્કેન કરો.

SM/IJ/JD
(रिलीज़ आईडी: 2301985)
आगंतुक पटल : 14