લોજિસ્ટિક્સ ડેટા બેંક (LDB) એ વર્ષ 2016માં તેની શરૂઆત થઈ ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં 10 કરોડ EXIM કન્ટેનરોને ટ્રેક કર્યા છે. આ પ્લેટફોર્મ ટેકનોલોજી-આધારિત ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ્સ દ્વારા દેશભરમાં EXIM કન્ટેનરની અવરજવરની દ્રશ્યતા પૂરી પાડે છે. LDB લોજિસ્ટિક્સ ચેઇનમાં પારદર્શિતા અને દ્રશ્યતાને સપોર્ટ કરે છે અને કન્ટેનરની અવરજવરના મોનિટરિંગને સુગમ બનાવવા માટે હિતધારકોને માહિતી પૂરી પાડે છે.

આ પ્રસંગે બોલતા કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે: “લોજિસ્ટિક્સ ડેટા બેંક દ્વારા 10 કરોડ કન્ટેનરનું ટ્રેકિંગ એ ભારતની લોજિસ્ટિક્સ સફરમાં એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન છે. ટેકનોલોજી આપણને લોજિસ્ટિક્સને વધુ સરળ, ઝડપી અને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવામાં મદદ કરી રહી છે, જ્યારે ભારતીય ઉદ્યોગોની સ્પર્ધાત્મકતામાં સુધારો કરી રહી છે. ઉત્પાદનને મજબૂત કરવા, વૈશ્વિક બજારોમાં આપણી ઉપસ્થિતિનો વિસ્તાર કરવા અને માનનીય પ્રધાનમંત્રીના 'વિકસિત ભારત'ના વિઝનને સાકાર કરવા માટે કાર્યક્ષમ લોજિસ્ટિક્સ અતિ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.”

LDB RFID-આધારિત ટેકનોલોજી દ્વારા ભારતના 100 ટકા EXIM કન્ટેનરની અવરજવરની દ્રશ્યતા પૂરી પાડે છે, જેમાં 19 બંદરો અને 32 કન્ટેનર ટર્મિનલ્સ આવરી લેવામાં આવ્યા છે. તેનું નેટવર્ક 103 ઇનલેન્ડ કન્ટેનર ડેપો (ICDs), 439 કન્ટેનર ફ્રેટ સ્ટેશન્સ (CFSs), એમ્પ્ટી યાર્ડ્સ, પાર્કિંગ પ્લાઝા અને ઔદ્યોગિક ઝોન, 89 ઉત્પાદક સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (SEZs), 5,569 રેલવે સ્ટેશનો, 269 ટોલ પ્લાઝા અને ત્રણ ઇન્ટિગ્રેટેડ ચેક પોસ્ટ્સ સુધી પણ વિસ્તરેલું છે.

આ પ્લેટફોર્મ ડ્વેલ ટાઇમ, ટ્રાન્ઝિટ ટાઇમ, અને પોર્ટ તથા ટર્મિનલના પ્રદર્શન પર એનાલિટિક્સ પૂરું પાડે છે, જે હિતધારકોને લોજિસ્ટિક્સ કામગીરીનું મોનિટરિંગ કરવા અને અવરોધોને ઓળખવામાં સક્ષમ બનાવે છે.

કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલ દ્વારા સપ્ટેમ્બર 2025માં લોન્ચ કરવામાં આવેલા LDB 2.0 એ ભારતના નિકાસ કન્ટેનરોનું સમુદ્રી માર્ગે ટ્રેકિંગ સક્ષમ કરીને અને મલ્ટિમોડલ શિપમેન્ટ વિઝિબિલિટી પૂરી પાડીને પ્લેટફોર્મની ક્ષમતાઓમાં વધારો કર્યો છે.

LDB બંદરો, રેલવે નેટવર્ક, ઔદ્યોગિક ઝોન, સરહદો અને હાઇવે પર કન્ટેનરને ટ્રેક કરવા માટે રેડિયો ફ્રીક્વન્સી આઇડેન્ટિફિકેશન (RFID), ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT), બિગ ડેટા અને ક્લાઉડ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે, જે લોજિસ્ટિક્સ ચેઇનમાં કન્ટેનરની અવરજવરની રીયલ-ટાઇમની નજીકની દ્રશ્યતા પૂરી પાડે છે. વર્લ્ડ બેંકના લોજિસ્ટિક્સ પરફોર્મન્સ ઇન્ડેક્સ (LPI) એ પણ ભારતની લોજિસ્ટિક્સ કામગીરીમાં LDB ની ભૂમિકાને બિરદાવી છે.

નેશનલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોરિડોર ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (NICDC) ના મુખ્ય કારોબારી અધિકારી (CEO) અને વ્યવસ્થાપક નિયામક (MD) તથા NICDC લોજિસ્ટિક્સ ડેટા સર્વિસિસ લિમિટેડ (NLDSL) ના ચેરમેન શ્રી રજત કુમાર સૈની (IAS) એ જણાવ્યું હતું કે, “10 કરોડ કન્ટેનરના આંકડા સુધી પહોંચવું એ LDBની સફરમાં એક ગૌરવપૂર્ણ ક્ષણ છે. એક્સિમ કન્ટેનરની અવરજવરમાં વિઝિબિલિટી લાવવાના ઉદ્દેશ્યથી જે શરૂ થયું હતું તે આજે ભારતના લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ બની ગયું છે. બંદર, જહાજ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય, માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય, બંદરો, ટર્મિનલ્સ, CFSs, ICDs અને આપણા અન્ય હિતધારકોના સતત સહયોગથી આ સિદ્ધિ શક્ય બની છે. આગળ વધતા, અમારો પ્રયાસ ભારતના લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રની વિકસતી જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે એનાલિટિક્સ અને નવી ટેકનોલોજી દ્વારા LDBને વધુ મજબૂત કરવાનો રહેશે.”

LDB પર દર મહિને સરેરાશ 1.5 કરોડથી વધુ કન્ટેનર સર્ચ થાય છે. તેની કન્ટેનર ટ્રેકિંગ સેવાઓ www.ldb.co.in પર સિંગલ-વિન્ડો પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઉપલબ્ધ છે, જે હિતધારકોને કન્ટેનર ટ્રેક કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

NICDC લોજિસ્ટિક્સ ડેટા સર્વિસિસ લિમિટેડ (NLDSL) લોજિસ્ટિક્સ ડેટા બેંક અને યુનિફાઇડ લોજિસ્ટિક્સ ઇન્ટરફેસ પ્લેટફોર્મ (ULIP) સહિતની લોજિસ્ટિક્સ ટેકનોલોજી સોલ્યુશન્સ પર કામ કરે છે. આ પ્લેટફોર્મ લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રમાં કાર્યક્ષમતા, પારદર્શિતા અને ડિજિટાઇઝેશનને ટેકો આપવા માટે ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે.

ભારતીય લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રમાં કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે માહિતી અને સંચાર ટેકનોલોજી (ICT) નો ઉપયોગ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે 30 ડિસેમ્બર 2015ના રોજ NLDSLની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. તે નેશનલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોરિડોર ડેવલપમેન્ટ એન્ડ ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન ટ્રસ્ટ (NICDIT) દ્વારા પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતી ભારત સરકાર અને જાપાની આઇટી જાયન્ટ એનઇસી કોર્પોરેશન વચ્ચેનું સંયુક્ત સાહસ છે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com