ભારતના માનનીય ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યસભાના સભાપતિ શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને આજે રાઇટ ઓનરેબલ (ડૉ.) મોસેસ એમ. વેટાંગુલા, EGH, એમપી, કેન્યાની નેશનલ એસેમ્બલીના સ્પીકર સાથે એક ઉષ્માભરી અને અર્થપૂર્ણ બેઠક યોજી હતી, જેઓ ભારતની દ્વિપક્ષીય મુલાકાતે આવેલા કેન્યાના સંસદીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.

બેઠક દરમિયાન, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ભારત અને કેન્યા વચ્ચેના ગાઢ સંસદીય સંબંધો પર ભાર મૂક્યો હતો અને કાગળ રહિત (પેપરલેસ) સંસદ તરફ દોરી જતા ડિજિટલ ટેકનોલોજીના ઉપયોગ સહિત ટેકનોલોજી સોલ્યુશન્સ અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીમાં પોતાના અનુભવો શેર કરવા માટે ભારતની સજ્જતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કેન્યાના સંસદીય મૈત્રી જૂથમાં ભારતીય મૂળના સંસદસભ્યની ઉપસ્થિતિ નોંધાવી હતી અને કેન્યાની નેશનલ એસેમ્બલીના પરિસરમાં મહાત્મા ગાંધીની અર્ધપ્રતિમા (બસ્ટ) સ્થાપિત કરવાના પ્રસ્તાવને પ્રશંસા સાથે યાદ કર્યો હતો.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ યાદ કર્યું હતું કે માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 2016 માં કેન્યાની મુલાકાત લીધી હતી, ત્યારબાદ 2023 માં માનનીય રાષ્ટ્રપતિ રૂટોએ ભારતની મુલાકાત લીધી હતી.

કેન્યા સાથે ભારતની વિકસિત ભાગીદારીનો ઉલ્લેખ કરતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું હતું કે ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ (સહાયક અનુદાન) ના સ્વરૂપમાં અનેક પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરવામાં આવ્યા છે, જેમાં નૈરોબી યુનિવર્સિટીની મહાત્મા ગાંધી ગ્રેજ્યુએટ લાયબ્રેરીનું નવીનીકરણ અને કેન્યાના નેવી બેઝ, મટોંગવે ખાતે સીટી સ્કેન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે ઈબોલા વાયરસના ફાટી નીકળવા દરમિયાન ભારતની સહાયને પણ યાદ કરી હતી, જ્યારે ભારતે 4.5 ટન તબીબી પુરવઠાનો પ્રથમ પુરવઠો પહોંચાડ્યો હતો.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કેન્યામાં ક્ષમતા નિર્માણ માટે ભારતના સતત સહયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત સરકાર વિવિધ સરકારી મંત્રાલયો માટેના તાલીમ અભ્યાસક્રમો સહિત આશરે 400 શિષ્યવૃત્તિઓ પૂરી પાડે છે. તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે કેન્યાના 20 રાજદ્વારીઓ ભારતમાં ક્ષમતા વિકાસની તાલીમ લઈ રહ્યા છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે લાંબા ગાળાના અભ્યાસક્રમો માટે આઇસીસીઆર (ICCR) શિષ્યવૃત્તિ વાર્ષિક 80 થી વધારીને 100 કરવામાં આવી છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કેન્યામાં ડિજી-લોકર (Digi-Locker) પાઇલટ પ્રોજેક્ટ અંગેના કરાર પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેના પર નવી દિલ્હીમાં એઆઇ ઇમ્પેક્ટ સમિટ દરમિયાન હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે ભારતીય અને કેન્યાની ટીમો કેન્યા માટે ગતિ શક્તિ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહી છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ વર્ષ 2028-29 ની મુદત માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં બિન-કાયમી બેઠક માટે ભારતની દાવેદારીનું સમર્થન કરવા બદલ કેન્યાનો આભાર માન્યો હતો. તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતની કાયમી સભ્યપદ માટે કેન્યાનું સમર્થન માંગ્યું હતું.

બંને દેશો વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધો પર ભાર મૂકતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું હતું કે ભારત અને સ્વાહિલી કિનારા વચ્ચે એકબીજાના લાભ માટે સુસ્થાપિત વેપારી માર્ગો હતા. તેમણે ભારતની એવી આશા પણ વ્યક્ત કરી હતી કે કેન્યા ઇન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ અને ઇન્ટરનેશનલ બિગ કેટ્સ એલાયન્સમાં જોડાશે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ભારત અને કેન્યા વચ્ચે સદીઓ જૂના લોકો-સાથે-લોકોના સંબંધો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે ભારતીય સમુદાયને કેન્યાની 44મી જનજાતિ (ટ્રાઇબ) તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે તેની નોંધ લેતા તેમને ખૂબ આનંદ થયો છે.

બેઠકના સમાપનમાં, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ભારતની મુલાકાત લેવા બદલ કેન્યાના સંસદીય પ્રતિનિધિમંડળનો આભાર માન્યો હતો અને સુખદ તેમજ ઉત્પાદક રોકાણ માટે તેમની શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ મુલાકાત સંસદીય જોડાણને વધુ ગાઢ બનાવશે અને ભારત તથા કેન્યા વચ્ચેની વ્યાપક ભાગીદારીને મજબૂત કરવામાં યોગદાન આપશે.

SM/IJ/JD