ભારત-નામિબિયા સંયુક્ત વેપાર સમિતિ (JTC) ના ચોથા સત્રનું આયોજન 10 અને 11 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના વાણિજ્ય વિભાગના સંયુક્ત સચિવ શ્રી અમિત કુમાર દ્વારા અને નામિબિયાના પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ નામિબિયા પ્રજાસત્તાકની સરકારના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો અને વેપાર મંત્રાલયના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર સુશ્રી નદીતા નગીપોન્ડોકા-રોબિયાટી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. સત્રની સંમતિ મિનિટ્સ (Agreed Minutes) પર 11 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ બંને સહ-અધ્યક્ષો દ્વારા હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. ઉદ્ઘાટન પ્રવચન વાણિજ્ય વિભાગના અપર સચિવ શ્રી યશવીર સિંહ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું.

બંને પક્ષોએ દ્વિપક્ષીય વેપારને કાચા માલ-આધારિત માળખાથી આગળ વધારીને નામિબિયામાં મૂલ્ય વર્ધન તરફ લઈ જવાની અને નિર્ધારિત સમયરેખા અને સોંપાયેલી જવાબદારીઓ સાથે ચર્ચાઓને મૂર્ત મિકેનિઝમ્સમાં રૂપાંતરિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ

• વેપાર કામગીરી: દ્વિપક્ષીય મર્ચેન્ડાઇઝ વેપાર 2024-25 માં 568.40 મિલિયન USD થી વધીને 2025-26 માં 592.94 મિલિયન USD થયો હતો, જેમાં ભારતની નિકાસ 349.09 મિલિયન USD અને આયાત 243.85 મિલિયન USD હતી. કેલેન્ડર વર્ષ 2024 માં સેવાઓમાં વેપાર 7.34 ટકા વધીને 380 મિલિયન USD થયો હતો.
• ક્ષેત્રીય વિકાસ: મોટર વાહનો અને ઘટકોના નેતૃત્વમાં ભારતની એન્જિનિયરિંગ નિકાસ 124.06 ટકા વધીને 30.24 મિલિયન USD થઈ છે. ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને મેડિકલ ઉપકરણોની નિકાસ 36.50 મિલિયન USD સુધી પહોંચી ગઈ છે, જેમાં ભારત 16.4 ટકા હિસ્સા સાથે નામિબિયાનો બીજો સૌથી મોટો ફાર્માસ્યુટિકલ સ્ત્રોત છે.
• રોકાણ ફોકલ પોઇન્ટ્સ: ઇન્વેસ્ટ ઇન્ડિયા અને નામિબિયા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રમોશન એન્ડ ડેવલપમેન્ટ બોર્ડને JTC રોકાણ ફોકલ પોઇન્ટ્સ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં બંને પક્ષે એક નામાંકિત અધિકારી રહેશે.
• સર્વિસિસ વર્કિંગ ગ્રુપ: એક સમર્પિત સર્વિસિસ વર્કિંગ ગ્રુપની રચના કરવામાં આવશે, જે ફેબ્રુઆરી 2027 પહેલાં બેઠક યોજશે અને તેનો કાર્ય યોજના અહેવાલ JTC ને સબમિટ કરશે.
• આરોગ્ય અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સ: આરોગ્ય અને તબીબી ક્ષેત્રે સહયોગ અંગેના એમઓયુ (MoU) હેઠળના પ્રથમ સંયુક્ત વર્કિંગ ગ્રુપની બેઠક ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં યોજાશે; એચએલએલ લાઈફકેર લિમિટેડ સાથે જનઔષધિ સહયોગ કરાર આખરી ઓપ આપવાના અદ્યતન તબક્કામાં છે.
• ક્રિટિકલ મિનરલ્સ: મૂલ્ય વર્ધન અને સ્થાનિક રોજગારી સર્જનની નામિબિયાની પ્રાથમિકતાઓને અનુરૂપ લિથિયમ, ગ્રેફાઇટ, તાંબુ, કોબાલ્ટ અને રેર અર્થ તત્વોમાં ઉત્ખનન, ઓફટેક, પ્રોસેસિંગ અને ડાઉનસ્ટ્રીમ બેનિફિશિયેશનમાં માળખાકીય સહયોગની ઓળખ કરવામાં આવી છે.
• રત્નો અને આભૂષણો: ડાયમંડ કટિંગ, પોલિશિંગ અને જ્વેલરી ડિઝાઇનિંગમાં તાલીમ સહાય સાથે સુરત અને મુંબઈ ખાતે ભારતના સ્પેશિયલ નોટિફાઇડ ઝોન્સમાં અને 'ઇન્ડિયા રફ જેમસ્ટોન્સ સોર્સિંગ શો' માં નામિબિયાની ભાગીદારી માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે.
• ડિજિટલ સહયોગ: 15 જૂન 2026 ના રોજ નામિબિયામાં "WayaMe" તરીકે અનાવરણ કરાયેલ ભારતની યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) પર આધારિત ઇન્સ્ટન્ટ પેમેન્ટ સિસ્ટમનું સતત રોલઆઉટ, જેમાં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને બેંક ઓફ નામિબિયા વચ્ચે ફિનટેક કોઓપરેશન ફ્રેમવર્ક માટેના પ્રસ્તાવ સામેલ છે.
• ઊર્જા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: રેલવે અને રોલિંગ સ્ટોક, સૌર અને પવન ઊર્જા, બેટરી સ્ટોરેજ, ટ્રાન્સમિશન, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, બાયોઇંધણ અને ડિસેલિનેશનમાં સહયોગની ઓળખ કરવામાં આવી છે.
• ઇન્ડિયા-SACU PTA: ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ (Terms of Reference) ને આખરી ઓપ આપવામાં આવ્યો છે અને 12 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ હસ્તાક્ષર કરવા માટે નિર્ધારિત છે, જેમાં હસ્તાક્ષર કર્યાના એક મહિનાની અંદર વાટાઘાટો શરૂ થશે અને એક વર્ષની અંદર પૂર્ણ થશે.

સંયુક્ત વેપાર સમિતિ એ બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર, રોકાણ અને આર્થિક સહયોગની સમીક્ષા કરવા માટેનું મુખ્ય દ્વિપક્ષીય સંસ્થાકીય માળખું છે. આ સત્રમાં કૃષિ અને ખાદ્ય સુરક્ષા, એમએસએમઈ (MSMEs), ટેક્સટાઇલ, પ્રવાસન અને રમતગમતમાં પણ સહયોગ આગળ વધારવામાં આવ્યો હતો. ચર્ચાઓ મૈત્રીપૂર્ણ અને સૌહાર્દપૂર્ણ વાતાવરણમાં યોજાઈ હતી, જે બંને દેશો વચ્ચેના પરંપરાગત મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોને દર્શાવે છે. JTC નું પાંચમું સત્ર રાજદ્વારી ચેનલો દ્વારા પરસ્પર સંમતિ સાધીને તારીખો નક્કી કરીને 2028 માં નામિબિયામાં યોજાશે.

SM/NP/JD