ਆਯੂਸ਼
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਯੁਸ਼ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
प्रविष्टि तिथि:
04 AUG 2026 3:03PM by PIB Chandigarh
ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਹਿਤ ਨਵੇਂ ਆਯੁਸ਼ ਸੰਸਥਾਨਾਂ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਆਯੁਸ਼ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸਬੰਧਿਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਯੁਸ਼ ਮਿਸ਼ਨ (ਐੱਨਏਐੱਮ) ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਪਾਂਸਰ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 50/ 30/10 ਬੈੱਡਾਂ ਵਾਲੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਆਯੁਸ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਆਯੁਸ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰੀ/ਪੰਚਾਇਤ/ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਯੁਸ਼ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਦਾ ਅਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ/ਮੌਜੂਦਾ ਆਯੁਸ਼ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਲਈ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ (ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਖੰਡਿਤ ਰਿਹਾਇਸਾਂ) ਅਤੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਅਰੋਗਯ ਮੰਦਿਰਾਂ (ਆਯੁਸ਼) ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਯੁਸ਼ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਆਯੁਸ਼ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਹਿਤ ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਐੱਨਏਐੱਮ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾਵਾਂ (ਐੱਸਏਏਪੀ) ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਯੁਸ਼ ਮਿਸ਼ਨ (ਐੱਨਏਐੱਮ) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਐੱਸਏਏਪੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਯੁਸ਼ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਸਹਿਤ ਵਿਭਿੰਨ ਮਨਜੂਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲ 2014-15 ਵਲੋਂ 2025-26 ਤੱਕ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਹਿਤ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ 6,40,699.24 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਧਨਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼- ਵਾਰ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਨੁਬੰਧ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਯੁਸ਼ ਮਿਸ਼ਨ (ਐੱਨਏਐੱਮ) ਦੇ ਤਹਿਤ 2014-15 ਤੋਂ 2025-26 ਤੱਕ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ)
|
Sl. No.
ਕ੍ਰਮ ਸੰਖਿਆ
|
ਰਾਜਾਂ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ
|
ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੰਡ
|
|
1
|
ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦ੍ਵੀਪ ਸਮੂਹ
|
3409.88
|
|
2
|
ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
12257.56
|
|
3
|
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
9890.96
|
|
4
|
ਅਸਾਮ
|
26133.90
|
|
5
|
ਬਿਹਾਰ
|
8314.14
|
|
6
|
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
|
2491.45
|
|
7
|
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ
|
16256.95
|
|
8
|
ਦਾਦਰਾ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ
|
2765.32
|
|
9
|
ਦਿੱਲੀ
|
871.10
|
|
10
|
ਗੋਆ
|
3738.91
|
|
11
|
ਗੁਜਰਾਤ
|
18770.77
|
|
12
|
ਹਰਿਆਣਾ
|
16484.91
|
|
13
|
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
21112.90
|
|
14
|
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ
|
|
|
15
|
ਝਾਰਖੰਡ
|
18371.71
|
|
16
|
ਕਰਨਾਟਕ
|
28942.03
|
|
17
|
ਕੇਰਲ
|
40420.12
|
|
18
|
ਲਕਸ਼ਦ੍ਵੀਪ
|
2088.33
|
|
19
|
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
47884.45
|
|
20
|
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
|
15379.97
|
|
21
|
ਮਣੀਪੁਰ
|
9742.60
|
|
22
|
ਮਿਜ਼ੋਰਮ
|
7520.62
|
|
23
|
ਮੇਘਾਲਿਆ
|
8753.69
|
|
24
|
ਨਾਗਾਲੈਂਡ
|
10053.31
|
|
25
|
ਓਡੀਸ਼ਾ
|
11941.69
|
|
26
|
ਪੁਡੂਚੇਰੀ
|
3224.56
|
|
27
|
ਪੰਜਾਬ
|
7207.76
|
|
28
|
ਰਾਜਸਥਾਨ
|
51051.27
|
|
29
|
ਸਿੱਕਿਮ
|
5191.76
|
|
30
|
ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ
|
30890.64
|
|
31
|
ਤੇਲੰਗਾਨਾ
|
14856.07
|
|
32
|
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ
|
6144.98
|
|
33
|
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
106421.56
|
|
34
|
ਉੱਤਰਾਖੰਡ
|
22814.64
|
|
35
|
ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ
|
19736.14
|
|
36
|
ਲੱਦਾਖ
|
705.11
|
|
|
ਕੁੱਲ
|
640699.24
|
ਆਯੁਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪਰਾਓ ਜਾਧਵ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
*****************
ਐੱਸਆਰ/ਐੱਸਵੀ/ਐੱਸਜੀ/ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ
(रिलीज़ आईडी: 2294860)
आगंतुक पटल : 4