કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે મહારાષ્ટ્રના પુણે ખાતે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર શ્રી અજિત ડોભાલને લોકમાન્ય તિલક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર 2026 એનાયત કર્યો હતો. આ પ્રસંગે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, ઉપમુખ્યમંત્રી શ્રી એકનાથ શિંદે અને શ્રીમતી સુનેત્રા પવાર, કેન્દ્રીય સહકારિતા રાજ્ય મંત્રી શ્રી મુરલીધર મૌહૌલ, સાથે અન્ય અનેક મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

પોતાના સંબોધનમાં કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આજે લોકમાન્ય બાલ ગંગાધર તિલકની 106મી પુણ્યતિથિ છે. તેમણે કહ્યું કે તિલક મહારાજે ભારતની સ્વતંત્રતા સંગ્રામને નવી દિશા અને અર્થ આપવા માટે "સ્વરાજ્ય મારો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે, અને હું તેને મેળવીને જ જંપીશ" નો મંત્ર આપ્યો હતો. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સંપૂર્ણ સ્વરાજ્ય ત્યારે જ મેળવી શકાય જ્યારે આપણી શાસન વ્યવસ્થા, ભાષા, સંસ્કૃતિ અને ધર્મ દ્રઢપણે સ્થાપિત થાય. શ્રી શાહે કહ્યું કે તિલક મહારાજે સ્વરાજ્ય અને સ્વતંત્રતા માટેના આંદોલનો સાથે જનતાને જોડી હતી. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તિલક મહારાજે સ્વતંત્રતા ચળવળમાં એક નવા પ્રકારનો રાષ્ટ્રવાદ — સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદ — રજૂ કર્યો હતો. શ્રી શાહે કહ્યું કે તિલક મહારાજે દેશ ભવિષ્યમાં જે માર્ગ પર ચાલશે તે માર્ગ પણ કંડાર્યો હતો, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જ્યારે પણ ભારત સ્વતંત્રતા મેળવશે, તે આ જ માર્ગ પર આગળ વધશે. આજે, તેમણે કહ્યું કે, દેશ સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદના માર્ગ પર નીકળી પડ્યો છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે લોકમાન્ય તિલક એક શિક્ષક અને ઉત્કૃષ્ટ પત્રકાર હતા. એક મહાન વિચારક તરીકે, તેમણે વિશ્વ સમક્ષ ભારતની આત્માને વાચા આપી અને કરોડો લોકોના દિલમાં સ્વરાજ્યની ભાવના જગાવી. તેમણે કહ્યું કે સમગ્ર સ્વતંત્રતા ચળવળ દરમિયાન, લોકમાન્ય બાલ ગંગાધર તિલક જેવા — એક દુરંદેશી, એક અસાધારણ શિક્ષક, એક નિર્ભય પત્રકાર, એક ગહન વિચારક અને એક કર્મયોગી — ની સરખામણી થઈ શકે તેવું કોઈ નહોતું.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે તિલક મહારાજે રાષ્ટ્ર સમક્ષ ભગવદ્ ગીતાનો વ્યવહારિક સાર રજૂ કર્યો હતો. તેમણે ન્યૂ ઇંગ્લિશ સ્કૂલથી શરૂ કરીને, ત્યારબાદ ડેક્કન એજ્યુકેશન સોસાયટી, અને ફર્ગ્યુસન કોલેજમાં પરિણમતી પુણેમાં એક સંપૂર્ણ શૈક્ષણિક ઇકોસિસ્ટમ સ્થાપિત કરી હતી. તિલક મહારાજ માનતા હતા કે શિક્ષણનો સાચો હેતુ જ્ઞાનથી બુદ્ધિને પ્રકાશિત કરવાનો છે. શ્રી શાહે નોંધ્યું કે જો અંગ્રેજો કોઈ અખબારોથી ડરતા હોય, તો તે કેસરી અને ધી મરાઠા હતા. તેમણે નોંધ્યું કે તિલક મહારાજ એ સ્થાપિત કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ હતા કે જો સ્વતંત્રતા મળી પણ જાય, તો પણ તેનું મૂલ્ય બહુ ઓછું રહેશે જો લોકોની રાષ્ટ્રીય ચેતના પહેલા જાગૃત ન થઈ હોય. તિલક મહારાજે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે સંગઠન અને લોકોની સામૂહિક શક્તિ વિના રાષ્ટ્રીય શક્તિ ક્યારેય બનાવી શકાય નહીં. વિવિધ સાર્વજનિક ઉત્સવો દ્વારા, તેમણે માત્ર મહારાષ્ટ્રના લોકોને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશના નાગરિકોને એક કર્યા હતા. શ્રી શાહે વધુમાં કહ્યું કે આત્મનિર્ભરતા, શિસ્ત અને રાષ્ટ્ર તથા બંધારણ પ્રત્યેની ફરજની ભાવના પણ સ્વરાજ્યનો અભિન્ન અંગ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તિલક મહારાજનું જીવન, વિચારો અને લખાણો આજના યુવાનો અને કિશોરો માટે પ્રેરણા સ્ત્રોત બની રહ્યા છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે આજે શ્રી અજિત ડોભાલને લોકમાન્ય તિલક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે પુરસ્કાર એ માત્ર મેડલ નથી; તે લોકોને પ્રેરણા આપવાનું અને પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાનની નોંધ લેવાનું એક સાધન છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સમાજના કોઈપણ ક્ષેત્રમાં અસાધારણ યોગદાન આપે છે, ત્યારે તે માત્ર એક વ્યક્તિ રહેતો નથી અને ઘણો ઉપર ઉઠીને પ્રેરણાનો શાશ્વત સ્ત્રોત બની જાય છે. આવી વ્યક્તિઓનું સન્માન કરવું એ સમાજની જવાબદારી છે. તેમણે કહ્યું કે આમ કરીને સમાજ માત્ર પોતાની ફરજની ભાવના પૂર્ણ નથી કરતો પરંતુ અન્ય લોકોને પણ આવા અસાધારણ વ્યક્તિત્વોનું અનુકરણ કરવા માટે પ્રેરિત કરે છે. શ્રી શાહે ઉમેર્યું હતું કે શ્રી અજિત ડોભાલને લોકમાન્ય તિલક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર એનાયત કરવાથી રાષ્ટ્રની સેવામાં જીવતા અને કામ કરતા દરેક નાગરિક માટે પ્રેરણાનો મોટો સ્ત્રોત બનશે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રીએ કહ્યું કે જ્યારે શ્રી નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા, ત્યારે રાજ્યમાં બોમ્બ ધડાકાઓની એક શ્રેણી બની હતી. તે સમયે, શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે ગુજરાત પોલીસે માત્ર તે બોમ્બ ધડાકાઓની જ નહીં પરંતુ તેમાં સંકળાયેલા વ્યક્તિઓની તેમજ સમગ્ર દેશમાં થયેલા તમામ બોમ્બ ધડાકાઓની પણ તપાસ કરવી જોઈએ. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ ઉમેર્યું કે, શ્રી મોદીએ ત્યારે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે તપાસ હાથ ધરવામાં ગુજરાત પોલીસ સાથે કામ કરવા માટે શ્રી અજિત ડોભાલને બોલાવવામાં આવે. તેમણે ઉમેર્યું કે, પરિણામે, ગુજરાત પોલીસ માત્ર અમદાવાદ સિરિયલ બોમ્બ ધડાકા જ નહીં પરંતુ સંકલિત તપાસ દ્વારા દેશભરના 13 બોમ્બ ધડાકા કેસોનો ઉકેલ લાવવામાં સફળ રહી હતી.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે જ્યારે પણ શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના કાર્યકાળનો ઇતિહાસ લખાશે અને દેશની આંતરિક અને બાહ્ય સુરક્ષાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે, ત્યારે શ્રી અજિત ડોભાલના યોગદાન માટે નિઃશંકપણે એક સુવર્ણ પ્રકરણ સમર્પિત હશે. તેમણે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતની વિદેશ નીતિ નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બની છે, અને દેશે ગૌરવ અને સન્માન સાથે વિશ્વમાં પોતાનું સ્થાન દ્રઢતાપૂર્વક સ્થાપિત કર્યું છે. શ્રી શાહે ઉમેર્યું કે મોદી સરકારની આ સિદ્ધિમાં શ્રી અજિત ડોભાલનું અપાર યોગદાન રહ્યું છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે 1972 થી તેઓ ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) ના ડિરેક્ટર બન્યા ત્યાં સુધી, શ્રી અજિત ડોભાલે એક સમર્પિત ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો અધિકારી તરીકે સેવા આપી હતી અને દેશ સમક્ષ ઉપસ્થિત દરેક મુખ્ય સુરક્ષા પડકારનો ઉકેલ લાવવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે કહ્યું કે શ્રી ડોભાલે ઉત્તરપૂર્વ, સિક્કિમ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, પંજાબ અને પાકિસ્તાનમાં સેવા આપતી વખતે અસાધારણ યોગદાન આપ્યું હતું, એવા યોગદાન જે વર્ણન કે મૂલ્યાંકનથી પર છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે શ્રી અજિત ડોભાલે અત્યંત જટિલ સમયગાળા દરમિયાન છ વર્ષ સુધી પાકિસ્તાનમાં પણ સેવા આપી હતી, જેણે રાષ્ટ્રની સુરક્ષામાં અમૂલ્ય યોગદાન આપ્યું હતું.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે 2019 પછી, મોદી સરકારે મલ્ટી એજન્સી સેન્ટર (MAC) ને મજબૂત કરવા માટે કામ કર્યું, જે આજે દેશની આંતરિક સુરક્ષાની કરોડરજ્જુ તરીકે કામ કરે છે. તેમણે કહ્યું કે શ્રી અજિત ડોભાલ જ હતા જેમણે MAC નો મજબૂત પાયો નાખ્યો હતો. શ્રી શાહે વધુમાં કહ્યું કે જ્યારે શ્રી નરેન્દ્ર મોદી 2014 માં ભારતના પ્રધાનમંત્રી બન્યા, ત્યારે તેમણે શ્રી અજિત ડોભાલને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. તેમણે ઉમેર્યું કે શ્રી ડોભાલ દેશના સૌથી લાંબા સમય સુધી સેવા આપનારા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર હોવાનું ગૌરવ પણ ધરાવે છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર તરીકે શ્રી અજિત ડોભાલના કાર્યકાળ દરમિયાન, પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોનું આધુનિકીકરણ કરવા, સમકાલીન સુધારાઓ રજૂ કરવા અને દળોમાં ટેકનોલોજી અને લશ્કરી શૌર્યનું અસાધારણ સંમિશ્રણ હાંસલ કરવા માટે અનેક ઐતિહાસિક નિર્ણયો લીધા હતા. તેમણે કહ્યું કે શ્રી ડોભાલનો વ્યાપક અનુભવ પ્રધાનમંત્રી મોદીના અનેક નિર્ણયોને આકાર આપવામાં નિમિત્ત બન્યો છે. શ્રી શાહે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા 12 વર્ષોમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની રક્ષણાત્મક ક્ષમતાઓ અને આક્રમક તૈયારીઓને મજબૂત કરવામાં પરિવર્તનકારી બદલાવ લાવ્યા છે, અને શ્રી અજિત ડોભાલે આ સિદ્ધિમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ અણ્ણાભાઉ સાઠેજીની જન્મજયંતિ પર તેમની પ્રતિમાને પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી હતી.

SM/JY/JD