કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રી શ્રી સી. આર. પાટીલે આજે છત્તીસગઢના મુખ્યમંત્રી શ્રી વિષ્ણુ દેવ સાય અને ઓડિશાના મુખ્યમંત્રી શ્રી મોહન ચરણ માઝી સાથે મહાનદી જળ વિવાદના સૌહાર્દપૂર્ણ ઉકેલ માટે એક બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. જળ શક્તિ મંત્રાલય, કેન્દ્રીય જળ આયોગ (CWC) અને બંને રાજ્યોની સરકારોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ પણ આ બેઠકમાં હાજરી આપી હતી.

આ બેઠક સંવાદ, તકનીકી સહયોગ અને સહકારી સંઘવાદ દ્વારા મહાનદી જળ વિવાદનો સૌહાર્દપૂર્ણ ઉકેલ લાવવા માટે ભારત સરકારના ચાલી રહેલા પ્રયાસોમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું દર્શાવે છે.

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, મહાનદીના પાણીની વહેંચણી અંગે વિવિધ સ્તરે વ્યાપક વિચારમંથન અને પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે. ઓડિશા રાજ્યની વિનંતીને પગલે, ભારત સરકારે આંતર-રાજ્ય નદી જળ વિવાદ અધિનિયમ, 1956 હેઠળ 12 માર્ચ 2018 ના રોજ મહાનદી જળ વિવાદ ટ્રિબ્યુનલ (MWDT) ની રચના કરી હતી. કેન્દ્ર સરકારે ટ્રિબ્યુનલની મુદત પણ લંબાવી હતી જેથી તમામ પક્ષકારોને તેમના મંતવ્યો રજૂ કરવાની પૂરતી તક મળે.

તાજેતરમાં, બંને રાજ્યોએ પરસ્પર સહયોગ અને તકનીકી સલાહ દ્વારા સૌહાર્દપૂર્ણ ઉકેલ લાવવાની તેમની તૈયારી દર્શાવતા આ પ્રક્રિયાએ વધુ ગતિ પકડી છે.

બેઠકમાં સંયુક્ત તકનીકી સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રગતિની પણ નોંધ લેવામાં આવી હતી, જેણે અસંખ્ય બેઠકો યોજી છે અને કેટલાક તકનીકી મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ સાધી છે. તેમાં કેન્દ્રીય જળ આયોગના અધ્યક્ષના અધ્યક્ષસ્થાને વિસ્તૃત તકનીકી સમિતિની રચનાની પણ નોંધ લેવામાં આવી હતી, જેમાં છત્તીસગઢ અને ઓડિશા સરકારોના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થાય છે, જેની પ્રથમ બેઠક બાકીના તકનીકી સલાહ-સૂચનને આગળ ધપાવવા માટે 29 જુલાઈ 2026 ના રોજ યોજાઈ હતી.

મુખ્યમંત્રીઓનું સ્વાગત કરતા, કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રી શ્રી સી. આર. પાટીલે નોંધ્યું હતું કે મહાનદી બંને રાજ્યોના લાખો લોકો માટે જીવનરેખા છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સંવાદ, તકનીકી સહયોગ અને પરસ્પર વિશ્વાસ એ ન્યાયી, ટકાઉ અને પરસ્પર સ્વીકાર્ય ઉકેલ મેળવવા માટેના સૌથી અસરકારક માધ્યમો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા જળ વિવાદોને ઉકેલવા માટે રાજ્યોને એકસાથે લાવવામાં પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના દુરંદેશી નેતૃત્વની પ્રશંસા કરી હતી. કેન્દ્રીય મંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું હતું કે યમુના જળ પ્રોજેક્ટ કરાર પર હસ્તાક્ષર, નર્મદા જળ વિવાદ ટ્રિબ્યુનલ એવોર્ડના અમલીકરણ સંબંધિત મુદ્દાઓનો ઉકેલ અને મોડિફાઇડ પાર્વતી-કાલીસિંધ-ચંબલ (MPKC) લિંક પ્રોજેક્ટ પર સર્વસંમતિ સહિતના તાજેતરના માઇલસ્ટોન દર્શાવે છે કે સૌથી જટિલ આંતર-રાજ્ય જળ વિવાદો પણ સતત સંવાદ, સહકારી સંઘવાદ અને સર્વસંમતિ-આધારિત નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉકેલી શકાય છે.

બંને મુખ્યમંત્રીઓએ રચનાત્મક ભાવનાથી ચાલી રહેલા તકનીકી સલાહને ચાલુ રાખવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી અને જળ શક્તિ મંત્રાલય અને કેન્દ્રીય જળ આયોગ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ સુવિધાની પ્રશંસા કરી હતી.

બેઠકનું સમાપન કરતાં, શ્રી સી. આર. પાટીલે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ઉદ્દેશ્ય માત્ર વર્તમાન વિવાદનો ઉકેલ લાવવાનો નથી પરંતુ મહાનદી બેસિનના વ્યવસ્થાપન માટે લાંબા ગાળાનું, ન્યાયી અને ટકાઉ માળખું સ્થાપિત કરવાનો છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે બંને રાજ્યો વચ્ચેનું સતત રચનાત્મક જોડાણ પરસ્પર સ્વીકાર્ય અને કાયમી ઉકેલ માટેનો માર્ગ પ્રશસ્ત કરશે.

SM/IJ/JD