સહકાર, નવીનતા અને સમાવેશી વિકાસ દ્વારા દેશના ગતિશીલતા ક્ષેત્રને પરિવર્તિત કરવા તરફના એક મહત્વપૂર્ણ પગલામાં, મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને કેન્દ્રીય સહકારિતા રાજ્ય મંત્રી શ્રી મુરલીધર મોહોલે આજે નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક ખાતે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં મહારાષ્ટ્રમાં 'ભારત ટેક્સી' સેવાનો પ્રારંભ કરાવ્યો હતો. આ પહેલ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના 'સહકાર થી સમૃદ્ધિ'ના વિઝનને અનુરૂપ અને કેન્દ્રીય ગૃહ  અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહના નેતૃત્વ હેઠળ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ પ્રસંગે અનેક મહાનુભાવો, સહકારી ક્ષેત્રના પ્રતિનિધિઓ, અધિકારીઓ અને ભારત ટેક્સી સાથે જોડાયેલા સારથિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. ભારત ટેક્સી એક સમાન સહકારી મોબિલિટી મોડેલને આગળ ધપાવી રહી છે જે ટેક્સી સારથિઓને માત્ર ડ્રાઇવર તરીકે ગણતી નથી, પરંતુ તેઓને સેવાના માલિકો, સહકારી સંસ્થાના સભ્યો અને તેની પ્રગતિમાં ભાગીદાર તરીકે માન્યતા આપે છે.

આ પ્રસંગે બોલતા, કેન્દ્રીય સહકારિતા રાજ્ય મંત્રી શ્રી મુરલીધર મોહોલે જણાવ્યું હતું કે મહારાષ્ટ્રમાં 'ભારત ટેક્સી'નો પ્રારંભ રાજ્યના સહકારી ક્ષેત્રમાં એક નવા અધ્યાયની શરૂઆત કરે છે. તેમણે કહ્યું કે મહારાષ્ટ્ર સહકારની પવિત્ર ભૂમિ છે અને તેનો 100 થી વધુ વર્ષોનો સમૃદ્ધ સહકારી વારસો છે. સમગ્ર દેશમાં કાર્યરત 8.60 લાખથી વધુ સહકારી મંડળીઓમાંથી, આશરે 2.5 લાખ એકલા મહારાષ્ટ્રમાં કાર્યરત છે, જે ભારતની સહકારી ચળવળમાં રાજ્યના નોંધપાત્ર યોગદાનને દર્શાવે છે.

શ્રી મુરલીધર મોહોલે જણાવ્યું હતું કે દેશના ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા, દરેક ક્ષેત્ર સુધી સહકારના લાભો પહોંચાડવા અને સહકારી સંસ્થાઓનો સર્વાંગી વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 2021 માં એક અલગ સહકાર મંત્રાલયની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે સહકારી ક્ષેત્રનો વ્યાપક અનુભવ ધરાવતા શ્રી અમિત શાહની દેશના પ્રથમ સહકાર મંત્રી તરીકે નિમણૂક થયા પછી, સહકારી ચળવળને નવી દિશા, નવી ગતિ અને વ્યાપક વિસ્તાર મળ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ગ્રામીણ અર્થતંત્ર અને સહકારી ક્ષેત્ર 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના સંકલ્પને સાકાર કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

કેન્દ્રીય સહકારિતા રાજ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, સહકાર મંત્રાલયની સ્થાપના થઈ ત્યારથી, સહકારી ક્ષેત્રને મજબૂત કરવા માટે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં આશરે 152 મોટા નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. આમાં નવી રાષ્ટ્રીય સહકાર નીતિ, સમગ્ર દેશમાં બે લાખ નવી બહુઉદ્દેશીય સહકારી મંડળીઓ સ્થાપવાનું લક્ષ્ય અને પ્રાથમિક કૃષિ ધિરાણ મંડળીઓ—PACS—ને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનાવવાની પહેલોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે આશરે 40,000 નવી સહકારી મંડળીઓ પહેલેથી જ સ્થાપિત થઈ ચૂકી છે.

શ્રી મુરલીધર મોહોલે જણાવ્યું હતું કે PACS નું આશરે ₹3,000 કરોડના ખર્ચે કમ્પ્યુટરાઇઝેશન કરવામાં આવી રહ્યું છે અને તેને 25 થી વધુ પ્રકારની આર્થિક અને વ્યાપારિક પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવા માટે સક્ષમ બનાવવામાં આવી છે. સમગ્ર દેશમાં આશરે 39,000 સહકારી મંડળીઓ પ્રધાનમંત્રી કિસાન સમૃદ્ધિ કેન્દ્રો ચલાવી રહી છે, જ્યારે આશરે 54,000 PACS કોમન સર્વિસ સેન્ટર્સ તરીકે સેવાઓ પૂરી પાડી રહ્યા છે. સહકારી સંસ્થાઓ હવે પેટ્રોલ પંપ અને જન ઔષધિ કેન્દ્રો પણ ચલાવી રહી છે અને અનાજ સંગ્રહ તથા વિવિધ ગ્રામીણ સેવા પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લઈ રહી છે. આ પ્રયાસોનો ઉદ્દેશ્ય ગામડાના સ્તરની સહકારી સંસ્થાઓને મજબૂત કરવાનો છે અને તેના દ્વારા ખેડૂતો, ગામડાઓ, તાલુકાઓ, જિલ્લાઓ અને રાજ્યોને આર્થિક રીતે સશક્ત અને સમૃદ્ધ બનાવવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે ખેડૂતોને ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ, જૈવિક ઉત્પાદનો માટે નિશ્ચિત બજાર અને કૃષિ પેદાશો માટે નિકાસની તકો પૂરી પાડવા માટે ભારતીય બીજ સહકારી સમિતિ લિમિટેડ—BBSSL, નેશનલ કોઓપરેટિવ ઓર્ગેનિક્સ લિમિટેડ—NCOL અને નેશનલ કોઓપરેટિવ એક્સપોર્ટસ લિમિટેડ—NCEL ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. સમગ્ર દેશમાંથી આશરે 70,000 સહકારી સંસ્થાઓ આ ત્રણ રાષ્ટ્રીય સહકારી સંસ્થાઓની સભ્ય બની છે. સહકારી ક્ષેત્ર માટે તાલીમબદ્ધ માનવસંસાધન તૈયાર કરવા માટે દેશની પ્રથમ સહકારી યુનિવર્સિટીની પણ સ્થાપના કરવામાં આવી છે.

મહારાષ્ટ્રના સહકારી ક્ષેત્રને મજબૂત કરવા માટે મુખ્યમંત્રી શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસના નેતૃત્વ હેઠળ લેવાયેલા પગલાંનો ઉલ્લેખ કરતા, શ્રી મોહોલે જણાવ્યું હતું કે નેશનલ કોઓપરેટિવ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન—NCDC દ્વારા રાજ્યની સહકારી ખાંડ મિલોને આશરે ₹10,000 કરોડની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે. રાજ્યમાં ઇથેનોલ અને કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓને પણ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. સહકારી હાઉસિંગ ક્ષેત્ર માટે સ્વતંત્ર કાનૂની માળખું બનાવવા અને સ્વ-પુનર્વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા તરફ પણ મહત્વપૂર્ણ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે મહારાષ્ટ્ર સહકાર દ્વારા ટિશ્યુ કલ્ચરને પ્રોત્સાહન આપવાની પહેલ માટે જમીન પૂરી પાડનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે.

કેન્દ્રીય સહકાર રાજ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, મહારાષ્ટ્રના સહકારી સંસ્થાઓ અને સંગઠનોના વ્યાપક નેટવર્ક દ્વારા, ભારત ટેક્સી સેવાનો આગામી સમયમાં રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં વિસ્તાર કરવામાં આવશે. તેમણે રાજ્યના યુવાનો અને મહિલાઓને મોટી સંખ્યામાં ભારત ટેક્સીમાં જોડાવા આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે ભારત ટેક્સી રોજગારી અને સ્વ-રોજગારીની નવી તકો ઊભી કરશે જ્યારે સારથિઓને સહકારી સંસ્થાની પ્રગતિ અને નફામાં ભાગીદાર બનાવશે. તેમણે લોકોને "સહકારના સારથિ" અને "સમૃદ્ધ મહારાષ્ટ્રના ભાગીદાર" બનવા હાકલ કરી હતી.

સભાને સંબોધતા મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી અને દેશના પ્રથમ સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહના નેતૃત્વ હેઠળ સહકારી ક્ષેત્રમાં લાવવામાં આવેલી નવી ક્રાંતિની અસર હવે મહારાષ્ટ્રના પરિવહન ક્ષેત્રમાં પણ દેખાઈ રહી છે. તેમણે કહ્યું કે, દિલ્હી અને ગુજરાત પછી, મહારાષ્ટ્રમાં ભારત ટેક્સીના પ્રારંભથી સહકાર દ્વારા રોજગારી અને રોજગારી દ્વારા સમૃદ્ધિના નવા મોડેલને વધુ આગળ ધપાવવામાં આવશે. ગ્રામીણ સ્તરની પ્રાથમિક સહકારી મંડળીઓથી લઈને વિવિધ સહકારી સંસ્થાઓ સુધી, આ સંસ્થાઓને મજબૂત કરવા, આધુનિક બનાવવા અને વધુ પારદર્શિતા લાવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે તેમના માટે નવા બિઝનેસ મોડેલ પણ વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. 'ભારત ટેક્સી' આ પરિવર્તનકારી અભિગમનો એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે.

શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે એપ-આધારિત ટેક્સી સેવાઓએ મુસાફરો માટે પરિવહનને વધુ અનુકૂળ બનાવ્યું છે, પરંતુ સર્જ પ્રાઇસિંગ, છુપા ચાર્જ અને એગ્રીગેટર કમિશન જેવા પડકારોને કારણે મુસાફરો અને ડ્રાઇવરો બંને માટે ઘણીવાર મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે. ભારત ટેક્સી આ મુદ્દાઓનો સહકારી ઉકેલ પૂરો પાડે છે. આ મોડેલ હેઠળ, ટેક્સી સારથિઓ માત્ર ડ્રાઇવર નહીં રહે પરંતુ સહકારી સંસ્થાના માલિકો અને શેરધારકો પણ બનશે અને તેના દ્વારા કમાયેલા નફામાં હિસ્સો મેળવશે. સેવામાં કોઈ સર્જ પ્રાઇસિંગ કે છુપા ચાર્જ રહેશે નહીં અને તે નિશ્ચિત સર્વિસ ફીના આધારે કામ કરશે. તેમણે કહ્યું કે 'ભારત ટેક્સી' નાગરિકોને સુરક્ષિત, વિશ્વસનીય અને ગુણવત્તાયુક્ત પરિવહન સેવાઓ પૂરી પાડશે. મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષા, મુસાફરો પ્રત્યે સૌજન્યપૂર્ણ વ્યવહાર, પારદર્શક ભાડાં અને જવાબદાર સેવા વિતરણ પ્રણાલીને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. સ્વ. ડી. બી. પાટીલ કોઓપરેટિવ ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન સાથેના કરારને મહત્વપૂર્ણ ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથકની આસપાસ રહેતા આશરે 3,000 થી 4,000 સ્થાનિક ભૂમિપુત્રોને ક્રેડિટ સુવિધાઓ દ્વારા ટેક્સીઓ પૂરી પાડવા અને તેમને 'ભારત ટેક્સી' પ્લેટફોર્મ સાથે જોડવાના પ્રયાસો કરવામાં આવશે. આનાથી સ્થાનિક યુવાનો માટે રોજગારી અને સાહસિકતાની નવી તકો ઊભી થશે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન, ભારત ટેક્સી સાથે જોડાયેલા સારથિઓને શેર સર્ટિફિકેટ અને સર્વિસ કિટ પણ એનાયત કરવામાં આવી હતી. ભારત ટેક્સીનો ઉદ્દેશ્ય મધ્યસ્થી-કેન્દ્રિત સિસ્ટમને સ્થાને સારથિ-કેન્દ્રિત પરિવહન માળખું લાવવાનો, તેમની આવકમાં સ્થિરતા લાવવાનો, મુસાફરોને પારદર્શક ભાડાં પર સુરક્ષિત સેવાઓ પૂરી પાડવાનો અને સંસ્થાના નફામાં તેના સારથિઓ સાથે ભાગીદારી કરવાનો છે. આગામી સમયમાં, રાજ્યની સહકારી સંસ્થાઓ, પરિવહન સંગઠનો અને સ્થાનિક સંસ્થાઓના સહયોગથી આ પ્લેટફોર્મ સાથે વધુ ટેક્સી ડ્રાઇવરો, યુવાનો, મહિલાઓ અને સ્થાનિક સમુદાયોને જોડીને 'ભારત ટેક્સી' સેવાનો સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં તબક્કાવાર વિસ્તાર કરવામાં આવશે.

SM/BS/JD