રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ (NCW) નો 'મહિલાઓની કાર્યસ્થળે જાતીય સતામણી (પ્રતિબંધ, અટકાયત અને નિવારણ) અધિનિયમ, 2013' પરનો બે દિવસીય રાષ્ટ્રીય જાગરૂકતા કાર્યક્રમ આજે નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે શરૂ થયો હતો. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી શ્રીમતી અન્નપૂર્ણા દેવી મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ દ્વારા આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં POSH એક્ટ અંગેની જાગરૂકતા અને અમલીકરણને મજબૂત કરવા માટે વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ, કાનૂની નિષ્ણાતો, આંતરિક અને સ્થાનિક સમિતિઓના પ્રતિનિધિઓ, નાગરિક સમાજ સંગઠનો અને અન્ય હિતધારકો એકઠા થયા હતા.

સભાને સંબોધતા શ્રીમતી અન્નપૂર્ણા દેવીએ જણાવ્યું હતું કે, મહિલા નેતૃત્વ હેઠળના વિકાસના વિઝનને સાકાર કરવા માટે સુરક્ષિત, ગૌરવપૂર્ણ અને સર્વસમાવેશી કાર્યસ્થળો સુનિશ્ચિત કરવા આવશ્યક છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દરેક મહિલાને ગૌરવ સાથે અને ડર વગર કામ કરવાનો અધિકાર છે અને સુરક્ષિત કામનું વાતાવરણ ઊભું કરવું એ સરકારો, એમ્પ્લોયરો અને સંસ્થાઓની સહિયારી જવાબદારી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કાર્યસ્થળની સલામતી મજબૂત કરવી એ કાર્યબળમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવા અને સર્વસમાવેશી રાષ્ટ્રીય વિકાસ હાંસલ કરવા માટે મૂળભૂત છે.

મંત્રીશ્રીએ POSH એક્ટના અમલીકરણને મજબૂત કરવા માટે મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી વિવિધ પહેલો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ પહેલો સંસ્થાઓને તેમની કાનૂની જવાબદારીઓને વધુ સારી રીતે સમજવામાં અને કાર્યસ્થળે જાતીય સતામણીની અટકાયત અને નિવારણ માટે અસરકારક સંસ્થાકીય મિકેનિઝમ સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરી રહી છે.

તેમણે રેખાંકિત કર્યું હતું કે કાર્યસ્થળોના બદલાતા સ્વરૂપે નવા પડકારો રજૂ કર્યા છે જેના માટે સંસ્થાકીય પ્રતિક્રિયાઓને સતત મજબૂત બનાવવી જરૂરી છે. તેમણે ફરિયાદોનો સમયસર નિકાલ સુનિશ્ચિત કરવાની સાથે ન્યાયી તપાસ પ્રક્રિયાઓ, ગોપનીયતાનું રક્ષણ અને કુદરતી ન્યાયના સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

મંત્રીશ્રીએ પારદર્શિતા અને સમયસર વહિવટી નિવારણને પ્રોત્સાહન આપવામાં SHe-Box પોર્ટલની વધતી ભૂમિકા પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ પોર્ટલ ફરિયાદોના સમયબદ્ધ નિકાલની સુવિધા માટે એક મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જે મહિલાઓની સુરક્ષા માટે એક મજબૂત સંસ્થાકીય ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

એમ્પ્લોયર્સ અને સંસ્થાકીય નેતૃત્વને વધુ જવાબદારી દર્શાવવા આહ્વાન કરતા મંત્રીશ્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દરેક સંસ્થાએ ગૌરવ, સંવેદનશીલતા અને જાતીય સતામણી પ્રત્યે ઝીરો ટોલરન્સ પર આધારિત કાર્યસ્થળ સંસ્કૃતિ કેળવવી જોઈએ. તેમણે આંતરિક અને સ્થાનિક સમિતિઓના સભ્યોને અધિનિયમ હેઠળ નિર્ધારિત વૈધાનિક સમયમર્યાદાનું પાલન કરતી વખતે નિષ્પક્ષતા, ગોપનીયતા અને સહાનુભૂતિ સાથે તપાસ હાથ ધરવા વિનંતી કરી હતી.

આ પ્રસંગે, કેન્દ્રીય મંત્રીએ રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી POSH એક્ટ હેઠળની 'આંતરિક સમિતિઓ (ICs) અને સ્થાનિક સમિતિઓ (LCs) માટે તપાસ પ્રક્રિયાઓ અંગેની પુસ્તિકા'નું વિમોચન કર્યું હતું. આ પુસ્તિકાનો ઉદ્દેશ્ય POSH એક્ટ હેઠળ નિષ્પક્ષ, પારદર્શક અને સમયબદ્ધ તપાસ હાથ ધરવા માટેના વ્યવહારુ માર્ગદર્શક તરીકે સેવા આપવાનો છે. મંત્રીશ્રીએ આ અધિનિયમના અમલીકરણ માટે સંસ્થાકીય મિકેનિઝમને મજબૂત કરવા અને હિતધારકોમાં વધુ જાગરૂકતા આપવા માટે NCWના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી.

અગાઉ, NCW ના સભ્ય સચિવ શ્રી સુદીપ જૈનના સ્વાગત પ્રવચન સાથે કાર્યક્રમની શરૂઆત થઈ હતી, ત્યારબાદ રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગના અધ્યક્ષ શ્રીમતી વિજયા રાહતકરનું ઉદ્ઘાટન સંબોધન યોજાયું હતું. આ કાર્યક્રમમાં POSH એક્ટની મુખ્ય જોગવાઈઓને આવરી લેતા ટેકનિકલ સત્રો પણ યોજાયા હતા જેમાં ફરિયાદીઓ અને ઉત્તરદાતાઓના અધિકારો તેમજ આંતરિક અને સ્થાનિક સમિતિઓ માટે ફરિયાદો નોંધવા અને તપાસ પ્રક્રિયાઓ સામેલ હતી.

IJ/DK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com