"યુદ્ધના બદલાતા સ્વરૂપ દ્વારા ઊભા થતા પડકારોનો સામનો કરવા માટે સંરક્ષણ દળોમાં અત્યાધુનિક શસ્ત્રો અને પ્લેટફોર્મ સામેલ કરવામાં આવી રહ્યા હોવા છતાં, બંદરો, એરફિલ્ડ્સ, રસ્તાઓ અને ટનલ ભવિષ્યમાં પણ અનિવાર્ય ભૂમિકા ભજવવાનું ચાલુ રાખશે," તેમ સંરક્ષણ મંત્રી શ્રી રાજનાથ સિંહે 16 જુલાઈ, 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં બોર્ડર રોડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (BRO) સ્ટ્રેટેજિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કોન્ક્લેવમાં જણાવ્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધનું પરિણામ મોટે ભાગે લશ્કરી પરાક્રમ, ચોક્કસ ક્ષમતાઓ અને આધુનિક તકનીકો દ્વારા નક્કી થાય છે, પરંતુ સૈન્ય કામગીરીને સક્ષમ કરવામાં પાયાનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કેન્દ્રીય સ્થાને છે.

"કેટલીકવાર, યુદ્ધનો પ્રથમ મોરચો સરહદ પર જ નથી હોતો, પરંતુ તે રસ્તા પર હોય છે જે આપણા સૈનિકોને સરહદની અગ્રીમ હરોળ તરફ દોરી જાય છે. તેથી, જે વ્યક્તિ તે રસ્તો બનાવે છે તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો એટલો જ મહત્વપૂર્ણ રક્ષક છે જેટલો સરહદ પર ઊભેલો સૈનિક છે," તેમ શ્રી રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું અને મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્થાપિત કરવા માટે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અપનાવવા તેમજ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની સરકારના વર્લ્ડ-ક્લાસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને સતત મજબૂત કરવા અને 2047 સુધીમાં ભારતને વિકસિત ભારતમાં બદલવાના સંકલ્પને આગળ ધપાવવા બદલ બીઆરઓ (BRO) ની પ્રશંસા કરી હતી.

સંરક્ષણ મંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું હતું કે, છેલ્લા સાડા છ દાયકામાં બીઆરઓએ માત્ર એક રસ્તા નિર્માણ કરતી એજન્સીમાંથી વિશ્વની સૌથી આદરણીય વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંસ્થાઓમાંની એક તરીકે પોતાને પરિવર્તિત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અટલ ટનલ, ઉમલિંગ લા પાસ અને સેલા ટનલ જેવી સિદ્ધિઓ બીઆરઓની ક્ષમતા અને સખત પરિશ્રમના જીવંત પ્રમાણ તરીકે ઊભી છે, અને ઉમેર્યું હતું કે તેના સમર્પિત કર્મચારીઓએ વારંવાર સાબિત કર્યું છે કે રાષ્ટ્ર સેવાના ભાવ સાથે, ગમે તેવી કઠિન પરિસ્થિતિઓમાં પણ કોઈપણ પડકારને પાર કરી શકાય છે.

બીઆરઓને અદ્યતન ટેકનોલોજી અપનાવવામાં અગ્રીમ હરોળની સંસ્થા ગણાવતા, શ્રી રાજનાથ સિંહે 'ટનલિંગ ટેકનોલોજી' નો ખાસ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે શહેરોમાં મેટ્રો નિર્માણથી લઈને પર્વતીય પ્રદેશોમાં હાઈવેના વિકાસ સુધી ક્રાંતિ લાવી છે. બીઆરઓ વિશ્વના કેટલાક સૌથી પડકારજનક પ્રદેશોમાં જે ઝડપે રસ્તાઓ અને હાઈવેનું નિર્માણ કરે છે તે અભૂતપૂર્વ છે, તેમ તેમણે માનવ સંકલ્પ અને આધુનિક ટેકનોલોજીની સંયુક્ત તાકાતનું પ્રતિબિંબ ગણાવતા કહ્યું હતું.

સંરક્ષણ મંત્રીએ 'કનેક્ટિવિટી' ને સભ્યતાના વિકાસના એક આવશ્યક ઘટક તરીકે વર્ણવી હતી, અને રસ્તા, રેલવે, હવાઈ માર્ગ અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા તમામ પ્રકારની કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરવાના સરકારના સંકલ્પનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. "આઝાદી પછી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર આપવામાં આવેલું ધ્યાન રાષ્ટ્રની ક્ષમતાઓ અને જરૂરિયાતો સાથે સુસંગત નહોતું. અમે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે અંતરિયાળ વિસ્તારમાં રહેતો કોઈ પણ નાગરિક મુખ્ય પ્રવાહથી કપાયેલો અનુભવે નહીં. અમે સરહદી ગામડાઓ, જેને એક સમયે છેલ્લા ગામો કહેવામાં આવતા હતા, તેને 'વાઇબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ' હેઠળ દેશના પ્રથમ ગામો તરીકે વિકસાવી રહ્યા છીએ. મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ધરાવતો દેશ એ જ ઉજ્જવળ ભવિષ્ય ધરાવતો દેશ છે. આજે આપણે જે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવી રહ્યા છીએ તે આગામી એક કે બે સદીઓ સુધી આપણી સભ્યતાને વ્યાખ્યાયિત કરશે," તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું.

ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ એ માત્ર સરકારની જ જવાબદારી નથી પરંતુ એક સામૂહિક પ્રયાસ છે તેમ ભારપૂર્વક જણાવતા, શ્રી રાજનાથ સિંહે ઉદ્યોગોને નવપ્રવર્તન કરવા, શૈક્ષણિક જગતને સંશોધનમાં આગળ વધવા, એન્જિનિયરોને ઉકેલો વિકસાવવા અને વહીવટકર્તાઓને જમીન પર તેનો અમલ કરવા વિનંતી કરી હતી. "સાથે મળીને, આપણે એક એવી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવી જોઈએ જે ઉત્કૃષ્ટતાને પોષે, જ્યાં દરેક હિતધારક અત્યંત સમર્પણ સાથે પોતાની ભૂમિકા ભજવે," તેમ તેમણે કહ્યું હતું.

આ પ્રસંગે બોલતા, બોર્ડર રોડ્સના ડાયરેક્ટર જનરલ લેફ્ટનન્ટ જનરલ હરપાલ સિંહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વ્યુહાત્મક ક્ષમતાનું માપદંડ હવે માત્ર આપણે શું બનાવીએ છીએ તેના દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થતું નથી; તે વધુને વધુ એ બાબતથી નક્કી થાય છે કે આપણે કેટલી બુદ્ધિપૂર્વક આયોજન કરીએ છીએ, કેટલી ઝડપથી અમલ કરીએ છીએ, કેટલી અસરકારક રીતે દેખરેખ રાખીએ છીએ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંપત્તિઓની જાળવણી કેટલી ટકાઉ રીતે કરીએ છીએ. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બીઆરઓએ ટેકનોલોજી, નવપ્રવર્તન અને સંસ્થાકીય સુધારાઓ દ્વારા સંચાલિત સંગઠનાત્મક પરિવર્તનની સફર શરૂ કરી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સ્થિતિસ્થાપક અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે ડિજિટલ આયોજન, એઆઈ-સક્ષમ ઉકેલો, આધુનિક બાંધકામ પદ્ધતિઓ, યાંત્રીકરણ અને ઉદ્યોગ તેમજ શૈક્ષણિક જગત સાથે મજબૂત સહયોગ પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

આ કાર્યક્રમ દરમિયાન, સંરક્ષણ મંત્રીએ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસમાં ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી અને શ્રેષ્ઠતાની માન્યતા આપતા વિવિધ બીઆરઓ પ્રોજેક્ટ્સને એવોર્ડ એનાયત કર્યા હતા. તેમણે પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ અને ભરતી માટે બે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પણ લોન્ચ કર્યા હતા, જે બીઆરઓના ડિજિટલ પરિવર્તન અને સંગઠનાત્મક આધુનિકીકરણમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

શ્રી રાજનાથ સિંહે બીઆરઓના ત્રણ અગ્રણી પ્રકાશનો 'પથ પ્રદર્શક', 'ઊંચી સડકેં' અને 'પથ વિકાસ' નું વિમોચન પણ કર્યું હતું, જે સંસ્થાની સિદ્ધિઓ, એન્જિનિયરિંગ નવપ્રવર્તનો, શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ અને ભવિષ્યના વિઝનને દસ્તાવેજીકૃત કરે છે. બીઆરઓના કર્મયોગીઓની અદમ્ય ભાવના, અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા અને નિઃસ્વાર્થ સેવાના સન્માન તરીકે, બીઆરઓ એન્થમનું પણ અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

બે દિવસીય કોન્ક્લેવ, જે 15 જુલાઈ, 2026ના રોજ શરૂ થઈ હતી, તેણે ભારતના સરહદી વિસ્તારોમાં વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસને વેગ આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ઉભરતી ટેકનોલોજી, નવીન એન્જિનિયરિંગ ઉકેલો, આયોજનમાં ડિજિટલ પરિવર્તન, ઉત્પાદકતા સુધારવા માટે પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગ અને અમલીકરણ, ટકાઉ બાંધકામ પદ્ધતિઓ અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ પર વિચાર-વિમર્શ માટે એક પ્લેટફોર્મ તરીકે કામ કર્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં વરિષ્ઠ લશ્કરી નેતૃત્વ, નીતિ નિર્માતાઓ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નિષ્ણાતો, બીઆરઓના અધિકારીઓ, ઉદ્યોગ જગતના અગ્રણીઓ અને ટેકનોલોજી ભાગીદારો વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસના ભવિષ્ય પર સામૂહિક રીતે વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે એકત્રિત થયા હતા.

આ કોન્ક્લેવનું આયોજન વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસના સંપૂર્ણ જીવનચક્રને આવરી લેતા વિવિધ થિમેટિક સત્રોમાં કરવામાં આવ્યું હતું - આયોજન અને ડિઝાઇનથી લઈને અમલીકરણ, દેખરેખ અને ભવિષ્યની તકનીકો અપનાવવા સુધી. ભવિષ્યના વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસ માટે વ્યાવહારિક ઉકેલો સુધી પહોંચવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે દરેક સત્રમાં 'ટેકનોલોજી, નવપ્રવર્તન અને અમલીકરણની ઉત્કૃષ્ટતા દ્વારા ક્ષમતામાં વધારો' વિષય સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વિચાર-વિમર્શ સામેલ હતો, જેમાં એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ભવિષ્યનું વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માત્ર સખત મહેનત કરીને જ નહીં, પરંતુ ટેકનોલોજી, નવપ્રવર્તન અને અમલીકરણની ઉત્કૃષ્ટતા દ્વારા વધુ સ્માર્ટ રીતે કામ કરીને પહોંચાડવું જોઈએ.

આ કોન્ક્લેવમાં અગ્રણી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીઓ, સાધનોના ઉત્પાદકો, શૈક્ષણિક જગત અને ટેકનોલોજી ભાગીદારોને સામેલ કરતા એક ઉદ્યોગ સંવાદ સત્રનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. સહભાગીઓએ વ્યૂહાત્મક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બાંધકામને સુસંગત વિશિષ્ટ કુશળતા, અદ્યતન સાધનો અને ઉભરતી ટેકનોલોજીનું પ્રદર્શન કર્યું હતું, જેમાં બીઆરઓના વિશિષ્ટ ઓપરેશનલ વાતાવરણને અનુકૂળ ઉકેલો પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

IJ/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com