ભારત સરકારના કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલયના કાનૂની બાબતોના વિભાગે, બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા (BCI) ના સહયોગથી આજે નવી દિલ્હીમાં બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયાના પરિસરમાં "પ્રાદેશિક ભાષાઓના એકીકરણ દ્વારા કાનૂની શિક્ષણને મજબૂત બનાવવું" વિષય પર એક રાષ્ટ્રીય પરિષદનું આયોજન કર્યું હતું.

આ પરિષદમાં સશસ્ત્ર દળોના ટ્રિબ્યુનલ (આર્મ્ડ ફોર્સીસ ટ્રિબ્યુનલ) ના અધ્યક્ષ અને બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયાની કાનૂની શિક્ષણ પરની સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના સહ-અધ્યક્ષ માનનીય ન્યાયમૂર્તિ રાજેન્દ્ર મેનન, માનનીય સંસદ સભ્ય (રાજ્યસભા) અને બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયાના અધ્યક્ષ શ્રી મનન કુમાર મિશ્રા, કાનૂની બાબતોના વિભાગના સચિવ ડૉ. રાજીવ મણી અને અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ પરિષદનું આયોજન હિન્દી અને અન્ય ભારતીય ભાષાઓમાં કાનૂની શિક્ષણ તેમજ ન્યાય વિતરણ પ્રણાલીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક દસ વર્ષીય પર્સ્પેક્ટિવ એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં કેન્દ્ર સરકારના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓ, કાનૂની શિક્ષણના અગ્રણી કેન્દ્રોના વાઇસ ચાન્સેલરો, બારના સભ્યો, ન્યાયતંત્રના પ્રતિનિધિઓ અને પ્રતિષ્ઠિત કાનૂની શિક્ષણવિદો એકસાથે આવ્યા હતા, જેમણે ભારતમાં બહુભાષી કાનૂની શિક્ષણને મજબૂત કરવા માટેના એક સંરચિત રોડમેપ પર ચર્ચા-વિચારણા કરી હતી.

આ ચર્ચા-વિચારણા અંગ્રેજીને એક મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંપર્ક ભાષા તરીકે જાળવી રાખવાની સાથે, કાનૂની શિક્ષણમાં ભારતીય ભાષાઓને એકીકૃત કરવા માટે તબક્કાવાર, સંરચિત, માપી શકાય તેવા અને ગુણવત્તા-સુનિશ્ચિત માળખાના વિકાસ પર કેન્દ્રિત હતી. પ્રસ્તાવિત માળખાનો ઉદ્દેશ્ય દ્વિભાષી અને પ્રગતિશીલ રીતે બહુભાષી કાનૂની શિક્ષણ મોડેલને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જેથી કાનૂની સમજણ વધારી શકાય, ન્યાય સુધીની પહોંચમાં સુધારો કરી શકાય, કાનૂની સહાય અને ક્લિનિકલ કાનૂની શિક્ષણને મજબૂત કરી શકાય, તેમજ ભવિષ્યના કાનૂની વ્યાવસાયિકોને જિલ્લા અને તાબાની અદાલતો સમક્ષ પ્રેક્ટિસ કરવા માટે વધુ સારી રીતે તૈયાર કરી શકાય.

સહભાગીઓએ કાનૂની ઇકોસિસ્ટમમાં ભાષાના એકીકરણને વેગ આપવા માટે ટેકનોલોજીની ભૂમિકા પર પણ ચર્ચા કરી હતી. એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ભારતીય ભાષાઓમાં સચોટ અને વિશ્વસનીય કાનૂની શિક્ષણની સુવિધા પૂરી પાડવા માટે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સક્ષમ અનુવાદ સાધનો, ડિજિટલ કાનૂની રીપોઝીટરીઝ, પ્રમાણભૂત કાનૂની ગ્લોસરીઝ (શબ્દભંડોળ) અને પરિભાષા ડેટાબેઝ સહિતની ઉભરતી ટેકનોલોજીનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવો જોઈએ, જે કાનૂની અને ભાષાકીય નિષ્ણાતો દ્વારા સખત ચકાસણીને આધીન હોવો જોઈએ.

આગળના માર્ગના ભાગરૂપે, આ પરિષદમાં કાનૂની શિક્ષણમાં ભારતીય ભાષાઓ પરના રાષ્ટ્રીય ઘોષણાપત્ર તરફ કામ કરવાનો, તબક્કાવાર અમલીકરણ માટે દસ વર્ષીય પર્સ્પેક્ટિવ એક્શન પ્લાનના વ્યાપક માળખાને આખરી ઓપ આપવાનો અને પ્રસ્તાવિત સુધારાઓના અમલીકરણની દેખરેખ, માર્ગદર્શન અને દેખરેખ રાખવા માટે કાનૂની બાબતોના વિભાગ અને બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા સંયુક્ત રીતે સંચાલિત રાષ્ટ્રીય સંચાલન સમિતિની સ્થાપના કરવાનો સંકલ્પ લેવામાં આવ્યો હતો.

આ પરિષદે ભારતીય ભાષાઓને સંતુલિત રીતે એકીકૃત કરીને સર્વસમાવેશક, સુલભ અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત કાનૂની શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારત સરકાર, બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા અને તમામ સ્ટેકહોલ્ડર્સની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃવ્યક્ત કરી હતી, જેનાથી ન્યાયની સમાન પહોંચના વિઝનને આગળ વધારી શકાય અને વિકસિત ભારત @2047 ના સાક્ષાત્કાર તરફ યોગદાન આપી શકાય.

SM/IJ/JD