ભારતની દરિયાઈ સેવાઓની ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને વૈશ્વિક શિપિંગમાં દેશની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે એક મોટી નીતિગત પહેલમાં, સરકારે એક્ઝિમ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર કામગીરી માટે વિદેશી જહાજો ચાર્ટર કરવા માટે ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર (IFSC), ગિફ્ટ સિટી, ગાંધીનગરમાં સ્થાપિત યુનિટ્સને કોસ્ટલ શિપિંગ એક્ટ, 2025ની કલમ 11 હેઠળની લાઇસન્સિંગ જરૂરિયાતમાંથી મુક્તિ આપી છે.

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા કોસ્ટલ શિપિંગ એક્ટ, 2025 ની જોગવાઈઓ હેઠળ સૂચિત કરાયેલી આ મુક્તિ, કલમ 11 હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલી કામગીરીઓ માટે વિદેશી જહાજો ચાર્ટર કરવા માટે પાત્ર આઈએફએસસી યુનિટ્સ માટે ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ શિપિંગ પાસેથી લાઇસન્સ મેળવવાની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે. આ સુધારાથી ગિફ્ટ સિટી વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક દરિયાઈ લીઝિંગ અને ધિરાણ હબ તરીકે મજબૂત બનશે, દરિયાઈ રોકાણો સરળ બનશે અને અગ્રણી દરિયાઈ સેવા કેન્દ્ર તરીકે ભારતના ઉદ્ભવને ટેકો મળશે તેવી અપેક્ષા છે.

આ સુધારો ભારતની દરિયાઈ નાણાકીય ઇકોસિસ્ટમના વિકાસ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સક્ષમકર્તા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કામગીરી માટે વિદેશી જહાજોના ચાર્ટરિંગને સંચાલિત કરતા નિયમનકારી માળખાને સરળ બનાવીને, તે દરિયાઈ સાહસો માટે વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક વ્યાપાર વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે ગિફ્ટ સિટી દ્વારા દરિયાઈ લીઝિંગ, શિપ ફાઇનાન્સિંગ અને શિપ-માલિકીની પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહિત કરે તેવી અપેક્ષા છે.

કેન્દ્રીય બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી શ્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું હતું કે: “વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના સ્વપ્નદ્રષ્ટા નેતૃત્વ હેઠળના છેલ્લા 12 વર્ષોએ ઐતિહાસિક સુધારાઓ, વિશ્વ કક્ષાની માળખાકીય સુવિધાઓ અને અભૂતપૂર્વ નીતિગત સમર્થન દ્વારા ભારતના દરિયાઈ ક્ષેત્રનો કાયાકલ્પ કર્યો છે. અમે એક મજબૂત પાયો નાખ્યો છે. હવે પછીનો તબક્કો સ્પર્ધાત્મકતા, કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે લઘુત્તમ શાસન (મિનિમલ ગવર્નન્સ) દ્વારા દરિયાઈ ઉદ્યોગની સંપૂર્ણ ક્ષમતાને અનલોક કરવાનો છે જે વિકસિત ભારત તરફની ભારતની યાત્રાને શક્તિ આપે છે.”

આ પગલાથી દરિયાઈ અસ્કયામતો (એસેટ્સ) માં વૈશ્વિક મૂડીની વધુ ભાગીદારી સરળ બનશે, ભારતમાં શિપ-માલિકી અને લીઝિંગ માળખાની સ્થાપનાને પ્રોત્સાહન મળશે અને શિપ લીઝિંગ, ધિરાણ, એસેટ મેનેજમેન્ટ અને અન્ય મૂલ્યવર્ધિત દરિયાઈ સેવાઓનો સમાવેશ કરતી વ્યાપક દરિયાઈ ઇકોસિસ્ટમના વિકાસને વેગ મળશે તેવી પણ અપેક્ષા છે. આ નીતિ વૈશ્વિક દરિયાઈ વ્યાપાર માટે ગિફ્ટ સિટીને વિશ્વ કક્ષાના ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર તરીકે સ્થાપિત કરવાના સરકારના વ્યાપક વિઝન સાથે સુસંગત છે.

મહત્વની વાત એ છે કે, આ મુક્તિ કોસ્ટલ શિપિંગ એક્ટ, 2025ની કલમ 11 હેઠળની લાઇસન્સિંગ જરૂરિયાત પૂરતી મર્યાદિત છે અને તે કોસ્ટલ ટ્રેડને સંચાલિત કરતા વર્તમાન માળખામાં કોઈ ફેરફાર કરતી નથી. દરિયાકાંઠાના શિપિંગને લાગુ પડતી પ્રચલિત કેબોટેજ વ્યવસ્થા અને સલામતીના પગલાં યથાવત રહેશે, જ્યારે એક્ઝિમ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર કામગીરી માટે નિયમનકારી સુગમતા પૂરી પાડવામાં આવી છે.

SM/NK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com