ભારતની બ્રિક્સ (BRICS) અધ્યક્ષતા હેઠળ, ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય (MoRD), દીનદયાળ અંત્યોદય યોજના-રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન (DAY-NRLM) દ્વારા 8 અને 9 જુલાઈ 2026 ના રોજ કોચી, કેરળ ખાતે યોજાનારી બ્રિક્સ વિમેન મિનિસ્ટરિયલ મીટિંગમાં સાઇડ ઇવેન્ટ એક્ઝિબિશન (પ્રદર્શન) માં ભાગ લઈ રહ્યું છે, જેમાં દેશભરમાંથી મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના ગ્રામીણ સાહસોનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું છે.

આ પ્રદર્શનનું ઉદ્ઘાટન ભારત સરકારના મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી સુશ્રી અન્નપૂર્ણા દેવી અને ભારત સરકારના મહિલા અને બાળ વિકાસ રાજ્ય મંત્રી શ્રીમતી સાવિત્રી ઠાકુર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયના પેવેલિયન ખાતે ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયના ડાયરેક્ટર ડૉ. મોલિશ્રી દ્વારા મહાનુભાવોનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમણે તેમને પ્રદર્શન અને દેશભરમાંથી પ્રદર્શિત કરાયેલા મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના સ્વસહાય જૂથ (Self-Help Group) ના સાહસો વિશે માહિતગાર કર્યા હતા. બ્રાઝિલ, રશિયા, ચીન, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઇરાન, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) અને ઇન્ડોનેશિયાના મંત્રીઓ અને વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓએ પણ પેવેલિયનની મુલાકાત લીધી હતી અને પ્રદર્શિત ગ્રામીણ સાહસો સાથે વાતચીત કરી હતી.

આ પ્રદર્શન ગ્રામીણ મહિલા સાહસિકો અને સ્વસહાય જૂથ (SHG) ના સાહસોની સિદ્ધિઓને ઉજાગર કરવા માટે એક આંતરરાષ્ટ્રીય પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે, જ્યારે ગ્રામીણ આજીવિકાને મજબૂત કરવા, આર્થિક સશક્તિકરણને પ્રોત્સાહન આપવા અને પરંપરાગત જ્ઞાન પ્રણાલીઓને સાચવવામાં સામૂહિક સંસ્થાઓની પરિવર્તનકારી અસર દર્શાવે છે.

ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય (MoRD) ના પેવેલિયનમાં 21 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના સ્ટોલ સાથે નેશનલ સરસ આજીવિકા ગેલેરીનો સમાવેશ થાય છે, જે મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના SHG સાહસો દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી વિવિધ પ્રકારની પ્રોડક્ટ્સ પ્રદર્શિત કરે છે. આ પ્રદર્શનમાં હેન્ડલૂમ, હસ્તકલા, પરંપરાગત કળા, કુદરતી ખાદ્યપદાર્થો, વેલનેસ પ્રોડક્ટ્સ અને ટકાઉ જીવનશૈલીની પ્રોડક્ટ્સ રજૂ કરવામાં આવી છે, જે ભારતના ગ્રામીણ સાહસ ઇકોસિસ્ટમની સમૃદ્ધિ અને વિવિધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

પેવેલિયનના પ્રવેશદ્વાર પર, નેશનલ સરસ આજીવિકા ગેલેરી સમગ્ર ભારતમાંથી પ્રીમિયમ પ્રોડક્ટ્સનું ક્યુરેટેડ પ્રદર્શન રજૂ કરે છે. આ ગેલેરી પ્રોડક્ટ ડેવલપમેન્ટ, ડિઝાઇન ઇન્ટરવેન્શન, બ્રાન્ડિંગ, પેકેજિંગ, ક્વોલિટી એશ્યોરન્સ અને માર્કેટ લિંકેજ દ્વારા ગ્રામીણ સાહસોના વિકાસને રેખાંકિત કરે છે. તે DAY-NRLM હેઠળની એક પ્રીમિયમ ગિફ્ટિંગ પહેલ 'સરસ શક્તિ કલેક્શન' પણ પ્રદર્શિત કરે છે, જે ગ્રામીણ મહિલા SHGs દ્વારા તૈયાર કરાયેલી ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળી હસ્તકલા પ્રોડક્ટ્સને બ્રાન્ડેડ સંસ્થાકીય ગિફ્ટ કલેક્શન તરીકે ક્યુરેટ કરે છે, જેનાથી તેઓ સરકારી અને સંસ્થાકીય બજારો સુધી પહોંચ મેળવી શકે અને સાથે જ ગ્રામીણ કારીગરીનું મૂલ્ય તથા તેની વિઝિબિલિટી વધી શકે.

આ પ્રદર્શન વિવિધ પ્રકારની પરંપરાગત હસ્તકલા અને પ્રાદેશિક વિશેષતાઓને એકસાથે લાવે છે, જેમાં મધુબની પેઇન્ટિંગ્સ, ડોકરા અને બેલ મેટલ ક્રાફ્ટ, પેન કલમકારી, ફુલકારી એમ્બ્રોઇડરી, તોડા એમ્બ્રોઇડરી, કાંથા વર્ક, કચ્છી ક્રાફ્ટ, ચન્નાપટના રમકડાં, ઐપન આર્ટ અને ગ્રામીણ મહિલા સાહસિકો દ્વારા સાચવવામાં આવેલી અને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવેલી અન્ય ઘણી કારીગરી પરંપરાઓનો સમાવેશ થાય છે.

તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મહિલા સંચાલિત સાહસોને એકસાથે લાવીને, આ પ્રદર્શન ભારતના ગ્રામીણ સાહસ ઇકોસિસ્ટમની વિવિધતા દર્શાવે છે, જ્યારે સ્થાનિક આર્થિક વિકાસમાં સ્વસહાય જૂથો (SHGs) સાથે જોડાયેલી 10 કરોડથી વધુ મહિલાઓના યોગદાનને પણ ઉજાગર કરે છે. તે SHG સાહસોને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક વિશિષ્ટ સાહસો તરીકે રજૂ કરે છે, જે મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના વિકાસ, સમાવેશી વૃદ્ધિ અને ટકાઉ આજીવિકા પ્રત્યે ભારતની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

આ પ્રદર્શન બ્રિક્સ દેશોના પ્રતિનિધિઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુલાકાતીઓને ગ્રામીણ મહિલા સાહસિકો દ્વારા બનાવવામાં આવેલી પ્રોડક્ટ્સની વિવિધતા, ગુણવત્તા અને નવીનતાનો અનુભવ કરવાની તક પૂરી પાડે છે. આ ભાગીદારી દ્વારા, ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય ગ્રામીણ આજીવિકાને મજબૂત કરવા, સ્વસહાય જૂથના સાહસો માટે બજારની તકોનો વિસ્તાર કરવા અને વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની સમૃદ્ધ કારીગરી વારસાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કરે છે.

SM/IJJD