নৌ-পৰিবহন মন্ত্ৰালয়
গোলকীয় প্ৰতিযোগিতামূলক ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে ভাৰতত বন্দৰ কাৰ্যক্ষমতা সূচকাংক আৰু সামুদ্ৰিক ডিজিটেল সংস্কাৰ উন্মোচন
কাৰ্যক্ষমতা, স্বচ্ছতা আৰু নাবিকসকলৰ কল্যাণৰ লক্ষ্যৰে কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ ডিজিটেল প্ৰশাসন প্লেটফৰ্মৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ
ভাৰতীয় জাহাজ নিৰ্মাণ খণ্ডক উদগনি যোগাবলৈ জাহাজ ৰিচাইক্লিং ক্ৰেডিট আঁচনিৰ বাবে ইউনিফাইড শ্বিপ ৰিচাইক্লিং পৰ্টেল মুকলি সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ
ভিটিএছৰ শুভাৰম্ভ, এআই উদ্ভাৱন আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ বুজাবুজি চুক্তিয়ে জেএনপিএৰ বিকাশৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ৰ ইংগিত দিয়ে: সোণোৱাল
प्रविष्टि तिथि:
29 MAY 2026 8:50PM by PIB Guwahati
বৃহস্পতিবাৰে ভাৰতে ২০২৪-২৫ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে ‘লজিষ্টিক্স পৰ্ট পাৰফৰমেন্স ইনডেক্স’ আৰু জাহাজ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত প্ৰশাসন, স্বচ্ছতা আৰু ব্যৱসায়িক সুচলতাৰ উন্নতি সাধনৰ লক্ষ্যৰে চাৰিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ডিজিটেল পদক্ষেপ মুকলি কৰি সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ আধুনিকীকৰণৰ দিশত আন এক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত অনুষ্ঠিত জৱাহৰলাল নেহৰু বন্দৰ প্ৰাধিকৰণৰ ৩৭সংখ্যক প্ৰতিষ্ঠা দিৱস উদযাপনৰ সময়ত কেন্দ্ৰীয় বন্দৰ, জাহাজ আৰু জলপথ মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱালে এই পদক্ষেপসমূহ মুকলি কৰে।
‘সাগৰ আংকলন’ গাঁথনিৰ অধীনত প্ৰস্তুত কৰা এই এলপিপিআই হৈছে ভাৰতীয় বন্দৰসমূহৰ কাৰ্যক্ষমতাৰ মূল্যায়ন আৰু উন্নতিৰ বাবে যুগুত কৰা এক ৰাষ্ট্ৰীয় মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ প্ৰণালী। এই সূচকাংক প্ৰধানমন্ত্ৰী গতি শক্তি ৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ প্লেন, মেৰিটাইম ইণ্ডিয়া ভিজন ২০৩০ আৰু মেৰিটাইম অমৃত কাল ভিজন ২০৪৭ৰ সৈতে সংগতিপূৰ্ণ আৰু ই গোলকীয় লজিষ্টিক্স তথা সামুদ্ৰিক বাণিজ্যত ভাৰতৰ অৱস্থান শক্তিশালী কৰিবলৈ বিচাৰে।
এই উপলক্ষে আগবঢ়োৱা ভাষণত সৰ্বানন্দ সোণোৱালে কয়, “আমি ২০২৪-২৫ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে লজিষ্টিক্স পৰ্ট পাৰফৰমেন্স ইনডেক্স প্ৰৱৰ্তন কৰিছোঁ। ভাৰতীয় বন্দৰসমূহৰ কাৰ্যক্ষমতা, স্বচ্ছতা আৰু গোলকীয় প্ৰতিযোগিতামূলক ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ দিশত এয়া এক ডাঙৰ পদক্ষেপ। নিৰন্তৰ উন্নতি আৰু গোলকীয় মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণক প্ৰসাৰিত কৰি ই এখন আগশাৰীৰ সামুদ্ৰিক শক্তি হিচাপে ভাৰতৰ স্থান শক্তিশালী কৰিব।”
এলপিপিআইয়ে ড্ৰাই বাল্ক, লিকুইড বাল্ক আৰু কণ্টেইনাৰ কাৰ্গ’— এই তিনিটা কাৰ্গ’ শাখাত বন্দৰসমূহৰ মূল্যায়ন কৰে। ইয়াৰ বাবে কাৰ্গ’ পৰিচালনা, জাহাজ আৱৰ্তনৰ সময়, বাৰ্থ খালী হৈ থকা সময়, বাৰ্থিঙৰ পূৰ্বৰ প্ৰতীক্ষাৰ সময়, কন্টেইনাৰ থকাৰ সময় আৰু জাহাজ বাৰ্থ দিনৰ উৎপাদনৰ দৰে কাৰ্যক্ষম সূচকসমূহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱস্থাই নিখুঁত প্ৰদৰ্শন আৰু বছৰি হোৱা উন্নতি উভয়কে সমান গুৰুত্ব প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত বন্দৰ পৰিচালনাৰ ধাৰাবাহিক উন্নতিক উৎসাহিত কৰা হয়।
এলপিপিআইৰ সমান্তৰালকৈ সোণোৱালে ডিৰেক্টৰেট জেনেৰেল অব শ্বিপিঙৰ দ্বাৰা বিকশিত চাৰিটা ডিজিটেল পদক্ষেপ মুকলি কৰে, যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে নাবিক আৰু সামুদ্ৰিক অংশীদাৰসকলৰ বাবে সেৱা প্ৰদান, স্বচ্ছতা আৰু জবাবদিহিতা উন্নত কৰা।
এই পদক্ষেপসমূহৰ ভিতৰত আছে ‘ই-নাৱিক’ প্লেটফৰ্মৰ অধীনত ২৪x৭ ওজৰ-আপত্তি প্ৰতিকাৰ মডিউল, ‘ই-সমুদ্ৰ’ প্লেটফৰ্মত জাহাজ পঞ্জীয়ন মডিউল, এগৰাকী চিকিৎসা কৰ্মী মডিউল আৰু এটা ইউনিফাইড শ্বিপ ৰিচাইক্লিং ক্ৰেডিট নোট মডিউল।
ওজৰ-আপত্তি সমাধান প্লেটফৰ্মটোক ভাৰতীয় নাবিকসকলৰ বাবে এক ডাঙৰ কল্যাণমূলক ব্যৱস্থা বুলি অভিহিত কৰি সোণোৱালে কয় যে এই ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ পৰা ই-নাৱিক পৰ্টেল, টোল-ফ্ৰী হেল্পলাইন, ৱাটছএপ আৰু উৎসৰ্গিত ইমেইল সেৱাকে ধৰি একাধিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে ওজৰ-আপত্তি দাখিল কৰিব পৰা যাব।
“নাবিকসকলে ঘৰৰ পৰা বহুত দূৰত, প্ৰায়ে কঠিন আৰু অনিশ্চিত পৰিস্থিতিত কাম কৰে। এটা কাৰ্যক্ষম ওজৰ-আপত্তি প্ৰতিকাৰ ব্যৱস্থা কেৱল এক প্ৰশাসনিক প্ৰয়োজনীয়তাই নহয়, বৰঞ্চ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কল্যাণ আৰু সুৰক্ষা গাঁথনিও। ই এখন সামুদ্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে মোদী চৰকাৰৰ দায়িত্ববোধক প্ৰতিফলিত কৰে আৰু সামুদ্ৰিক শ্ৰম সন্মিলন, ২০০৬ৰ নীতিসমূহৰ প্ৰতি ভাৰতৰ প্ৰতিশ্ৰুতিক পুনৰ শক্তিশালী কৰে,” সৰ্বানন্দ সোণোৱালে কয়।
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে ডিজিটেল জাহাজ পঞ্জীয়ন মডিউলটোক এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ফ্লেগিং সংস্কাৰ বুলি বৰ্ণনা কৰে যিয়ে জলযান পঞ্জীয়নৰ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সৰল কৰিব আৰু ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনক বিশ্বৰ প্ৰধান জাহাজ চলোৱা দেশসমূহৰ সমকক্ষ কৰি তুলিব। সোণোৱালে কয় যে চিকিৎসা কৰ্মী মডিউলে নাবিকসকলক প্ৰমাণপত্ৰ দিবলৈ কৰ্তৃত্বপ্ৰাপ্ত চিকিৎসকসকলৰ পঞ্জীয়ন আৰু নিৰীক্ষণ প্ৰক্ৰিয়াটো সুশৃংখলিত কৰিব, যাৰ ফলত জাল প্ৰমাণপত্ৰৰ বিপদাশংকা হ্ৰাস পাব।
এই অনুষ্ঠানৰ সময়ত উন্মোচন কৰা আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্কাৰ আছিল জাহাজ ৰিচাইক্লিং ক্ৰেডিট আঁচনিৰ বাবে ‘ইউনিফাইড শ্বিপ ৰিচাইক্লিং পৰ্টেল’। এয়া ২০২৫ চনত চৰকাৰে ঘোষণা কৰা ৭০,০০০ কোটি টকাৰ সামুদ্ৰিক উন্নয়ন পেকেজৰ অংশ। এই আঁচনিৰ অধীনত হংকং সন্মিলনৰ নিয়ম মানি চলা ভাৰতীয় ইয়াৰ্ডত জাহাজ ৰিচাইক্লিং কৰা জাহাজৰ মালিকে জাহাজখনৰ স্ক্ৰেপ মূল্যৰ ৪০ শতাংশৰ সমান ক্ৰেডিট নোট লাভ কৰিব পাৰিব, যাক ভাৰতত নতুন জাহাজ নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যাব।
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱালে জেএনপিএৰ প্ৰদৰ্শনকো প্ৰশংসা কৰি উল্লেখ কৰে যে বন্দৰটোৱে ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত ৮ নিযুত টিইইউ অতিক্ৰম কৰিছে আৰু ১০২ নিযুত মেট্ৰিক টনতকৈও অধিক কাৰ্গ’ পৰিচালনা কৰিছে।
“বিগত ৩৭ বছৰত জেএনপিএৰ যাত্ৰাই ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ ৰূপান্তৰকেই প্ৰতিফলিত কৰিছে— এটা পৰম্পৰাগত বন্দৰ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ পৰা এক গোলকীয়ভাৱে প্ৰতিযোগিতামূলক লজিষ্টিক্স আৰু বাণিজ্যৰ দুৱাৰমুখলৈ। আজি আমাৰ বন্দৰসমূহৰ আধুনিকীকৰণ, যান্ত্ৰীকৰণ আৰু ডিজিটেলকৰণৰ বাবে মোদী চৰকাৰৰ নিৰন্তৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত জেএনপিএ ভাৰতৰ বৰ্ধিত অৰ্থনৈতিক শক্তি, এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গোলকীয় অংশীদাৰ হিচাপে ইয়াৰ নতুন অৱস্থান আৰু শক্তিশালী সামুদ্ৰিক ক্ষমতাৰ প্ৰতীক হিচাপে থিয় দিছে,” সোণোৱালে কয়।
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে লগতে কয় যে থলুৱা ভেসেল ট্ৰেফিক চাৰ্ভিচ মুকলি এআই চালিত নিবিদা মূল্যায়ন প্লেটফৰ্ম ‘নিবিদা’ আৰু অনুষ্ঠানটোৰ সময়ত স্বাক্ষৰিত কেইবাটাও কৌশলগত বুজাবুজি চুক্তিয়ে উদ্ভাৱন, বহনক্ষমতা আৰু কাৰ্যক্ষম উৎকৃষ্টতাৰ প্ৰতি বন্দৰটোৰ প্ৰতিশ্ৰুতিক প্ৰকাশ কৰে।
“প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ গতিশীল নেতৃত্বত ভাৰতে নতুনকৈ আত্মপ্ৰকাশ কৰা অৰ্থনৈতিক সুযোগসমূহৰ সৈতে গোলকীয় বাণিজ্যৰ বিকাশত নিজৰ অংশীদাৰিত্ব সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ সময়ত, এই গতি বজাই ৰাখিবলৈ ভাৰতীয় বন্দৰসমূহে প্ৰযুক্তি, দক্ষতা আৰু বহনক্ষমতাক আকোৱালি লৈ যাব লাগিব। আজি মুকলি কৰা সংস্কাৰসমূহে ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক পৰিস্থিতিতন্ত্ৰক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু আমাক এক গোলকীয় সামুদ্ৰিক শক্তি কৰি তোলাৰ সপোনক সমৰ্থন কৰিব,” কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয়।
প্ৰদৰ্শনকাৰীসকলৰ ভিতৰত ড্ৰাই বাল্ক কাৰ্গ’ শাখাত ৫ নিযুত টনতকৈও অধিক সামগ্ৰী পৰিচালনা কৰি পাৰাদীপ বন্দৰ প্ৰাধিকৰণে শীৰ্ষস্থান দখল কৰে, আনহাতে ছিক্কা বন্দৰ আৰু টাৰ্মিনেলছে লিকুইড বাল্ক কাৰ্গ’ শাখাত নেতৃত্ব দিয়ে। কন্টেইনাৰ কাৰ্গ’ শ্ৰেণীত ০.৫ নিযুত টিইইউতকৈও অধিক পৰিচালনা কৰি মুন্দ্ৰা বন্দৰ সৰ্বোচ্চ স্থান লাভ কৰা বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। একেটা শ্ৰেণীতে মুখ্য কন্টেইনাৰ বন্দৰসমূহৰ ভিতৰত জৱাহৰলাল নেহৰু বন্দৰ প্ৰাধিকৰণে দ্বিতীয় স্থান লাভ কৰে।
ভাষণ প্ৰসংগত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে শেহতীয়া বছৰবোৰত গোলকীয় লজিষ্টিক্স ৰেংকিঙত ভাৰতৰ প্ৰদৰ্শন যথেষ্ট উন্নত হৈছে। সোণোৱালে আলোকপাত কৰে যে বিশ্ব বেংকৰ লজিষ্টিক্স পাৰফৰমেন্স ইনডেক্সৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেৰণ শ্ৰেণীত ভাৰতৰ স্থান ৪৪তমৰ পৰা ২২তম স্থানলৈ উন্নত হৈছে, আনহাতে বিশ্ব বেংকৰ কন্টেইনাৰ পৰ্ট পাৰফৰমেন্স ইনডেক্স ২০২৪ত বিশ্বৰ শীৰ্ষ ১০০টা বন্দৰৰ ভিতৰত সাতটা ভাৰতীয় বন্দৰে স্থান লাভ কৰিছে।
এই অনুষ্ঠানত বন্দৰ, জাহাজ আৰু জলপথ মন্ত্ৰালয়, ডিৰেক্টৰেট জেনেৰেল অব শ্বিপিং, মুম্বাই বন্দৰ প্ৰাধিকৰণ, জেএনপিএৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকল আৰু সামুদ্ৰিক, লজিষ্টিক্স তথা বাণিজ্য খণ্ডৰ প্ৰতিনিধিসকল উপস্থিত থাকে।





***
MI/Indu/DB
(रिलीज़ आईडी: 2280194)
आगंतुक पटल : 14