કાપડ મંત્રાલયે 23 થી 24 જૂન 2026 દરમિયાન આયોજિત બે-દિવસીય ટેક્સટાઇલ સમિટ 2026નું સફળતાપૂર્વક સમાપન કર્યું છે. આ સમિટમાં રાજ્ય સરકારો, ઉદ્યોગ જગત અને શિક્ષણ જગતના પ્રતિનિધિઓ એકત્રિત થયા હતા, જેમણે ક્ષેત્રના વિકાસ અને ભવિષ્યના રોડમેપ પર સહયોગી સંવાદને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું.

કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રી શ્રી ગિરિરાજ સિંહે તેમના સમાપન સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે આ સમય સક્રિય માનસિકતા સાથે જિલ્લા અને રાજ્યની યોજનાઓનો અમલ કરવાનો છે. યોગ્ય પ્રોડક્ટ-માર્કેટ મિક્સ, મૂલ્યવર્ધન (વેલ્યુ એડિશન), ટકાઉપણું અને પર્યાવરણીય ધોરણોનું પાલન, મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs) નો લાભ લેવા અને વિશિષ્ટ ઉત્પાદનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

કાપડ મંત્રાલયના સચિવ શ્રીમતી નીલમ શમી રાવે તેમના સમાપન પ્રવચનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સમિટમાં થયેલી ચર્ચાઓ સંવાદમાંથી ક્રિયા (અમલીકરણ) તરફ આગળ વધવા માટેનું એક નિર્ણાયક પગલું છે. તેમણે રાજ્યો, જિલ્લાઓ, ઉદ્યોગના હિતધારકો અને નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલ તરફથી મળેલી ભલામણોને એક વ્યાપક રાષ્ટ્રીય કાપડ નિકાસ રોડમેપમાં પરિવર્તિત કરવા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. આ ક્ષેત્ર નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા અને વૈશ્વિક કાપડ વેપારમાં ભારતની ઉપસ્થિતિ વધારવા માટે મજબૂત સંસ્થાકીય સંકલનના સમર્થન સાથે ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળા સેગમેન્ટ્સ, ગુણવત્તા, નવીનતા અને ટકાઉપણાને પ્રાથમિકતા આપશે.

સમિટના એક વિશેષ સત્રમાં, વાણિજ્ય સચિવ શ્રી રાજેશ અગ્રવાલે તેમના સંબોધનમાં કાપડ ઉદ્યોગને તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલા મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs) ના ફાયદાઓનો વહેલામાં વહેલી તકે લાભ ઉઠાવવા માટે પ્રયાસો તેજ કરવા વિનંતી કરી હતી જેથી મહત્તમ લાભ મેળવી શકાય. તેમણે નિકાસકારોને FTAs ​​નો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવા સક્ષમ બનાવવા તરફના એક મહત્વપૂર્ણ પગલા તરીકે જિલ્લા સ્તરે માહિતીની વિસંગતતાને દૂર કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો, અને ભારત સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા નિકાસ પ્રમોશનના વિવિધ હસ્તક્ષેપો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. સચિવશ્રી દ્વારા “લેવરેજિંગ રીસન્ટ FTAs - અ ટેક્સટાઇલ્સ પર્સ્પેક્ટિવ” (તાજેતરના FTAs નો લાભ લેવો - કાપડનું એક પરિદ્રશ્ય) પુસ્તિકાની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી અને સાથે જ સંકેત આપ્યો હતો કે વાણિજ્ય વિભાગે 500 વર્કશોપ કર્યા છે. વધુમાં, તેમણે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પુનર્જીવિત કરાયેલા 'ડિસ્ટ્રિક્ટ એઝ એક્સપોર્ટ હબ્સ' (DEH - નિકાસ હબ તરીકે જિલ્લા) નો ભાગ બનવા માટે આહવાન કર્યું હતું.

તેના બીજા અને સમાપન દિવસે, પ્રથમ દિવસની સંલગ્નતાઓ બાદ, સમિટની શરૂઆત રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રતિનિધિઓ દ્વારા જૂથ પ્રસ્તુતિઓ (ગ્રુપ પ્રેઝન્ટેશન્સ) સાથે થઈ હતી. આ પ્રસ્તુતિઓએ 23 જૂન 2026 ના રોજ યોજાયેલા બ્રેકઆઉટ સત્રોની મુખ્ય ચર્ચાઓ અને પરિણામોનો સારાંશ આપ્યો હતો, જેમાં 2030 સુધીમાં 100 બિલિયન યુએસ ડોલરની નિકાસના કાપડ ક્ષેત્રના લક્ષ્યને અનુરૂપ કાપડ ક્ષેત્રની નિકાસ વધારવા માટેની વ્યૂહાત્મક ભલામણો અને અમલીકરણ યોગ્ય વિચારો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો.

ટેક્સટાઇલ્સ સમિટ 2026 ના બીજા દિવસે, બે-દિવસીય કાર્યક્રમ દરમિયાન યોજાયેલા પાંચ મુખ્ય સત્રોમાંથી અંતિમ બે સત્રો યોજાયા હતા. આ પૈકી, પ્રથમ સત્ર 'ગુણવત્તા, ટકાઉપણું પ્રમાણપત્રો અને સોર્સિંગ નિર્ણયો' (ક્વોલિટી, સસ્ટેનેબિલિટી સર્ટિફિકેશન્સ એન્ડ સોર્સિંગ ડિસિઝન્સ) પર કેન્દ્રિત હતું, જેમાં વ્યાપક શ્રેણીની ચર્ચાઓ સામેલ હતી. ચર્ચાઓમાં વૈશ્વિક બ્રાન્ડની આવશ્યકતાઓને રાજ્ય-સ્તરની ક્લસ્ટર વ્યૂહરચનાઓમાં પરિવર્તિત કરવા, ટ્રેસેબિલિટી માટે ડિજિટલ પ્રોડક્ટ પાસપોર્ટના પ્રમોશન અને કાપડ ક્ષેત્રમાં સર્ક્યુલારિટીને આગળ વધારવા માટે ક્લોઝ્ડ-લૂપ રિસાયક્લિંગ માર્ગોની શોધ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. આ સત્રમાં કાપડના કચરાના વ્યવસ્થાપન માટે મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓ અને રાજ્યો વચ્ચે સહયોગ મજબૂત કરવા, શૈક્ષણિક આરએન્ડડી (R&D) અને વ્યાવસાયિક રીતે વ્યવહારુ રિસાયક્લિંગ પ્રણાલીઓ વચ્ચેના અંતરને દૂર કરવા, એમએસએમઈ (MSMEs) માટે પાલન માળખાને સરળ બનાવવા અને ટકાઉપણું તેમજ વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે વિકસિત થઈ રહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમનકારી ધોરણો સાથે રાષ્ટ્રીય નીતિઓનું સુમેળ સાધવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

સમિટનું અંતિમ સત્ર 'નિકાસ સક્ષમીકરણ, એફટીએ ઉપયોગ અને બજાર વૈવિધ્યીકરણ' (એક્સપોર્ટ એનેબલમેન્ટ, એફટીએ યુટિલાઇઝેશન એન્ડ માર્કેટ ડાયવર્સિફિકેશન) પર કેન્દ્રિત હતું, જેણે ભારતના કાપડ નિકાસ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે એક વ્યાપક રોડમેપ તૈયાર કર્યો હતો. રાજ્ય સરકારો, શિક્ષણ જગત અને ઉદ્યોગ જગતના પ્રતિનિધિઓ સહિત વિવિધ વક્તાઓ દ્વારા કરાયેલી ચર્ચાઓમાં ટકાઉપણું, ધોરણો અને પરસ્પર માન્યતાના માળખાને પ્રાથમિકતા આપવાની સાથે નિકાસ વૃદ્ધિને વેગ આપવા માટે મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs) હેઠળ ટેરિફ લાભોનો ઉપયોગ કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ સત્રમાં વ્યવસાય કરવાની સરળતા (ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસ) માં સુધારો કરવા, બજારના વૈવિધ્યીકરણ, એન્કર રોકાણકારોને આકર્ષિત કરવા અને માનવ-નિર્મિત ફાઇબર્સ (MMF) પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ઉત્પાદન વૈવિધ્યીકરણને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. ચર્ચાઓમાં ઇન-હાઉસ ડિઝાઇન ક્ષમતાઓ વિકસાવવા, ગ્રાહકોની બદલાતી પસંદગીઓ અનુસાર કામ કરવા અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક 'ચેમ્પિયન એમએસએમઈ' ના નિર્માણના મહત્વ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં નિકાસ વધારવા અને 'બ્રાન્ડ ઇન્ડિયા' ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નિકાસ ધિરાણ (એક્સપોર્ટ ફાઇનાન્સ), જોખમ ઘટાડવાની પ્રણાલીઓ અને વ્યૂહાત્મક બજાર પહોંચની પહેલોને મુખ્ય સક્ષમ પરિબળો તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા હતા.

SM/BS/JD